Daha iyi bir deneyim için konum izni vermelisiniz.
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
Borderline kişilik bozukluğu (BPD) duygu, düşünce ve davranışların yoğun dalgalanmalarla seyrettiği bir ruh sağlığı bozukluğudur. Bu kişiler, ani çıkışlar yapabilir ve kimlik karmaşası yaşayabilir. İkili ilişkilerinde yoğun terk edilme korkusu yaşarlar ve tutarsız davranışlarda bulunurlar. BPD genellikle erken yetişkinlik döneminde başlar ve doğru tedavi ile zamanla iyileşebilir. BPD'nin nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik, beyin kimyasalları ve stresli çocukluk deneyimleri önemli rol oynayabilir. BPD, eğitimde başarısızlık, riskli davranışlar, ilişkilerde çatışmalar, yasal sorunlar ve kendine zarar verme gibi durumlara yol açabilir. Ayrıca alkol veya madde bağımlılığı, depresyon, anksiyete gibi diğer akıl sağlığı bozukluklarıyla ilişkilidir. BPD tedavisi psikoterapiye dayanır ve bazı durumlarda ilaçlar da kullanılır. ilaçlar, BPD ile birlikte görülen anksiyete, depresyon ve dürtüsellik gibi belirtilerin yönetiminde yardımcı olabilir. Tedavi sürecinde sabırlı olmak ve bir akıl sağlığı uzmanından destek almak önemlidir.
İçindekiler

Borderline Nedir?

Borderline, ruh halinde ve davranışlarda ani değişikliklerle karakterize bir psikolojik rahatsızlıktır. Borderline kişiler hem çevresindeki insanlara hem de kendilerine karşı dengesiz tavırlarda bulunabilirler. Özellikle ikili ilişkilerde karşısındakini aşırı yüceltme ya da aşırı yerme gibi uç davranışlara sahiptir. Borderline kişilik bozukluğuna sahip kişiler, bazen çok özgüvenli olabilirken kısa süre sonra intihar düşüncelerine sahip olabilir ve kendilerine zarar verme potansiyelleri vardır. Diğer adı sınırda kişilik bozukluğu olan borderline, kişilerin sınırdaki davranış ve düşünceleri sürekli deneyimlemesine sebep olur.

Borderline kişilik bozukluğu olan bir kişi yoğun terk edilme veya yalnız kalma korkusu içindedir. Ancak, davranışlarındaki şiddetli dalgalanmalardan dolayı kalıcı ilişkiler kurmak istese de başkalarını çevresinden uzaklaştırabilir ve yalnız kalabilir.

Bu tür kişilik bozukluğun doğası gereği kişiler tedaviyi kabul etmede zorlanabilir. Bir gün tedaviyi kabul ederken ertesi gün reddedebilir ya da terapistine güvenmekte zorluk yaşayabilir. Bu nedenle, borderline kişilerin çevresindeki yakınlarının desteği oldukça önemlidir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Neden Olur?

Borderline kişilik bozukluğunun kesin nedeni tam olarak anlaşılamamıştır. Ancak, yapılan araştırmalarda borderline nedenlerinin kalıtsal ya da travma kaynaklı olabileceği görülmüştür.

Borderline kişilik bozukluğuna neden olabilecek durumlar şunlardır:

  • Genetik yatkınlık
  • Beyindeki yapısal ve fonksiyonel değişiklikler
  • Çocukluk çağı travmaları
  • Çocuklukta ebeveyn kaybı
  • Sorunlu aile ortamı
  • Ebeveynlerde madde bağımlılığı

Genetik Yatkınlık

İkizler ve aileler üzerinde yapılan araştırmalar, kişilik bozukluklarının kalıtsal olabileceğini veya aile üyeleri arasındaki diğer akıl sağlığı bozukluklarıyla güçlü bir şekilde ilişkili olabileceğini göstermektedir. Yani anne, baba ya da kardeş gibi yakın akrabaları borderline kişilik bozukluğu geliştirmiş bireylerde bu durumun görülmesi riski daha yüksektir.

Beyindeki Yapısal ve Fonksiyonel Değişiklikler

Yapılan araştırmalar sürecinde borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin beyinlerindeki duygu düzenleme, dürtüsellik ve saldırganlıkla ilgili belirli bölgelerinde değişiklikler olduğunu göstermiştir. Bütün bunlara ek olarak, serotonin gibi ruh halini düzenlemeye yardımcı olan bazı beyin kimyasalları bireyin vücudu tarafından düzgün bir şekilde kullanılamayabilir.

Çocukluk Çağı Travmaları

Stresli bir çocukluk gibi kişilik gelişimini etkileyen faktörler de borderline kişilik bozukluğu geliştirme riskini artırabilir. Birçok borderline kişilik bozukluğu vakasında kişi, çocukluk döneminde cinsel veya fiziksel istismara uğradığını veya ihmal edildiğini ifade etmiştir.

Çocuklukta Ebeveyn Kaybı

Bazı borderline vakalarında ise bireyler genç yaşta bir ebeveyni ya da kendisine bakan bir başka yakın yetişkini, yakın bakıcıyı kaybetmiş ya da onlardan ayrılmıştır. Aynı zamanda koruyucu aileye verilen çocuklarda da borderline kişilik bozukluğu görülmüştür.

Sorunlu Aile Ortamı

İçerisinde sürekli düşmanca çatışmaların sürdüğü, istikrarsız aile ilişkilerinin yaygın olduğu aile ortamının da borderline kişilik bozukluğu gelişimine katkıda bulunduğu gözlemlenmiştir.

Ebeveynlerde Madde Bağımlılığı

Bazı borderline kişilik bozukluğu vakalarında madde kullanımı olan ebeveynlere sahip oldukları görülmüştür. Bazı vakalarda ise diğer akıl sağlığı sorunları olan ebeveynleri ya da bakıcıları olduğu gözlemlenmiştir.

Borderline Kişilik Bozukluğu İle Ortaya Çıkabilecek Sorunlar

Borderline kişilik bozukluğu, bireyin duygu durumunu, düşünce yapısını ve davranışlarını ciddi şekilde etkileyerek yaşam kalitesini düşürür. Bu durum; eğitim hayatından sosyal ilişkilere, mesleki işlevsellikten ruh sağlığına kadar birçok alanda yıkıcı sonuçlara yol açabilir.

Borderline kişilik bozukluğu şu sorunlara neden olabilir:

  • Eğitimi yarıda bırakma
  • Dürtüsel ve riskli davranışlar
  • Planlanmamış gebelikler
  • Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
  • Trafik kazaları ve fiziksel kavgalar
  • İlişkilerde şiddetli çatışmalar, boşanma ve evlilik stresi
  • Suça eğilim veya hapis cezası gibi yasal sorunlar
  • Kendine zarar verme (kesme, yakma vb.)
  • İntihar girişimleri ve sık hastaneye yatışlar
  • Sürekli iş değiştirme veya iş kayıpları
  • Zararlı ilişkilerde ısrarla kalma

Borderline kişilik bozukluğuna eşlik eden psikiyatrik bozukluklar ise şunlardır:

Borderline Kişilik Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?

Borderline belirtileri; terk edilme korkusu, kimlik karmaşası ve dürtüsel davranışlar gibi durumlarla kendisini gösterir.

Borderline kişilik bozukluğu belirtileri aşağıdaki gibidir:

  • Yoğun terkedilme korkusu
  • İstikrarsız ve yoğun duygular
  • Kimlik karmaşası
  • Dürtüsel ve tehlikeli davranışlar
  • Duygusal dalgalanmalar
  • Öfke kontrolü sorunu

Yoğun Terkedilme Korkusu

Borderline kişilik bozukluğunun yaygın belirti ve semptomları arasında öncelikle yoğun terk edilme korkusu bulunur. Birey gerçek ya da sadece kendi hayal dünyasında bulunan bir ayrılıktan ya da reddedilmekten kaçınmak için aşırı önlemler alma eğilimi gösterir. Birey ayrılma veya reddedilme korkusuna yanıt olarak intihara yönelik tehditler edebilir veya kendine zarar verebilecek davranışlar gösterebilir.

İstikrarsız ve Yoğun Duygular

Bir başka kişiyi kısa bir süre için idealize etmek ve sonra aniden o kişinin bireyi yeterince umursamadığı veya kendisine karşı acımasız davrandığına inanmak gibi belirtiler de görülebilir. Ayrıca, yoğun ilişki kurma eğilimi de borderline kişilik bozukluğu belirtileri arasındadır.

Kimlik Karmaşası

Borderline kişilik bozukluğunda birey, kendi öz kimlik ve öz imajında hedefleri ile değerlerinin hızla ve sürekli değiştiğini düşünür. Kişi kendisini kötü ya da hiç var olmamış gibi görmeye başlar.

Dürtüsel ve Tehlikeli Davranışlar

Borderline olan kişi, birkaç dakikadan birkaç saate kadar devam eden, strese bağlı paranoya ve gerçekle temasın kesildiği dönemler yaşayabilir. Kumar oynamak, dikkatsiz araba kullanmak, güvenli olmayan cinsel ilişki, aşırı yemek yeme veya uyuşturucu kullanımı gibi dürtüsel ve riskli davranışlar ile aniden iyi bir işi bırakarak veya pozitif bir ilişkiyi sona erdirerek kendi başarısını sabote etme eğilimi gösterebilir.

Duygusal Dalgalanmalar

Borderline kişilik bozukluğu olan olan bireyler, birkaç saatten birkaç güne kadar devam edebilen ve yoğun mutluluk, sinirlilik, utanç veya endişe gibi duyguları içerebilen geniş ruh hali dalgalanmaları yaşayabilir. Bunların yanı sıra sürekli devam eden bir boşluk hissi yaşayabilir.

Öfke Kontrolü Sorunu

Borderline kişilik bozukluğu olan kişi sık sık öfke kontrolü sorunu yaşayabilir, çevresine karşı alaycı ya da sert olabilir ve fiziksel kavgaya girmek gibi uygunsuz, yoğun öfke patlamaları yaşayabilir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Tipleri Nelerdir?

Borderline kişilik bozukluğu, tıbbı olarak tiplere ayrılmamıştır. Ancak, tedavinin başarısı için belirtilerin yoğunluğuna göre 4 tip altında incelenmektedir.

Borderline kişilik bozuklukları tipleri aşağıdaki gibidir:

Tip AdıÖzellikleriBelirtiler
CesaretsizDışa bağımlı, içe dönük öfke ve hayal kırıklığı taşır.Terk edilme korkusuyla pasif kalır, depresif eğilimler gösterir.
DürtüselDuygularını kontrol etmekte zorlanır, ani tepkiler verir.Dikkat çekme arzusu, öfke patlamaları ve riskli davranışlar sergiler.
HuysuzKaramsar, sabırsız, çabuk hayal kırıklığına uğrayan bir yapıya sahiptir.Manipülatif davranışlar, memnuniyetsizlik ve çatışmacı ilişkiler gözlenir.
Kendine Zarar Vericiİçsel öfke ve değersizlik hissi baskındır.Kendini cezalandırma davranışları, intihar düşünceleri ve eylemleri görülebilir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Nasıl Teşhis Edilir?

Borderline kişilik bozukluğunun tanısı, dikkatli bir değerlendirme süreciyle konur. Bu süreçte uzmanlar hem bireyin geçmişi hem de mevcut ruhsal durumu hakkında detaylı bilgi toplar.

Ayrıntılı Klinik Görüşme

Borderline kişilik bozukluğu şüphesi olan kişi, psikoloji uzmanı ile ayrıntılı bir görüşme gerçekleştirir. Doktor, çeşitli anketlerin doldurulmasını da içerebilecek psikolojik bir değerlendirme gerçekleştirir. Bu süreçte bireyin tıbbi geçmişini öğrenir ve bir fizik muayene yapabilir. Bütün bu aşamalarda doktor birey ile belirti ve semptomlarını tartışacaktır.

DSM-5 Tanı Kriterleri

Amerikan Psikoloji Derneğinin DSM-5 isimli rehberine göre, borderline tanısı koymak için kişinin aşağıdaki dokuz maddeden en az beşini karşılaması gerekmektedir.

Maddeler şu şekildedir:

  • Gerçek veya hayali bir terk edilmeden kaçınmak için yoğun çabalar gösterme.
  • İlişkilerde aşırı idealizasyon ve değersizleştirme arasında gidip gelen, tutarsız ve yoğun kişilerarası ilişkiler.
  • Belirgin ve sürekli bir kimlik karmaşası veya benlik algısında tutarsızlık.
  • Kendine zarar verme potansiyeli taşıyan en az iki alanda dürtüsellik (örneğin, para harcama, cinsellik, madde kötüye kullanımı, tehlikeli araç kullanımı, aşırı yeme).
  • Yineleyen intihar davranışları, tehditleri veya kendine zarar verme davranışları.
  • Duygu durumunda belirgin tepkiselliğe bağlı olarak yoğun duygusal dalgalanmalar (örneğin, birkaç saat süren yoğun disfori, irritabilite veya anksiyete).
  • Sürekli bir boşluk hissi.
  • Uygunsuz, yoğun öfke veya öfkeyi kontrol etmede zorluk.
  • Stresle ilişkili geçici paranoyak düşünceler veya ciddi dissosiyatif semptomlar.

Tanı Ne Zaman Konmalı?

Borderline kişilik bozukluğu tanısı genellikle çocuklarda veya gençlerde değil yetişkinlerde yapılır. Uzmanlar bunun nedeninin borderline kişilik bozukluğunun erken belirti ve semptomları gibi görünen durumların çocukların büyümesi ve olgunlaşmasıyla birlikte ortadan kaybolması olduğunu düşünmektedir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Nasıl Tedavi Edilir?

Borderline kişilik bozukluğu tedavisi, kişinin durumunu yönetme ve başa çıkma becerilerini öğrenmesine yardımcı olmayı amaçlar. Buna ek olarak, depresyon veya madde kullanımı gibi borderline kişilik bozukluğuyla birlikte sıklıkla aynı zamanda ortaya çıkan diğer akıl sağlığı bozuklukları için de tedavi sürecini eş zamanlı olarak içerebilir. Birey doğru tedavinin uygulanması sonucunda kendisini daha iyi hissedebilir ve daha yüksek bir hayat kalitesine sahip olabilir.

Psikoterapi

Borderline kişilik bozukluğu esas olarak psikoterapi kullanılarak tedavi edilir. Bazı vakalarda psikoterapinin yanı sıra ilaç kullanımı da mümkündür. Bireyin ya da çevresindekilerin güvenliğinin risk altında olduğu durumlarda doktor bireyi hastaneye yatmayı da önerebilir. Aynı zamanda konuşma terapisi olarak da adlandırılan psikoterapi, borderline kişilik bozukluğu tedavi süreci için temel bir yaklaşımdır.

Terapist bireyin ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılayacak şekilde doğru psikoterapi türünü seçecektir. Psikoterapinin hedefi bireyin bireyin mevcut olan fonksiyon yeteneğine odaklanmasına, bir durum karşısında hemen harekete geçmek yerine duygularını gözlemesine yardımcı olarak bireyin kendi dürtüselliğini azaltmasına, rahatsız edici duyguları yönetmeyi öğrenmesine ve kendisi ile başkalarının duygularının farkında olarak ilişkileri geliştirmeye çalışmasına yardımcı olmaktır.

Diyalektik Davranış Terapisi (DBT)

Diyalektik davranış terapisi, özellikle borderline kişilik bozukluğunu tedavi etmek için tasarlanmış grup ve bireysel terapi yöntemlerini içerir. DBT, bireyin duygularını nasıl yöneteceğini, sıkıntıya nasıl tahammül edeceğini ve ilişkileri nasıl geliştireceğini öğretmek için becerilere dayalı bir yaklaşım kullanır.

Şema Odaklı Terapi

Şema odaklı terapi, bireysel veya grup halinde yapılabilir. Bireyin olumsuz yaşam kalıplarına yol açan, kendisinin karşılayamadığı ihtiyaçlarını belirlemesine yardımcı olabilir. Gençlikte bireyin hayatta kalması için gerekli olan bu yaklaşım, bir yetişkin olarak hayatın birçok alanında incitici olabilir. Terapi, pozitif yaşam modellerini teşvik etmek için bireyin kendi ihtiyaçlarını sağlıklı bir şekilde karşılamasına yardımcı olmaya odaklanır.

Zihinselleştirme Temelli Terapi

Zihinselleştirme temelli terapi, bireyin herhangi bir anda kendi düşüncelerini ve duygularını tanımlamasına ve durumla ilgili alternatif bir bakış açısı oluşturmasına yardımcı olan bir tür konuşma terapisidir. MBT tepki vermeden önce düşünmenin önemini vurgular.

Duygusal Öngörülebilirlik Ve Problem Çözme İçin Sistem Eğitimi

Duygusal öngörülebilirlik ve problem çözme için sistem eğitimi ise bireyin aile üyelerini, bakıcılarını, arkadaşlarını veya hayatındaki önemli diğer bireyleri de doğrudan tedavi sürecine dahil eden gruplar halinde çalışmayı içeren 20 haftalık bir tedavidir. Diğer psikoterapi türlerine ek olarak kullanılır.

Psikodinamik Psikoterapi

Aynı zamanda psikodinamik psikoterapi olarak da adlandırılan aktarım odaklı psikoterapi bireyin duygularını ve kişilerarası ilişkilerde karşısına çıkan zorlukları anlamasına yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Birey, bu terapide elde ettiği iç görüleri dışarıda devam eden durumlara uygulayabilir.

Bireyin psikiyatrik tedavi yaklaşımı vaka yönetimi ile tedaviyi iş veya okula katılım beklentisiyle sabitlemeye dayanır. Duygular için kişilerarası bağlamı dikkate alarak duygusal açıdan zor anları anlamlandırmaya odaklanır. Bütün bu tedavi sürecinde ilaçlar, destek grupları, aile eğitimi ve bireysel terapi entegre edilebilir.

Borderline İlaçları

Normal şartlarda özellikle doğrudan borderline kişilik bozukluğunun tedavisi için onaylanmış bir ilaç henüz geliştirilmemiştir ancak bazı ilaçlar durum ile birlikte ortaya çıkan anksiyete, depresyon, dürtüsellik veya saldırganlık gibi sorunların yönetiminde bireye yardımcı olabilir. Bu amaçla kullanılan ilaçlar arasında antidepresanlar, antipsikotikler veya duygudurum dengeleyici ilaçlar yer alabilir. Bu ilaçların yararları ve yan etkileri hakkında birey doktoru ile konuşmalı ve doktorun haberi olmadan bu ilaçları almayı bırakmamalıdır.

Hastanede Tedavi

Bazı vakalarda bireyin bir psikiyatri hastanesinde veya klinikte daha yoğun tedaviye ihtiyacı olabilir. Hastanede yatmak bireyi kendine zarar vermekten koruyabilir ve intihar düşünceleri ile intihara eğilimli davranışları kontrol altına alabilir.

Bütün bu süreçte bireyler iyileşmenin zaman alacağını unutmamalıdır. Bireyin kendi duygularını, düşüncelerini ve davranışlarını yönetmeyi öğrenmek zaman alır. Birçok vakada bireyler önemli ölçüde iyileşir ancak borderline kişilik bozukluğunun bazı semptomları ile birey her zaman mücadele edemeyebilir. Bireyin belirtilerinin daha iyi veya daha kötü olduğu dönemler olabilir.

Tedavi süreci bireyin, işlev görme yeteneğini geliştirebilir ve kendisini daha iyi hissetmesine yardımcı olabilir. Borderline kişilik bozukluğunu tedavi etme deneyimi olan bir akıl sağlığı uzmanına danışmak, borderline kişilik bozukluğunun kontrol altına alınması için bireye en iyi fırsatı sağlar.

Borderline Kişilik Bozukluğu ile Diğer Hastalıkların Farkı

Borderline kişilik bozukluğu; bipolar, çoklu kişilik bozukluğu ve narsizm gibi rahatsızlıkalrla çok sık olarak karıştırılabiliyor. Bu noktada ayırt etmek için belirtileri incelemek faydalı olacaktır.

Bipolar Bozukluk ile Borderline Kişilik Bozukluğu Arasındaki Fark

Her iki hastalık da duygusal iniş çıkışlarla ilişkilidir ancak, bu dalgalanmaların süresi ve doğası farklıdır:

Bipolar bozuklukta duygudurum değişimleri genellikle haftalar süren manik ve depresif dönemlerle kendini gösterir. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygular gün içinde birkaç kez hızla değişebilir ve tetikleyicilere daha duyarlıdır.

Bipolar bozukluk bir duygudurum bozukluğu , borderline ise bir kişilik bozukluğudur.

Borderline Kişilik Bozukluğu Çoklu Kişilik Bozukluğu ile Aynı Şey mi?

Hayır, çoklu kişilik bozukluğu borderline kişilik bozukluğundan tamamen farklıdır. Çoklu kişilik bozukluğu, bireyin iki veya daha fazla ayrı kimliğe sahip olmasıyla karakterizedir. Borderlineda ise kimlik karmaşası ve benlik algısında istikrarsızlık görülse de, birey birden fazla ayrı kişiliğe sahip değildir.

Hem Narsist Hem Borderline Olunur mu?

Evet, bir bireyde hem narsist kişilik özellikleri hem de borderline belirtiler görülebilir. Bu duruma eş tanı (komorbidite) denir. Borderline kişilik bozukluğu olan kişilerde, bazen kendine aşırı değer biçme ve beğenilme arzusu, yani narsistik özellikler görülebilir. Aynı şekilde narsistik bireylerde de, terk edilme korkusu veya öfke patlamaları gibi borderline özellikler bulunabilir.

Borderline Kişilik Bozukluğu İle Başa Çıkma Ve Destek

Borderline belirtileri, kişini kendisi ve çevresindekiler için stresli ve zorlayıcı olabilir. Borderline kişilik bozukluğu olan kişi duygularının, düşüncelerinin ve davranışlarının kendi kendine zarar verdiğinin veya zarar verici olduğunun farkında olsa dahi bunları yönetemeyeceğini hissedebilir. Bunun için mutlaka profesyonel yardım alması ve tedavi planına sadık kalması gereklidir.

Profesyonel tedaviye ek olarak bireyin durumunu yönetmesine yardımcı olması için atabileceği birkaç adım mevcuttur:

  • Farkındalık ve sorumluluk : Birey, hastalığı nedeniyle kendini suçlamamalı ancak tedavi sürecindeki sorumluluğunun farkında olmalıdır. Bozukluğun nedenlerini ve tedavi yollarını öğrenerek hastalık hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Kendi öfke patlamalarını ve dürtüsel davranışlarını neyin tetiklediğini anlamaya çalışmalıdır.
  • Tedavi sürecine katılım : Bir sonraki kriz durumunda ne yapılacağına dair bir plan geliştirmek için bir akıl sağlığı uzmanı ile birlikte çalışmalıdır. Yakın çevresinden kişileri tedavi sürecine dahil ederek destek sistemini güçlendirmelidir.
  • Duygusal düzenleme ve iletişim: Kendisini ve başkalarını korumak için sağlıklı sınırlar belirlemeli; duygularını uygun şekilde ifade etmeyi öğrenmelidir. Diğer insanların kendisi hakkında ne hissettiği veya düşündüğü konusunda varsayımlarda bulunmaktan kaçınmalıdır.
  • Sağlıklı yaşam tarzı ve başa çıkma becerileri: Madde kullanımı varsa, bu konuda bir tedavi sürecine başlamalıdır. Sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve sosyal faaliyetlerde bulunarak yaşam kalitesini artırmalıdır. Nefes egzersizleri, farkındalık meditasyonu gibi başa çıkma teknikleriyle yoğun duygularla baş etmeyi öğrenmelidir.
  • Destek sistemi kurma: Borderline kişilik bozukluğu olan diğer bireylerle iletişime geçmeli, onların deneyimlerini ve görüşlerini dinlemelidir. Kendini anlayan ve saygı duyan insanlardan oluşan bir sosyal destek ağı kurmaya çalışmalıdır.

Borderline Kişilik Bozukluğu İçin Ne Zaman Yardım Alınmalı?

Kişi borderline belirtilerinden bir veya birkaç tanesine sahip olduğunu düşünüyorsa bu konu hakkında bir hekimle veya bir akıl sağlığı uzmanı ile konuşmalıdır. Özellikle intihar düşünceleri olan ya da kendisini incitmek ile ilgili fantezileri veya zihinsel imgeleri olan bireyler mutlaka acil olarak tıbbi ve psikolojik yardım almalıdır. Aynı zamanda sevdiği birisine, yakın bir arkadaşına ya da güvendiği bir meslektaşı ya da iş arkadaşına da ulaşmalıdır.

Bir aile üyesinde veya arkadaşında borderline belirtileri veya semptomlarının fark edilmesi durumunda birey, o kişinin bir doktora ya da bir psikoloğa görünmesi için konuşmalıdır. Bu tür bir durum bireyin kendisinde strese yol açıyorsa, birey kendisi de bir terapist ile görüşmenin durum için faydalı olduğunu görebilir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir?

Borderline kişilik bozukluğu, kişinin ruh halinde ve davranışlarında uç noktalara gitmesine neden olan psikolojik bir rahatsızlıktır. Kişi, sürekli çok zıt düşüncelerde olur. Birgün karşısındaki insanı aşırı yüceltirken ertesi gün ondan zarar gelebileceğini düşünebilir. Bu kişilerde benlik duygusu da oluşmadığı için çok sık kimlik karmaşası yaşarlar.

Borderline ne demek?

Borderline, İngilizce'de sınır anlamına gelen ve sınırda kişilik bozukluğu yaşayan kişiler için kullanılan bir kavramdır. Borderline kişilik bozukluğu olan kişiler ikili ilişkilerinde karşıdakini yücelttikten kısa süre sonra ondan korkmak ya da çok özgüvenli ve mutluyken hemen sonrasında intihara meyil etmek gibi sınırda davranışlar gösterirler.

Borderline kişilik bozukluğu testi var mı?

Evet, uzmanlar tarafından uygulanan klinik değerlendirmeler ve kişilik envanterleri ile tanı konulabilir. İnternette yer alan testler ise sadece ön değerlendirme amaçlıdır.

Borderline kadın özellikleri nelerdir?

Duygusal dalgalanmalar, yoğun ilişki arayışı, terk edilme korkusu ve kendine zarar verme eğilimleri görülebilir. Kadınlarda, duygularını dışa vurma ve dürtüsel davranışlar daha belirgin olabilir.

Borderline kişilik bozukluğu tanı kriterleri nelerdir?

DSM-5’e göre, kimlik karmaşası, dürtüsellik, terk edilme korkusu ve duygusal dengesizlik gibi 9 kriterden en az 5'inin karşılanması gerekir.

Erkeklerde borderline kişilik bozukluğu nasıl anlaşılır?

Erkeklerde genellikle öfke kontrolü sorunları, madde kullanımı ve agresif davranışlar ön plandadır. İlişkilerde manipülasyon ve yoğun kıskançlık da olabilir.

Borderline neden olur?

Genetik yatkınlık, çocuklukta yaşanan travmalar ve ihmal gibi çevresel etkenler birleşerek hastalığın gelişimine katkı sağlar. Özellikle güvensiz bağlanma geçmişi yaygındır.

Borderline tedavisi nasıl olur?

Psikoterapi, özellikle Diyalektik Davranış Terapisi (DBT), en etkili tedavi yöntemidir. Gerekli durumlarda ilaç desteği de tedaviye eklenebilir.

Borderline ilaçları nelerdir?

BKB’ye özel bir ilaç yoktur; antidepresanlar, duygu durum dengeleyiciler ve antipsikotikler semptomlara göre reçete edilebilir. İlaç tedavisi genellikle psikoterapiyle birlikte yürütülür.

Borderline özellikleri nelerdir?

Duygusal istikrarsızlık, yoğun ve kısa süreli ilişkiler, boşluk hissi, dürtüsellik ve kendine zarar verme eğilimi başlıca belirtilerdir. Kimlik karmaşası ve terk edilme korkusu da yaygındır.

Borderline genetik mi?

Genetik yatkınlık önemli bir risk faktörüdür ancak çevresel etkenlerle birlikte ortaya çıkar. Ailede BKB öyküsü olan bireylerde risk daha yüksektir.

Acıbadem Web ve Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır. Güncellenme Tarihi: 2 Ekim 2025 Perşembe Yayımlanma Tarihi: 25 Haziran 2025 Çarşamba
Bu içeriği ortalama 10 dakikada okuyabilirsiniz.

Doktorlar

Bize Ulaşın

Bilgi talepleriniz için aşağıdaki formu doldurabilirsiniz.

Acıbadem Sağlık Grubu olarak size daha iyi ve kaliteli bir hizmet sunabilmemiz için istek, öneri, teşekkür ve şikayetlerinizi aşağıdaki formu doldurarak ya da 444 55 44 numaralı telefondan tarafımıza ulaşarak bildirebilirsiniz.

Devamı
Devamı
Güvenlik Kodu

KİŞİSEL VERİLERİN ELDE EDİLMESİ VE İŞLENMESİ HAKKINDA AYDINLATMA METNİ

Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. ile EK-1’de listelenen hâkim ve bağlı şirketleri (her biri ayrı ayrı “Şirket”, hepsi birlikte “Şirketler” olarak anılacaktır.) tarafından, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) ve ilgili mevzuat kapsamında Veri Sorumlusu sıfatıyla, elde edilen genel nitelikli ve/veya özel nitelikli kişisel verileriniz (sağlık verileri dâhil ancak bununla sınırlı olmamak üzere) (“Kişisel Veri”), aşağıda açıklanan çerçevede ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik, Özel Hastaneler Yönetmeliği, Sağlık Bakanlığı düzenlemeleri ve sair mevzuata uygun olarak işlenebilecektir.

I. Kişisel Veri’lerin Elde Edilmesi, İşlenmesi ve İşleme Amaçları

Kişisel Veri’leriniz sağlanmakta olan kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbî teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amaçlarıyla ve Şirket’in faaliyet konularına uygun düşecek şekilde sözlü, yazılı, görsel ya da elektronik (internet sitesi, mobil uygulamalarımız, çağrı merkezi gibi) kanallar aracılığıyla elde edilmektedir. Kişisel Veri’leriniz, Şirket tarafından aşağıda yer alanlar dâhil ve bunlarla sınırlı olmaksızın, faaliyet konusuna uygun olduğu ölçüde, bu maddede belirtilen amaçlar ile bağlantılı ve ölçülü şekilde işlenebilmektedir:

Elde edilen her türlü Kişisel Veri, Kanun’un 5. ve 6. maddelerinde belirtilen Kişisel Veri işleme şartları uyarınca; aşağıdaki amaçlar ile işlenebilecektir:

Uzaktan sağlık hizmeti almanız halinde bu kapsamda elektronik ortam (internet sitemiz ve/veya mobil uygulamamız) aracılığıyla elde edilen Kişisel Veri’leriniz, yukarıda belirtilen Kişisel Veri işleme amaçlarına ek olarak aşağıdaki amaçlar ile işlenebilecektir:

İlgili mevzuat uyarınca elde edilen ve işlenen Kişisel Veri’leriniz, tarafımıza ait fiziki arşivler ve/veya bilişim sistemlerine nakledilerek, hem dijital ortamda hem de fiziki ortamda muhafaza altında tutulabilecektir.

II. Kişisel Verilerin Aktarılması

Kişisel Veri’ileriniz, Kanun ve sair mevzuat kapsamında ve yukarıda yer verilen amaçlarla ilgili Şirket tarafından,  (i) özel sigorta şirketleri, (ii) T.C. Sağlık Bakanlığı ve bağlı alt birimleri, Sosyal Güvenlik Kurumu, T.C. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü ve sair kolluk kuvvetleri, T.C. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, Türkiye Eczacılar Birliği, Mahkemeler ve her türlü yargı makamı, (iii) yetki vermiş olduğunuz temsilcileriniz ve avukatlar, (iv) vergi ve finans danışmanları ve denetçiler de dâhil olmak üzere danışmanlık aldığımız üçüncü kişiler, (v) düzenleyici ve denetleyici kurumlar ve resmi merciler, (vi) sağlık hizmetlerimizi geliştirmek veya yürütmek üzere işbirliği yaptığımız iş ortaklarımız ve EK-1’de yer alan Şirketlerle paylaşılabilecektir ve (vii) sosyal medya hesaplarımız veya ilgili mesaj uygulamaları üzerinden mesaj paylaşımı yapmanız veya internet sitelerimiz üzerinden canlı destek almanız halinde paylaşacağınız bilgileriniz ve beyan ettiklerinizle sınırlı olarak Kişisel Veri’leriniz ilgili sosyal medya hesabının veya mesaj uygulamasının sahibi yurtiçinde ya da yurtdışında mukim diğer veri sorumlusu gerçek ve/veya tüzel kişiler tarafından işlenebilecektir.

III. Kişisel Veri Elde Etmenin Yöntemi ve Hukuki Sebebi

Kişisel Veri’leriniz, her türlü sözlü, yazılı, görsel ya da elektronik ortamda, yukarıda yer verilen amaçlar ve Şirket’in faaliyet konusuna dâhil her türlü işin yasal çerçevede yürütülebilmesi ve bu kapsamda Şirket’in akdi ve kanuni yükümlülüklerini tam ve gereği gibi ifa edebilmesi için toplanmakta ve işlenmektedir. İşbu kişisel verilerinizin toplanmasının hukuki sebebi;

Kanun’un 6. maddesi 3. fıkrasında da belirtildiği üzere sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel veriler ise ancak kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbı teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından ilgilinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir.

IV. Kişisel Verilerin Korunmasına Yönelik Haklarınız

Kişisel Veri’lerinizin korunmasına yönelik haklarınız Kanun’un 11. maddesi ve ilgili mevzuatlar uyarınca aşağıda belirtilen haklara sahipsiniz:

Mezkûr haklarınızdan birini ya da birkaçını kullanmanız halinde ilgili bilgi tarafınıza, açık ve anlaşılabilir bir şekilde yazılı olarak ya da elektronik ortamda, tarafınızca sağlanan iletişim bilgileri yoluyla, bildirilir.

V. Veri Güvenliği

Şirketler, Kişisel Veri’lerinizi bilgi güvenliği standartları ve prosedürleri gereğince alınması gereken tüm teknik ve idari güvenlik kontrollerine tam uygunlukla korumaktadır. Söz konusu güvenlik tedbirleri, teknolojik imkânlar da göz önünde bulundurularak muhtemel riske uygun bir düzeyde sağlanmaktadır.

VI. Şikâyet ve İletişim

Kişisel Veri’leriniz teknik ve idari imkânlar dâhilinde titizlikle korunmakta ve gerekli güvenlik tedbirleri, teknolojik imkânlar da göz önünde bulundurularak olası risklere uygun bir düzeyde sağlanmaktadır.

Kanun kapsamındaki taleplerinizi, https://www.acibadem.com.tr/acibademonline/images/Ac%C4%B1badem_Veri_Sahibi_Basvuru_Formu.pdf internet adresindeki “Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Tic. A.Ş. Veri Sahibi Başvuru Formu” nu doldurarak;

i. Atatürk Mahallesi, Feza Sokak, No:3 İç Kapı No:8 K:12 Ataşehir, İstanbuladresine kargo ile ıslak imzanızı taşıyan bir dilekçe ile “Kurumsal Sekretarya” departmanı dikkatine Zarfına “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Kapsamında Bilgi Talebi” yazarak,

ii. Noter kanalıyla,

iii. acibademsaglik@hs02.kep.tr adresine güvenli elektronik ya da mobil imzalı olarak, kayıtlı elektronik posta adresi veya sistemimizde kayıtlı elektronik e-posta adresiniz aracılığıyla,

iv. Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.’ne hitaben yazdığınız dosyayı güvenli e-imza ile imzalayarak kisiselveri@acibadem.com adresine e-posta’nın konu kısmına “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Bilgi Talebi” yazarak veya

v. Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirleyeceği diğer yöntemlerle iletebilirsiniz.

EK-1: Şirket’lerin listesi;

 

YUKARI
İçindekiler