FOR INTERNATIONAL PATIENTS
Sklerit, gözün beyaz tabakası olan skleranın iltihaplanmasıdır. Gözde şiddetli ağrı, kızarıklık ve görme problemlerine yol açan hastalık ciddi komplikasyonlara sebep olabilir. Çoğu zaman altta yatan başka sistemik hastalıklarla ilişkili olarak ortaya çıkar.
Sklerit göz doktoru tarafından teşhis ve tedavi edilir. İlaç tedavisi ve nadiren cerrahi müdahale yöntemiyle iyileştirilebilir. Şiddetli göz ağrıları bulunan ve görme bulanıklığı yaşayan hastaların göz doktoruna başvurmaları tavsiye edilir.
Sklerit Nedir?
Göz iltihabı olan sklerit, ağrılı ve ciddi bir hastalıktır. Sklerit, konjonktivit gibi yüzeysel iltihapların aksine, daha derin ve şiddetli geçer. Tedavi edilmemesi halinde görme kaybına kadar varan ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
Sklerit genellikle romatoid artrit gibi otoimmün hastalıklarla birlikte görülür. Bunun yanında enfeksiyon ya da travma da iltihaplanmaya neden olabilir. İltihabın tedavisinde erken teşhis önemlidir.
Skleranın Yapısı ve Önemi
Sklera (gözün beyaz kısmı) gözün dış kısmını çevreleyen sert bir bağ dokusu tabakasıdır. Göz küresinin büyük bir kısmını kaplar ve kornea ile birlikte gözün dış katmanını oluşturur. Gözün sağlamlığını korur.
Sklerit Türleri Nelerdir? (Anterior ve Posterior Sklerit)
Sklerit iltihabın yerleştiği bölgeye ve şiddetine göre farklı türlere ayrılır. Sklerit türleri (anterior, posterior) farklı belirtiler ve tedavi yaklaşımları gerektirir. Gözün ön kısmında yer alan skleranın iltihaplanması anterior (ön) sklerite neden olur.
Anterior sklerit türleri şunlardır:
Gözün arka kısmındaki dokunun iltihaplanması posterior sklerite sebep olur. Bu bölge doğrudan gözle görülemediği için tanı koymak daha zordur. Görme bulanıklığı, çift görme, ışık çakmaları veya göz hareketlerinde ağrı yaygın belirtileridir.
Sklerit Neden Olur?
Sklera iltihabı genellikle bağışıklık sisteminin anormal şekilde çalışmasıyla ortaya çıkar. Altta yatan nedeni belirlemek tedavi süreci açısından önemlidir.
Bağışıklık Sistemi ile İlişkili Nedenler (Otoimmün Hastalıklar)
Sklerit vakalarının çoğu bağışıklık sistemi (otoimmün) hastalıklarla ilişkilidir. Bağışıklık sistemi sklera dokusunu yabancı olarak algılayıp saldırır.
Skleritle sıklıkla ilişkilendirilen otoimmün hastalıklar şunlardır:
- Romatoid artrit
- Sistemik lupus eritematozus (SLE)
- Wegener hastalığı
- İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları
- Ankilozan Spondilit
Enfeksiyon Kaynaklı Sklerit
Bazı enfeksiyonlar sklera dokusunu etkileyerek iltihaplanmaya yol açabilir. Bu enfeksiyonlar bakteriyel, viral, fungal veya paraziter olabilir. Bu durumda tedavi, bağışıklık baskılayıcı değil, enfeksiyona yönelik olarak belirlenir.
Diğer Nadir Nedenler
Sklerite yol açan travma, ilaç ya da inflamasyon kaynaklı sebepler mevcuttur. Diğer nadir nedenler arasında şunlar sayılabilir:
- Göze alınan darbelere bağlı travmalar
- Bağ dokusu hastalıkları
- Bazı ilaçlar veya göz içine verilen maddeler
- İnflamatuar bağırsak hastalıkları
- Göz ameliyatları sonrası gelişen inflamasyon (özellikle skleraya yakın bölgelerde)
Sklerit Belirtileri Nelerdir?
Sklerit belirtileri şiddetlidir ve diğer göz rahatsızlıklarından kolayca ayırt edilebilir. Yaygın görülen semptomlar arasında göz ağrısı, kızarıklık, gözde hassasiyet ve fotofobi sayılabilir.
Göz Kızarıklığı ve Şiddetli Ağrı
Şiddetli göz ağrısı skleritin en belirgin semptomudur. Ağrı derin, delici, sürekli ve uykudan uyandıracak kadar şiddetli olabilir. Göz hareketiyle ya da hafif dokunmayla artar.
Göz kızarıklığı, gözün beyaz kısmında belirgin damar genişlemesiyle birlikte gelişir. Kızarıklık konjonktivit gibi yüzeyel durumlara göre daha derindedir ve göz damlasına yanıt vermez.
Görme Sorunları ve Hassasiyet
İltihap kornea veya arka kısmındaki retina, optik sinir gibi yapıları etkilerse görme kalitesinde düşüş yaşanabilir. Nodüler skleritte skleranın üzerinde ağrılı, sert bir şişlik görülebilir. Hastalık tedavi edilmezse görme kaybı riski söz konusu olabilir.
Diğer Sistemik Belirtiler
Sklerit, göz kızarıklığı ve görme problemlerinin yanı sıra farklı belirtiler verebilir. Diğer sistemik belirtiler ise şunlardır:
- Geceleri artan göz ağrısı
- Göz yaşarması
- Işık hassasiyeti
- Diplopia (Çift görme)
- Retina dekolmanı
Sklerit Nasıl Teşhis Edilir?
Sklerit gözün derin tabakalarında gelişir. Bu sebepten dikkatli bir göz muayenesi ve bazı ileri tetkikler gerektirir.
Göz Muayenesi ve Fiziksel Değerlendirme
Muayenede gözün bütün katmanları detaylı bir şekilde incelenir. Sklera damarlarının genişlemesi, iltihaplanma, nodül varlığı ve göz içi tutulum belirtileri değerlendirilir.
Ultrasonografi (USG) ve Görüntüleme Testleri
Posterior sklerit vakalarında ultrasonografi ile tanı tercih edilebilir. Ultrasonografi ile göz arka kısmındaki inflamasyon, retina kalınlaşması veya sıvı birikimi görüntülenebilir. Bunun yanında Optik Koherens Tomografi (OKT), Bilgisayarlı Tomografi (BT) veya Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR) yöntemleri kullanılabilir.
Kan Testleri ve Sistemik Hastalık Araştırmaları
Sklerit vakaları çoğunlukla altta yatan bir başka hastalığa bağlı olarak gelişir. Kan testleri ve sistemik hastalık araştırmaları iltihaba yol açan hastalığı belirlemeye yardımcı olur. Gerekli durumlarda akciğer grafisi, ekokardiyografi ve eklem MR’ı gibi ek testler istenebilir.
Sklerit Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Steroid tedavisi hastalığın şiddetine, tipine ve altta yatan nedene bağlı olarak planlanır. Tedavinin amacı iltihabı kontrol altına almak, ağrıyı gidermek, göz hasarını önlemek ve altta yatan sistemik hastalığı yönetmektir.
Anti-inflamatuar ve Kortikosteroid İlaçlar
Anti-inflamatuar ilaçlar ilk basamak tedavi olarak hafif anterior skleritlerde tercih edilir. Kortikosteroidler ise orta-ağır sklerit vakalarında kullanılır. Kortikosteroidlerin uzun vadeli kullanımı ciddi yan etkilere sebep olabileceğinden tedavinin kontrollü şekilde yürütülmesi önerilir.
İmmünosupresif ve Biyolojik İlaçlar
İmmünosupresif tedavi sistemik hastalıkla ilişkili durumlarda kullanılır. Bu ilaçların kullanım sürecinde düzenli kan tahlili ve karaciğer fonksiyon takibi gerekir. Behçet hastalığı, romatoid artrit gibi durumlarda biyolojik ilaçlar da düşünülebilir.
Cerrahi Müdahale (Nadir Durumlarda)
Nekrotizan sklerit gelişmişse ve sklerada doku kaybı oluşmuşsa ameliyat (nadiren) gerekebilir. Glokom ya da retina dekolmanı gibi göz içi komplikasyonlar gelişirse cerrahi müdahale gerekli olabilir.
Sklerit Komplikasyonları Nelerdir?
Sklera iltihabının derin dokuları etkilemesi gözün yapısını bozan komplikasyonlara neden olabilir. Komplikasyonlar görme kaybına kadar varabilen ciddi sonuçlar doğurabilir.
Görme Kaybı ve Kalıcı Hasar Riski
Sklerit komplikasyonları arasında en ciddi olanı görme kaybı riskidir. Posterior sklerit ve nekrotizan sklerit türlerinde risk daha yüksektir. Gözdeki iltihap retina, optik sinir veya koroide yayılırsa kalıcı hasar oluşabilir.
Diğer Göz Yapılarının Etkilenmesi
Sklerit gözün dış tabakasını etkilemenin yanında çevredeki dokulara da yayılabilir. Üveit ile ilişki her ikisinin de sıklıkla bir arada görülmesine yol açar. Bu ilişki gözün yapısal anatomik bağlantılarından kaynaklanır ve altta yatan otoimmün ya da sistemik hastalıklarla daha da güçlenir.
Sklerit Tekrarlayabilir mi?
Sklerit tedavi edilmezse riskler barındıran bir hastalıktır. Sklerit nüks ettiğinde ilk başta ortaya çıkan belirtilere benzer şekilde ağrı, kızarıklık ve görme sorunları tekrar yaşanır. Bu nedenle tedavi sürecinin ardından hastaların düzenli kontrolleri aksatmaması tavsiye edilir.
Sklerit ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Sklerit Nedir, Belirtileri Nelerdir?
Sklerit gözün beyaz kısmı olan skleranın iltihaplanmasıdır. Belirtileri arasında şiddetli göz ağrısı, kızarıklık ve görme bozukluğu yer alır.
Sklerit Neden Olur?
Sklerit çoğunlukla romatoid artrit gibi otoimmün hastalıklara bağlı olarak gelişir. Nadir durumlarda enfeksiyonlar veya travmalar da sklerite neden olabilir.
Sklerit Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Sklerit tedavi edilmediğinde görme kaybı, gözde yapısal bozulmalar ve diğer göz dokularında kalıcı hasar oluşabilir. Kornea hasarı, glokom ve retina dekolmanı gibi durumlar da gelişebilir.
Sklerit ve Üveit Arasındaki Fark Nedir?
Sklerit, gözün dış tabakasını etkilerken üveit ise orta tabakası olan üveyayı etkiler. Sklerit bazı durumlarda üveit gelişimine yol açabilir.
Sklerit Bulaşıcı mıdır?
Sklerit bulaşıcı değildir. Genellikle otoimmün nedenlerle veya enfeksiyon dışı iltihaplanmalarla ortaya çıkar.
Sklerit Kendi Kendine İyileşir mi?
Sklerit kendi kendine iyileşmez, tıbbi tedavi gerektirir. Gecikmiş tedavi komplikasyon riskini artırır.
Sklerit için Hangi Doktora Gidilir?
Sklerit şüphesinde veya tanısında öncelikle bir göz doktoruna (oftalmolog) başvurulması önemlidir. Gerekirse romatoloji gibi diğer branşlarla ortak takip yapılabilir.
Sklerit Ağrısı Nasıl Geçer?
Sklerit ağrısı kortikosteroidler ve bağışıklık baskılayıcı ilaçlarla kontrol altına alınır. Ağrı kesiciler kısa süreli rahatlama sağlayabilir, ancak ana tedavi iltihabı baskılamaktır.
Sklerit Gözde Kalıcı Hasar Bırakır mı?
Tedavi edilmeyen sklerit vakaları gözde kalıcı hasar bırakabilir. Kornea incelmesi, glokom veya optik sinir hasarı gibi durumlar kalıcı görme kaybına sebep olabilir.
Sklerit Nasıl Teşhis Edilir?
Sklerit, detaylı göz muayenesi ile teşhis edilir. Gerekirse göz ultrasonu ve altta yatan nedeni araştırmak için kan testleri yapılır.
Sklerit Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Nelerdir?
Tedavide kortikosteroidler, antiinflamatuarlar ve bağışıklık baskılayıcı ilaçlar kullanılır. Dirençli vakalarda biyolojik ilaçlar da tercih edilebilir.
Sklerit Tekrarlayabilir mi?
Sklerit tekrarlayabilen bir hastalıktır. Düzenli takip ve uzun dönemli tedavi gerekebilir.
Sklerit ile Birlikte Hangi Hastalıklar Görülür?
Sklerit sıklıkla romatoid artrit, sistemik lupus eritematozus, Wegener granülomatozu gibi otoimmün hastalıklarla birlikte görülür. Ayrıca inflamatuar bağırsak hastalıkları ve bazı enfeksiyonlar da eşlik edebilir.
Sklerit Ameliyatı Hangi Durumlarda Yapılır?
Sklerit ameliyatı nadiren gerçekleştirilir. Skleranın delinmesi, şiddetli kornea hasarı veya retina dekolmanı gibi ciddi komplikasyonlar görülmesi halinde yapılır.
Sklerit Hastalarının Dikkat Etmesi Gerekenler Nelerdir?
Sklerit hastalarının tedaviye uyması tavsiye edilir. Gözde ağrı ya da kızarıklık gibi semptomların tekrar etmesi durumuna karşı kontrolleri aksatmamak önem taşır.
