FOR INTERNATIONAL PATIENTS
Perkütan Etanol Ablasyon ya da kısaca PEA, iğne ile doğrudan lezyon içine yüksek saflıkta alkol enjekte edilerek uygulanan minimal invaziv bir tedavi yöntemidir. PEA sayesinde kistik yapılar, tiroid nodülleri, böbrek ve karaciğer kistleri ya da damar malformasyonları küçültülür veya yok edilir. Cerrahinin riskli olduğu ya da tercih edilmediği durumlarda kullanılır. Ultrason rehberliğinde yapılan PEA işlemi sırasında önce kistin içindeki sıvı boşaltılır, ardından etanol verilir. Alkol hücreleri tahrip eder, damarlarda tıkanma ve fibrozis oluşturur, lezyon küçülür ya da tamamen ortadan kalkar.
Perkütan Etanol Ablasyon (PEA) Nedir?
Perkütan etanol ablasyon (PEA), özellikle tiroid kistleri, böbrek ve karaciğer kistleri ile damar malformasyonlarının tedavisinde kullanılan, cerrahiye alternatif minimal invaziv bir yöntemdir. Ayrıca perkütan etanol enjeksiyonu ya da ‘etanol skleroterapisi’ olarak da bilinen bu işlemde, vücuda verilen etanol, hücreleri tahrip eder ve proteinleri bozarak küçük damarları kapatır. Bu süreç iltihap ve nedbe dokusu (fibrozis) oluşumuna yol açar, böylece kistin ya da lezyonun zamanla küçülmesi veya tamamen yok olması sağlanır.
Perkütan Etanol Ablasyon (PEA) Hangi Durumlarda Uygulanır?
Perkütan etanol ablasyonu işlemi özellikle sıvı içerikli kistlerin tedavisinde kullanılır. Tiroid kistleri ve kistik nodüllerde, böbrek ve karaciğer kistlerinde sıkça tercih edilir. Ayrıca bazı iyi huylu tümörlerde de uygulanabilir. Cerrahiye uygun olmayan, ciddi ek hastalıkları bulunan ya da cerrahi müdahale istemeyen hastalar için de etkili bir seçenek oluşturur.
Perkütan Etanol Ablasyon (PEA) şu durumlarda uygulanır:
- Tiroid kistleri ve sıvı içerikli tiroid nodülleri
- Karaciğer kistleri
- Böbrek kistleri
- Bazı iyi huylu tümörler
- Cerrahiye uygun olmayan veya cerrahi istemeyen hastalar
Perkütan Etanol Ablasyon (PEA) Kimler İçin Uygundur?
Perkütan etanol ablasyon (PEA), genellikle cerrahiye uygun olmayan ya da cerrahi istemeyen hastalar için tercih edilen, seçilmiş hasta gruplarında etkili bir tedavi yöntemidir. İşlem, özellikle görüntüleme yöntemleriyle ulaşılabilir olan, kistik ya da sıvı içerikli lezyonlarda etanolün etkinliğini gösterebildiği durumlarda uygulanır.
Tiroid kistleri, böbrek ve karaciğer kistleri, küçük çaplı karaciğer tümörleri veya sınırlı sayıdaki tiroid kanseri lenf bezi metastazları bu yöntem için uygun kabul edilir. Ayrıca ileri yaş, ek hastalıklar veya anestezi riskleri nedeniyle ameliyatın riskli olduğu hastalarda da PEA cerrahiye alternatif olarak kullanılabilir. Ancak lezyonun çok büyük, tamamen solid yapıda olması, hayati yapılara yakınlığı, kontrolsüz kanama bozukluğu ya da aktif enfeksiyon varlığı gibi durumlarda işlem uygun değildir.
Perkütan etanol ablasyonunun uygun olduğu hasta grupları şunlardır:
- Görüntüleme eşliğinde ulaşılabilir kistik veya kistik ağırlıklı lezyonu olanlar.
- İyi huylu tiroid kistleri veya sıklıkla tekrarlayan sıvı birikimi yaşayanlar.
- Karaciğer tümörleri küçük ve sınırlı sayıda olan, cerrahiye uygun olmayan hastalar.
- Böbrek ve karaciğer kistleri nedeniyle semptom yaşayanlar.
- Tiroid kanseri sonrası küçük ve sınırlı sayıda lenf nodu metastazı olanlar.
- Genel anestezi riski yüksek, ciddi ek hastalığı bulunan ve cerrahi istemeyen hastalar.
- Ameliyat olmak istemeyen hastalar.
Bununla birlikte her nodül perkütan etanol ablasyonuna uygun değildir; özellikle tamamen solid yapıda olan, belirgin damarlanma gösteren ya da büyük boyutlu solid nodüllerde yöntemin etkinliği sınırlı kalabilir. Bu nedenle hangi hastaların işlemden fayda göreceğini belirlemek için mutlaka endokrinoloji ve radyoloji uzmanlarının ortak değerlendirmesi yapılmalı, uygun olmayan olgularda cerrahi veya diğer ablasyon yöntemleri gibi alternatif tedaviler göz önünde bulundurulmalıdır.
| Kategori | Bilgi Başlıkları | Açıklama |
| Sağladıkları | Cerrahisiz Uygulama | Genel anestezi gerektirmez, kesi yapılmaz. |
| Sağladıkları | Hızlı İyileşme | İşlem sonrası hasta aynı gün taburcu edilir. |
| Sağladıkları | Estetik Sonuç | Ciltte iz bırakmaz, kozmetik açıdan uygundur. |
| İşlem Süreci | İğneyle Müdahale | İnce iğne ile nodül içine girilir. |
| İşlem Süreci | Etanol Uygulaması | Nodül içine %95–99 saf etanol enjekte edilir. |
| İşlem Süreci | Ultrason Rehberliği | Tüm işlem ultrason eşliğinde gerçekleştirilir. |
| Endikasyonlar | Kistik Tiroid Nodülü | Sıvı içerikli veya miks karakterli nodüller. |
| Endikasyonlar | Cerrahiden Kaçınmak İsteyenler | Ameliyat olmak istemeyen uygun hastalar. |
| Endikasyonlar | Cerrahi Riski Yüksek Olanlar | Anesteziye uygun olmayan bireyler. |
Perkütan Etanol Ablasyon (PEA) İşlemi Nasıl Uygulanır?
Perkütan etanol ablasyon (PEA) işlemi, görüntüleme yöntemleri (çoğunlukla ultrason, bazen BT ya da anjiyografi) eşliğinde iğne veya kateter ile hedef lezyona girilerek uygulanır. İlk olarak kistik yapılar varsa içlerindeki sıvı boşaltılır, ardından yüksek yoğunluklu etanol (%95–100) lezyon içine enjekte edilir.
Enjeksiyon sırasında etanol hücrelerde nekroz ve protein denatürasyonu oluşturur, küçük damarları tıkayarak inflamasyon ve fibrozis başlatır, bu da lezyonun küçülmesini veya tamamen kaybolmasını sağlar.
Bazı uygulamalarda etanol bir süre bekletilip tekrar boşaltılır, bazılarında ise içeride bırakılır. İşlem sonrası bölge temizlenir, kanama riski açısından baskı uygulanır ve hasta kısa süre gözlem altında tutulur.
Perkütan Etanol Ablasyon (PEA) Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler
Perkütan etanol ablasyonu işleminden önce hastanın mevcut ilaçlarını ve özellikle kan sulandırıcılarını mutlaka hekimine bildirmesi, alerjilerini ve geçmişte geçirdiği ameliyat veya radyoterapi öyküsünü paylaşması gerekir; çoğu durumda özel bir açlık hazırlığı gerekmez, ancak hekimin önerisine göre bazı durumlarda farklı hazırlıklar istenebilir.
Perkütan etanol ablasyon (PEA) öncesi şunlara dikkat edilir:
- Kullandığınız tüm ilaçları doktora bildirin.
- Doktorunuz yönlendirmesiyle ilaç alımını bir süreliğine bırakın.
- Alerjiler, daha önce geçirilmiş ameliyatlar ve radyoterapi öyküsünü paylaşın.
Perkütan etanol ablasyonu öncesinde genellikle hastanın aç kalmasına gerek yoktur, yani çoğu durumda günlük beslenmesine devam edebilir. Ancak bazı özel koşullarda, örneğin işlem sırasında sedasyon uygulanacaksa, mide bulantısı riski söz konusuysa ya da lezyonun konumu nedeniyle güvenlik açısından gerekli görülüyorsa, hekim işlem öncesinde belirli bir süre aç kalmayı önerebilir. Bu nedenle her hastanın kendi durumuna uygun hazırlık planı, hekim değerlendirmesiyle netleştirilmelidir.
Perkütan Etanol Ablasyon (PEA) Faydaları Nelerdir?
Perkütan etanol ablasyonu, ciltte kesi yapılmadığı için iz bırakmaz. İşlem sırasında genel anesteziye gerek duyulmaz ve çoğu durumda lokal anestezi yeterli olur. İyileşme süresi kısadır, bu sayede hasta kısa sürede işine ve günlük yaşamına dönebilir. Uygun olgularda kist veya nodüllerde %80–90 oranında küçülme elde edilebilir. Ayrıca cerrahi yöntemlere göre daha ekonomik bir seçenektir.
- Ciltte kesi yapılmaz, iz kalmaz.
- Genel anestezi yerine lokal anestezi ile uygulanır.
- Hızlı iyileşme sağlar, sosyal hayata dönüş süresi kısadır.
- Kist veya nodüllerde %80–90’a varan küçülme elde edilir.
- Daha düşük maliyetli bir tedavi seçeneğidir.
Perkütan Etanol Ablasyon (PEA) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
İşlem Ağrılı Mı?
Hayır. Perkütan etanol ablasyon genellikle lokal anestezi altında uygulanır ve çoğu hastada ciddi bir ağrı hissedilmez. Uygulama sırasında hafif batma veya basınç hissi olabilir, ancak bu geçicidir. İşlemden sonra kısa süreli hafif rahatsızlık görülebilir.
Tek Seans Yeterli Olur Mu?
Çoğu hastada tek seans tedavi için yeterlidir. Ancak büyük veya kompleks yapıda olan nodüllerde etkili küçülme sağlanabilmesi için 2–3 seans gerekebilir. Seans sayısı nodülün boyutuna, yapısına ve klinik yanıta göre belirlenir.
Nodül Tamamen Yok Olur Mu?
Genellikle nodül tamamen ortadan kalkmaz, ancak belirgin şekilde küçülür ve şikayetler kaybolur. Amaç nodülün fonksiyonunu bozmayacak, estetik veya bası şikâyeti yaratmayacak ölçüde küçültülmesidir. Böylece cerrahiye gerek kalmadan etkili bir sonuç alınabilir.
Perkütan Etanol Ablasyon Nasıl Yapılır?
İşlem ultrason eşliğinde ince bir iğne ile nodül veya kiste girilerek yapılır. Önce sıvı boşaltılır, ardından yüksek saflıkta etanol enjekte edilir. Alkol, hücreleri tahrip ederek küçülmeye neden olur. İşlem kısa sürer, kesi yapılmaz ve genellikle ayaktan uygulanır.
Hangi Durumlarda Tercih Edilir?
Perkütan etanol ablasyon; benign tiroid kistleri, böbrek veya karaciğer kistleri, bazı damar malformasyonları gibi durumlarda tercih edilir. Özellikle cerrahinin riskli olduğu veya hasta tarafından istenmediği durumlarda güvenli, etkili ve minimal invaziv bir seçenek sunar.
