FOR INTERNATIONAL PATIENTS
Frengi (Sifiliz) Nedir?
Sifiliz, en çok bilinen ismiyle frengi, treponema pallidum adı verilen bakterinin neden olduğu, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Hastalığın neden olduğu yaralara temas edildiğinde kolayca bulaşabilir. Doğru tedavi edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açar.
Sifiliz Nasıl Bulaşır?
Sifiliz şankr yani hastalığa sahip kişideki yaralara direkt temas ile bulaşır. Bu yaralar dış genital organlar, vajina, makat, rektum, ağız ve dudaklarda görülebilir. Cinsel yolla bulaşan diğer enfeksiyonlar gibi vajinal, oral, anal yolla bulaşmaktadır. Ayrıca, frengi hastalığı gebelik ile doğum sırasında anneden bebeğe geçebilir.
Doğumsal Frengi Nedir?
Doğumsal frengi, Treponema pallidum bakterisinin anneden bebeğe bulaşmasıdır. Bu bulaşma, doğum anında ya da ileri evre frengi olan kişilerin gebelikleri sırasında bulaşabilir.
Tedavi edilmediği takdirde ilerleyen dönemlerde sarılık, anemi, körlük ve işitme kaybı gibi ciddi rahatsızlıklara neden olabilir. Bu nedenle erken teşhisi ve tedavisi oldukça önemlidir.
Frengi (Sifiliz) Belirtileri Nelerdir?
Frengi hastalığı belirtileri üç evrede ortaya çıkar ve ilk başlarda belirtiler hafiftir. Bulgular arada kaybolabilir ve hasta iyileştiğini düşünebilir. Belirtiler her evreye göre değişiklik gösterse de bazı tipik belirtiler olabilir.
Frengi belirtileri şunları içerir:
- Cinsel organ etrafında ağrılı ya da ağrısız kabartılar (şankr)
- Ele gelen lenf nodu
- Ateş
- Halsizlik
- Kas ağrıları
- Boğaz ağrısı
Erkekte Frengi Belirtileri Nelerdir?
Erkekte frengi belirtileri, evrelere göre değişiklik gösterir. Hafif başlayan belirtiler evreler ilerledikçe artmaya başlar. İlk evre enfekte olan bölgede görülen kabartılarla başlarken ikinci ve üçüncü evrelerde yaygın döküntüler, grip semptomları ve son evrede felç, demans gibi sinir sistemi tutulmaları görülebilir.
Kadınlarda Frengi Belirtileri Nelerdir?
Kadınlarda frengi belirtileri erkekler ile benzerlik gösterir ancak bazı durumlarda jinekolojik hastalıklarla karıştırılabilir. Eğer yaralar vajina içindeyse fark edilmeyebilir. Bu da tanı koyma sürecini geciktirebilir.
Sifiliz (Frengi) Evreleri Nelerdir?
Sifiliz, hastalığın ilerleme aşamasına göre dört dönemde incelenir. Her dönem kendine özgü belirtiler gösterir. İlk dönemde belirtiler hafif düzeyde seyrederken ilerleyen evrelerde daha ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle erken teşhis çok önemlidir.
Sifiliz evreleri 4 aşamadan oluşur:
- 1.evre: Primer sifiliz
- 2.evre: Sekonder sifiliz
- 3.evre: Latent (gizli) sifiliz
- 4.evre: Tersiyer (üçüncül) sifiliz
Primer Sifiliz
Primer sifiliz, temastan yaklaşık 3 hafta sonra ortaya çıkar. Belirtiler yara olarak kendini gösterir. Frenginin 1. evresinde bakterinin ilk bulaştığı cinsel organ etrafında tipik olarak düzgün kenarlı, ağrısız, kırmızı bir kabartı (şankır) oluşur. Bu kabartılara çoğu zaman ilgili bölgede ele gelen bir lenf nodu da eşlik eder.
Hastaların yaklaşık %30 kadarında olağandan farklı olarak kabartılar ağrılı olabilir. Tedavi edilmediği takdirde yaklaşık 3-6 hafta sonunda kabartılar kaybolur. Hasta iyileştiğini düşünür, fakat bakteri çoğalarak vücuda yayılır. Bu dönemde bulaşıcılık yüksektir.
Sekonder Sifiliz
Sekonder sifiliz, frenginin 2. dönemi klasik olarak ilk dönemden 6-10 hafta sonra ortaya çıkabileceği gibi, kimi hastalarda görülmeyebilir. Bu dönemde grip benzeri belirtiler görülür.
Latent (Gizli) Sifilis
Latent sifiliz dönemi belirti vermez, yalnızca kan testiyle anlaşılabilir. Bu dönem yıllarca belirti vermeden devam edebilir. Latent sifilis tedavi edilmezse tersiyer sifilize döner.
Tersiyer (Üçüncül) Sifiliz
Tersiyer (üçüncül) sifiliz, bulaşmadan 3-15 yıl sonra ortaya çıkabilir. Gomlu sifiliz, nörosifiliz ve kardiyovasküler sifiliz olarak 3 türde görülebilir.
Tersiyer sifiliz; ciltte, kemiklerde ve organlarda gom denilen tümör benzeri kabartılara sebep olabilir. Aynı zamanda beyin ve sinir tutulmalarına neden olarak demans ve felç fibi hastalıklara zemin hazırlayabilir. Ayrıca, kalp sağlığını etkileyerek aort anevrizmasına sebep olabilir. Bu nedenle erken teşhis ve tedavi çok önemlidir.
Frengi (Sifiliz) Çeşitleri Nelerdir?
Frengi (sifiliz) çeşitleri üçüncül ortaya çıkar. Bakterinin bulaşmasından 3-15 yıl sonra görülmeye başlar. Bu aşamadaki sifilis çeşitleri 3 tanedir.
Sifilis çeşitleri şunlardır:
Frengi ( Sifiliz) Korunma Yolları
Frengi cinsel yolla bulaşan bir hastalık olduğu için, korunmasız ve güvensiz cinsel ilişkiden uzak durmak korunmanın en önemli faktörüdür.
Frengi (sifiliz) korunma yolları şunları içerir:
- Cinsel ilişkiye girilecekse korunma yöntemlerini mutlaka kullanmak gerekir.
- Her çeşit cinsel ilişkiden (vajinal, oral ve anal) önce kondom kullanın. Kondomun yırtılmamasına ve doğru şeklide kullanılmasına özen gösterin.
- Partnerinize cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlarla ilgili konuşun.
- Karşılıklı tek eşlilik riski azaltmaktadır.
- Partneriniz cinsel yollarla bulaşan enfeksiyon belirtilerine sahipse (frenginin göstergesi olan yaralar, idrar sırasından acı, genital bölgede kızarıklık ya da siğille) tedavi olana dek cinsel ilişkiden kaçının.
Frengi (Sifiliz) Teşhisi Nasıl Konur?
Frengi tanısı için kan testi ve şankır adı verilen yaradan sıvı örneği alınır. Eğer frengi çok ilerlemişse, omurilik sıvısı alınarak merkezi sinir sistemine yayılma durumu kontrol edilir.
Frengi şüphesi varsa, diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklara sahip olma riski de olduğundan, bu kan testinde klamidya, bel soğukluğu ve HIV taraması da yapılır. Kişinin test sonuçlanana kadar cinsel ilişkiye girmemesi önerilir.
Frengi (Sifiliz)Tedavisi Nasıl Yapılır?
Frengi tedavisi antibiyotikle yapılır. Tedavide doğru antibiyotik kullanımı önemlidir ancak tedavi, enfeksiyonun neden olduğu hasarları gidermez. Enfeksiyondan kurtulmak için tüm antibiyotikler doktorun tavsiye ettiği şekilde kullanılmalıdır.Aksi takdirde bu bakteri, antibiyotik tedavisine dirençli olabilir.
Frengi tedavisi için antibiyotik olarak penisilin tercih edilir. Bu nedenle, penisiline alerjiniz olduğunu biliyorsanız doktorunuza mutlaka bildirin.
Sifiliz tedavisi sürecinde partnerin de tedavi olması gerekir. Frengi geçirmiş ve tedavi süreci atlatmış olmak olmak bu hastalığa karşı koruyuculuk sağlamaz. Başarılı ve doğru bir tedavi uygulansa bile kişi ilerde tekrar frengi olabilir.
Frengi (Sifiliz) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Frengi Hastalığının Aşamaları Nelerdir?
Frengi dört aşamadan oluşur. Bunlar; primer sifiliz, sekonder sifiliz, latent sifiliz ve tersiyer sifilizdir.
Frengi Hastalığını Önlemek İçin Neler Yapılabilir?
Frengi, cinsel yolla bulaşan bir hastalık olduğu için güvenli cinsel ilişki, frengiyi önlemenin en etkili yoludur.
Frengi (sifiliz) Neden Olur?
Sifiliz, Treponema pallidum isimli bakterinin vücuda girmesi sonucu oluşur. Cinsel yolla bulaşır.
Frengi Hastalığı İçin Risk Grupları Nelerdir?
Çok partnerli ve korunmasız cinsel ilişki yaşayan kişiler frengi hastalığı için risk grubunu oluşturur.
Frengi Hastalığı İçin Ne Zaman Doktora Görünülmelidir?
Özellikle korunmasız cinsel ilişki sonrası ağız, makat veya genital bölgede kabartılar ve yaralar görülüyorsa doktora başvurmak gerekir.
Frengi ( Sifiliz) Kimlerde Görülür?
Frengi, korunmasız cinsel ilşki yaşayan ve enfekte yarayla temas eden kişilerde görülür.
Frengi (sifiliz) Tedavisi İçin Kullanılan İlaçlar Hangileridir?
Sifiliz tedavisinde penisilin kullanılır. Bu nedenle, penisilin alerjiniz varsa tedavi öncesi doktorunuza bildirmelisiniz.
