Alveolit Nedir? Alveolit Nasıl Tedavi Edilir?

Alveolit Nedir?

Alveolit, diş çekimi sonrasında çekim boşluğunda pıhtı oluşmaması, oluşan pıhtının yerinden çıkması veya iyileşme tamamlanmadan erimesiyle ortaya çıkan ağrılı bir diş komplikasyonudur. Normal bir çekim sonrasında boşlukta oluşan kan pıhtısı, altındaki kemik dokusunu ve sinir uçlarını dış etkenlerden koruyan doğal bir bariyer görevi görür. Bu pıhtının olmaması veya erken kaybedilmesi durumunda hassas kemik ve sinir uçları doğrudan ağız ortamına açık hale gelir.

Açıkta kalan kemik dokusu hava, yiyecek artıkları ve ağız içindeki sıvılarla temas ettikçe bölgede şiddetli ve zonklayıcı bir ağrı başlar. Çoğunlukla çekimden 1 ila 3 gün sonra tetiklenen bu ağrı, alt çene, kulak, göz ve boyun bölgesine doğru yayılabilir. Dişin çekildiği bölge boş ya da grimsi bir tabakayla kaplı görünebilir. Bu duruma çoğunlukla ağızda kötü bir tat ve nefeste koku eşlik eder. Tedavisi hekim müdahalesi gerektiren alveolit, doğru bakım ve pansumanlarla kontrol altına alınır.

Alveolit Neden Olur?

Diş çekimi sonrası iltihap oluşumunun en yaygın nedenleri çekim bölgesinde kan pıhtısının tam oluşamaması, oluşan pıhtının fiziksel ve kimyasal etkenlerle yerinden kayması ya da pıhtının doku iyileşmesi tamamlanmadan erkenden erimesidir. Diş çekimi sonrasında koruyucu pıhtı tabakası ortadan kalktığında alveol kemiği ve sinir uçları savunmasız kalır. Bu durum, bölgeye bakterilerin nüfuz etmesine, yiyecek artıklarının dolmasına ve çekim yarasının iyileşme sürecinin uzamasına yol açar.

Alveolit nedenleri arasında şunlar yer alır:

• Sigara ve tütün ürünleri kullanımı
• Zorlu ve travmatik diş çekimleri
• Çekim sonrası yetersiz ağız bakımı
• Doğum kontrol hapları ve yüksek östrojen seviyesi
• Mevcut diş ve diş eti enfeksiyonları
• Çekim sonrası yapılan basınçlı hareketler

Sigara ve Tütün Ürünleri Kullanımı

Tütün ürünlerinin içeriğindeki kimyasallar, doku kanlanmasını azaltarak yara bölgesinin iyileşmesini yavaşlatır. Ayrıca sigara içerken yapılan emme hareketi, oluşan kan pıhtısını vakumlayarak soketten dışarı çıkarabilir.

Zorlu veya Travmatik Diş Çekimleri

Gömülü 20'lik dişleri gibi çıkarılması güç olan dişlerde, cerrahi müdahale sırasında çevre kemik dokusuna uygulanan kuvvet ve basınç artar. Bu durum dokulardaki hücresel düzeyde travmayı büyüterek pıhtının tutunmasını zorlaştırır.

Çekim Sonrası Yetersiz veya Hatalı Ağız Bakımı

Ağız hijyenine dikkat edilmemesi, çekim boşluğunda bakteri birikimine sebep olur. Aynı zamanda ilk 24 saat içinde bölgeyi sertçe fırçalamak ve doğrudan yara alanını kurcalamak pıhtının bozulmasına yol açar.

Doğum Kontrol Hapları ve Yüksek Östrojen Seviyesi

Doğum kontrol hapı kullanan kişilerde vücuttaki yüksek östrojen seviyesi, pıhtılaşma sistemini etkileyerek oluşan pıhtının olması gerekenden daha hızlı erimesine neden olabilir.

Mevcut Diş veya Diş Eti Enfeksiyonları

Çekim öncesinde diş çevresinde ve kemikte var olan enfeksiyonlar, çekim sonrasında bölgedeki bakteri yükünü artırır. Bakteriyel enzimler kan pıhtısının yapısını bozarak alveolit riskini yükseltir.

Çekim Sonrası Yapılan Basınçlı Hareketler

Çekimden sonraki ilk günlerde pipet kullanmak, şiddetli şekilde tükürmek ve ağzı çalkalamak ağız içinde negatif basınç oluşturur. Bu basınç, tam oturmamış kan pıhtısının yerinden sökülmesine sebep olur.

Alveolit Belirtileri Nelerdir?

Alveolit belirtileri çoğunlukla diş çekimini takip eden 1 ila 3 gün içerisinde ortaya çıkan, ağrı kesicilere dirençli ve oldukça rahatsız edici şikayetlerle kendini gösterir. En belirgin işareti çekim bölgesinde başlayan ve aynı taraftaki kulağa, göze, şakaklara ya da boyuna kadar yayılabilen şiddetli, zonklayıcı ağrıdır.

Alveolit çekim boşluğuna bakıldığında normalde bulunması gereken koyu renkli pıhtı tabakasının yerinde olmaması, boşluğun boş görünmesi ya da dipteki beyazımsı kemik dokusunun fark edilmesi şeklinde görülür. Bölgede biriken yiyecek artıkları ve bakteri faaliyeti nedeniyle bu duruma sıklıkla nefeste kötü bir koku, ağızda hoş olmayan bir tat ve çene bölgesinde hassasiyet eşlik eder.

Diş çekimi sonrası iltihap belirtileri şunlardır:

• Diş çekiminden birkaç gün sonra başlayan şiddetli ve zonklayıcı ağrı
• Ağrının aynı taraftaki kulağa, göze, şakaklara ve boyuna yayılması
• Çekim boşluğundaki kan pıhtısının kısmen ya da tamamen kaybolması
• Soket içerisinde açıkta kalan kemik dokusunun görünür olması
• Ağızda kötü tat hissedilmesi
• Nefeste kötü koku oluşması
• Çekim bölgesinin çevresindeki diş etlerinde şişlik ve hassasiyet

Alveolit Tanısı Nasıl Konulur?

Alveolit tanısı, diş çekimi sonrasında hastanın yaşadığı şikayetlerin değerlendirilmesi ve diş hekiminin klinik muayenesiyle oldukça hızlı bir şekilde konulur. Hekim, çekimden birkaç gün sonra başlayan ve giderek artan şiddetli ağrı öyküsünü dinledikten sonra çekim bölgesini doğrudan inceler. Muayene sırasında dişin çekildiği soket içinde kan pıhtısının olmaması, kemik dokusunun açıkta görünmesi ve bu bölgeye hafifçe dokunulduğunda hassasiyet hissedilmesi alveolitin ana göstergeleridir. Gerekli görüldüğü durumlarda, çekim boşluğunda herhangi bir kök parçası veya kemik parçası kalıp kalmadığını teyit etmek amacıyla panoramik röntgenden de yararlanılabilir.

Alveolit Nasıl Tedavi Edilir?

Alveolit tedavisi, öncelikle hastanın yaşadığı şiddetli ağrıyı hızla dindirmeyi ve çekim boşluğunun enfeksiyondan arındırılarak doğal iyileşme sürecini yeniden başlatmayı amaçlar. Ağız ve diş sağlığı hekimi klinikte ilk olarak soket içinde biriken yiyecek artıklarını ve bakterileri uzaklaştırmak için bölgeyi steril serum fizyolojik ya da antiseptik solüsyonlarla nazikçe yıkar. Temizlenen boşluğa ağrıyı kesecek ve kemik dokusunu dış etkenlerden koruyacak anestezik içerikli tıbbi pansumanlar yerleştirilir. Hastanın evde uygulaması için özel gargara ve reçeteli ağrı kesiciler planlanırken, hekimin uygun gördüğü aralıklarla pansuman değişimi yapılarak bölgenin birkaç gün içinde üzerinin yeni dokuyla kaplanması sağlanır.

Alveolit Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Alveolit olunca ne yapılır?

Alveolit şüphesi oluştuğunda ilk olarak zaman kaybetmeden diş hekimine başvurulmalı, hekimin soketi steril solüsyonlarla temizleyip yerleştireceği tıbbi pansuman ile ağrı kontrol altına alınmalıdır. Evde ise hekimin reçete ettiği ağrı kesiciler kullanılmalı, bölgeye sert müdahalelerden, pipet kullanımından ve sigaradan kesinlikle uzak durulmalıdır.

Alveolit antibiyotik ile geçer mi?

Alveolit temel olarak bakteriyel bir enfeksiyondan ziyade kan pıhtısının kaybı ve kemiğin açıkta kalmasıyla ilgili olduğu için antibiyotikler tek başına yeterli değildir. Antibiyotik kullanımı yalnızca sistemik bir enfeksiyon riski ve yaygın bir iltihap varlığında hekim tarafından gerekli görülürse tedaviye destek olarak reçete edilir.

Alveolit ağrısı kaç gün sürer?

Diş hekiminin klinikte uygulayacağı profesyonel temizlik ve tıbbi pansuman sonrasında alveolit ağrısı genellikle 1 ila 2 gün içinde belirgin şekilde hafifler. Dokunun kemik üzerini tamamen örtüp iyileşme sürecini tamamlaması ise kişisel bakıma bağlı olarak ortalama 7 ila 10 günü bulur.

Alveolit tedavi edilmezse ne olur?

Tedavi edilmediğinde açıkta kalan kemik dokusu sürekli dış etkenlere maruz kalacağı için hastanın günlerce şiddetli ve dayanılmaz ağrı çekmesine yol açar. Ayrıca çekim boşluğunda yemek artıklarının birikmesi iyileşmeyi ciddi şekilde geciktirir ve bölgede çevre dokulara yayılabilecek ikincil bir kemik enfeksiyonu gelişme riskini artırır.

Çekilen dişin enfeksiyon kaptığı nasıl anlaşılır?

Enfeksiyon kaptığında çekim bölgesinde giderek artan zonklayıcı ağrıyla birlikte belirgin bir şişlik, kızarıklık ve soketten iltihap gelmesi gözlenir. Ayrıca hastada yüksek ateş, lenf bezlerinde şişme, ağızda sürekli kötü bir tat ve keskin bir nefes kokusu ortaya çıkar.

Çekilen diş nasıl enfeksiyon kapar?

Diş çekim yerinde alveolit (kuru soket) gelişmesi, bölgenin iyileşmesini sağlayan ve alveolü bakterilerden koruyan kan pıhtısının çeşitli etkenlerle kaybolması sonucu oluşur.