Potasyum Düşüklüğü(Hipokalemi) Nedir? Hipokalemi Belirtileri Nelerdir?

Potasyum Düşüklüğü(Hipokalemi) Nedir?

Hipokalemi veya bilinen adıyla potasyum düşüklüğü, kandaki serum potasyum seviyesinin 3, 5 mEq/L'den (3, 5 mmol/L) düşük olması olarak tanımlanır.

Vücudun sağlıklı çalışması için birçok vitamin ve mineralde olduğu gibi potasyum seviyelerinin de sağlıklı aralıklarda olması gerekir. Bunun için de potasyum zengini besinlerin tüketilmesi doğal yollardan potasyum alınması açısından oldukça önemlidir.

Potasyum içeren besinlerin az tüketilmesi veya birtakım sağlık sorunları potasyum düşüklüğüne yol açabilir. Hipokalemi genellikle kusma, ishal veya müshil kullanımı nedeniyle sindirim sisteminin aşırı potasyum kaybından kaynaklanır. Diğer nedenler arasında ise bazı ilaçlar ve bazı böbrek üstü bezi ve genetik rahatsızlıklar yer alır.

Hipokaleminin düzelmesi için potasyum açısından zengin besinlerin beslenme listesine eklenmesi, düzenli tüketilmesi ve gerekirse potasyum takviyesi alınması gerekir. Bu sayede kandaki potasyum değerleri istenen seviyeye gelebilir.

Potasyum kaç olmalı?

Yetişkin bireyler için normal potasyum seviyesi 3, 5 ila 5, 2 mEq/L (3, 5 ila 5, 2 mmol/L) arasındadır. 3 ila 3, 5 mEq/L (3 ila 3, 5 mmol/L) arasındaki potasyum seviyeleri hafif hipokalemi olarak kabul edilir. 3 mEq/L'den (3 mmol/L) daha düşük herhangi bir değer ise şiddetli hipokalemi yani potasyum düşüklüğü şeklinde ifade edilir.

Potasyum Düşüklüğü(Hipokalemi) Neden Olur?

Potasyum düşüklüğünün nedeni böbrekler veya gastrointestinal (GI) sistem yoluyla artan potasyum kaybıdır. Buna yol açan faktörler arasında diüretik kullanımı, kusma/ishal, müshil kullanımı, yeme bozuklukları, aşırı terleme, yoğun alkol tüketimi, kronik böbrek hastalığı ve magnezyum eksikliği yer alır.

Hipokalemiye(potasyum düşüklüğü) yol açan nedenler şöyle sıralanabilir:

• Diüretik kullanımı(idrar söktürücü ilaçlar)
• Kusma/ishal
• Müshil kullanımı
• Aşırı alkol tüketimi
• Yeme bozuklukları
• Aşırı terleme
• Kronik böbrek hastalığı
• Magnezyum eksikliği
• Diyabetik ketoasidoz
• Folik asit eksikliği
• Genetik faktör

Potasyum Düşüklüğü(Hipokalemi) Belirtileri Nelerdir?

Potasyum düşüklüğünün ciddi seviyeleri gördüğü durumlarda ortaya çıkan belirtiler kabızlık, kalp çarpıntısı, aşırı yorgunluk, kaslarda güçsüzlük, el-ayaklarda uyuşma, kas seğirmesi, tansiyon düşüklüğü ve baş dönmesidir. Kişiye göre farklı belirtiler de görülebilir.

Potasyum düşüklüğü belirtileri şu şekilde ortaya çıkabilir:

• Kabızlık
• Kalp çarpıntısı
• Aşırı yorgunluk
• Kaslarda güçsüzlük
• El-ayaklarda uyuşma
• Kas seğirmesi
• Tansiyon düşüklüğü
• Baş dönmesi
• Aritmi
• Aşırı idrara çıkma
• Aşırı susama

Potasyum Düşüklüğü(Hipokalemi) Nasıl Teşhis Edilir?

Potasyum düşüklüğüne işaret eden belirtiler söz konusu olduğunda doktor kan tahliliyle kişinin potasyum değerini kontrol eder. Bu, en temel teşhis yöntemidir.

Kah tahlininin yanı sıra doktor tarafından temel veya kapsamlı bir metabolik panel de istenebilir. Bu panel, vücudun böbrek fonksiyonunu ve elektrolit dengesini belirleyen bir grup kan testi olarak geçer.

Eğer hipokalemi teşhisi konursa doktor bu düşüklüğün nedenini belirlemeye çalışır. Neden net değilse, idrardaki potasyum miktarını ölçmek için bir idrar tahlili de istenebilir. Doktor ayrıca elektrokardiyogram (EKG) da talep edebilir. EKG, kişinin kalp ritmini ölçer. Çünkü hipokalemi, anormal kalp ritimlerine yol açabildiği için EKG, bu anormal kalp ritimlerini tespit edebilir.

Potasyum Düşüklüğü(Hipokalemi) Tedavisi

Eğer vücutta potasyum düşüklüğü varsa doktor tarafından potasyum takviyesi reçete edilir. Bu takviyeler hafif düzeyde potasyum düşüklüğü için etkili olur ve kandaki potasyum değerini yükseltir. Eğer şiddetli bir potasyum düşüklüğü söz konusuysa damardan potasyum verilmesi söz konusu olabilir.

Potasyum Düşüklüğüne Ne İyi Gelir?

Potasyum düşüklüğüne iyi gelen besinlerin başında muz, avokado, patates, ıspanak, fasulye, baklagiller, portakal, portakal suyu, domates ve domates ürünleri gelir. Bunların düzenli tüketimi doğal olarak potasyum seviyelerini yükseltir.

Potasyum düşüklüğüne iyi gelen doğal besinler şunlardır.

• Muz
• Avokado
• Patates/tatlı patates
• Ispanak
• Fasulye, baklagiller
• Portakal ve portakal suyu
• Domates ve domates ürünleri
• Yoğurt ve süt ürünleri
• Somon ve ton balığı
• Badem ve fındık

Diğer yandan potasyum düşüklüğü durumunda atılması gereken adımlar ise şöyle özetlenebilir:

• Sıvı kaybını önlemek: Kusma, ishal ve yoğun terleme potasyum kaybını artırabilir.
• Kullanılan ilaçları kontrol ettirmek: Özellikle idrar söktürücüler (diüretikler) potasyumu düşürebilir.
• Doktor kontrolünde potasyum takviyesi kullanmak: Orta ve ciddi eksikliklerde yalnızca beslenme yeterli olmayabilir.
• Çarpıntı veya ritim bozukluğu varsa acil değerlendirme almak: Ciddi hipokalemi kalp ritmini etkileyebilir.
• Altta yatan nedeni araştırmak: Böbrek hastalıkları, hormonal sorunlar, yoğun alkol kullanımı veya beslenme yetersizlikleri potasyum düşüklüğüne neden olabilir.
• Bilinçsiz potasyum takviyesi almamak

Potasyum Düşüklüğü(Hipokalemi) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hipokalemi ne anlama gelir?

Hipokalemi veya diğer adıyla potasyum düşüklüğü, kanda anormal derecede düşük potasyum seviyeleriyle karakterize bir durumdur. Genellikle serum potasyum konsantrasyonunun 3, 5 mEq/L'den (3, 5 mmol/L) düşük olması olarak tanımlanan hipokalemi, elektrolit dengesizliği, kas güçsüzlüğü, yorgunluk, kramplar ve kalp aritmilerine yol açabilir.

Hipokalemi tehlikeli mi?

Hipokalemi hafif düzeyde düşük seyrettiğinde tehlike arz etmez ancak şiddetli potasyum düşüklüğü durumlarında ciddi kalp çarpıntısı ve aritmi durumu ortaya çıkabilir. Bu gibi durumlarda doktor kontrolünde aksiyonlar alınmalıdır.

Potasyum düşükse ne yenmeli?

Potasyum içeren en zengin besinlere örnek olarak muz, avokado, patates, yoğurt ve baklagiller verilebilir. Bunların düzenli tüketimi potasyum değerini istenilen seviyede tutar. Potasyum düşüklüğünde ise bu besinleri tüketmeyen kişilere tüketmesi önerilir.