Vajina Kaşıntısı Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi

Vajina Kaşıntısı Nedir?

Vajina kaşıntısı , mantar veya bakteri enfeksiyonlarından cinsel yolla bulaşan hastalıklara, hormonal değişimlerden tahrişe yol açabilen parfümlü hijyen ürünlerine kadar pek çok faktörden kaynaklanabilen ve pek çok kadının dönem dönem yaşadığı yaygın bir rahatsızlıktır.

Vajina kaşıntısı, vajina içi kaşıntı ve genital kaşıntı, kadınların sıkça karşılaştığı rahatsız edici durumlardır. Her ne kadar bu terimler günlük dilde birbirinin yerine kullanılsa da, aslında kaşıntının tam olarak nerede hissedildiğine dair farklılıklar gösterebilirler.

"Vajina kaşıntısı" genellikle dış genital bölgeyi, yani vulvayı ve dudakları kapsayan kaşıntıyı ifade ederken, " vajina içi kaşıntı " ise kaşıntı hissinin vajinanın iç kısmında yoğunlaştığını belirtir. "Genital kaşıntı" ise daha geniş bir terim olup, vulva, klitoris, vajina girişi ve çevresindeki cilt dahil olmak üzere tüm genital bölgedeki kaşıntıyı tanımlar.

Kaşıntının tam olarak nerede hissedildiği, altta yatan neden hakkında önemli ipuçları sunabilir. Örneğin, dış genital bölgedeki kaşıntı daha çok tahriş edici maddeler, alerjiler veya cilt sorunlarıyla ilişkiliyken vajina içi kaşıntı enfeksiyonlar veya hormonal değişikliklerle daha bağlantılı olabilir.

Genital bölgenin tamamını etkileyen kaşıntılar ise daha geniş kapsamlı bir şekilde ele alınması gereken bir sorundur. Bu nedenle, kaşıntının yeri, şiddeti ve eşlik eden diğer belirtiler (akıntı, kızarıklık, şişlik gibi) doğru teşhis ve uygun tedavi için dikkatle değerlendirilmelidir.

Vajinal kaşıntı, fiziksel bir rahatsızlık olmanın ötesinde, bireyin psikolojik dünyasını da etkileyebilen bir durumdur. Kaşıntı hissi bireylerde günlük yaşamın akışını sekteye uğratarak konsantrasyon güçlüğüne, huzursuzluğa ve sinirliliğe yol açabilir.

Özellikle gece artan vajina kaşıntısı , uyku düzenini bozarak yorgunluk ve bitkinlik hissine neden olabilir. Belirsizlik ve altta yatan nedenlere dair endişeler, kaygı düzeyini yükseltebilir ve kişinin kendi bedenine yabancılaşmasına, özgüveninin azalmasına neden olabilir.

Cinsel yaşamı olumsuz etkileyebilen bu durum, partnerle ilişkilerde gerginliklere ve kendini beğenmeme gibi duygulara yol açabilir. Sürekli devam eden kaşıntı, bireyin sosyal hayattan uzaklaşmasına, kendini izole etmesine ve sürekli bu rahatsızlığa odaklanmasına neden olarak psikolojik iyi oluş halini ciddi şekilde etkileyebilir.

Vajinal Kaşıntı Neden Olur?

Vajinal kaşıntının en yaygın nedenleri arasında mantar enfeksiyonları, bakteriyel vajinozis, tahriş edici maddeler (sabunlar, deterjanlar, parfümler, vajinal duşlar), alerjiler (lateks, spermisitler), cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (klamidya, gonore, trikomonas, herpes) ve menopoz sonrası azalan östrojen seviyelerine bağlı vajinal kuruluk yer alır.

Vajinada kaşıntıya yol açan nedenler şu şekilde sıralanabilir:

• Mantar enfeksiyonları
• Bakteriyel vajinozis
• Tahriş ediciler
• Alerjiler
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
• Menopoz

Mantar Enfeksiyonları

Vajinal mantar enfeksiyonları, genellikle Candida albicans adı verilen bir mantarın aşırı büyümesi sonucu ortaya çıkar. Bu durum, vajinada yoğun kaşıntıya, yanmaya, kızarıklığa ve beyaz, peynir kıvamında bir akıntıya neden olabilir.

Antibiyotik kullanımı, hormonal değişiklikler (hamilelik, doğum kontrol hapları), bağışıklık sisteminin zayıflaması veya kontrolsüz diyabet gibi faktörler mantar enfeksiyonu riskini artırabilir. Genellikle reçetesiz veya reçeteli antifungal ilaçlarla tedavi edilebilir.

Bakteriyel Vajinozis

Bakteriyel vajinozis (BV), vajinada normalde bulunan bakteri dengesinin bozulması sonucu gelişir. Özellikle Gardnerella vaginalis adlı bakterinin aşırı çoğalmasıyla karakterizedir.

BV genellikle kaşıntıya, yanmaya ve kötü kokulu (balık kokusu gibi), gri veya beyazımsı bir akıntıya yol açabilir. Vajinal duş kullanımı, yeni bir cinsel partner veya birden fazla cinsel partner BV riskini artırabilir. Genellikle antibiyotiklerle tedavi edilir.

Tahriş Ediciler

Vajinal bölge, çeşitli kimyasal maddelere karşı oldukça hassastır. Sabunlar, duş jelleri, parfümlü pedler ve tamponlar, vajinal duşlar, deterjanlar ve hatta bazı tuvalet kağıtları vajinada tahrişe ve dolayısıyla kaşıntıya neden olabilir.

Bu tür tahriş genellikle kızarıklık ve hafif bir yanma hissiyle birlikte görülür. Tahriş edici maddelerden kaçınmak ve nazik, parfümsüz ürünler kullanmak genellikle semptomları hafifletir.

Alerjiler

Tıpkı vücudun diğer bölgelerinde olduğu gibi, vajinal bölgede de alerjik reaksiyonlar meydana gelebilir. Lateks içeren prezervatifler, spermisitler, bazı vajinal kremler veya jeller alerjik reaksiyonlara yol açabilir.

Bu durum kaşıntı, kızarıklık ve şişlik gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Alerjiye neden olan üründen kaçınmak ve gerekirse antihistaminik kullanmak semptomları azaltabilir.

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar

Klamidya, gonore, trikomonas ve genital herpes gibi bazı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE) vajinada kaşıntıya neden olabilir. Bu enfeksiyonlar genellikle kaşıntının yanı sıra anormal akıntı, idrar yaparken yanma, ağrılı cinsel ilişki veya genital bölgede yaralar gibi başka belirtilere de yol açabilir. CYBE'lerin teşhisi ve tedavisi için bir sağlık uzmanına başvurmak önemlidir.

Menopoz

Menopoz döneminde östrojen seviyelerindeki düşüş, vajinal dokuların incelmesine ve kurumasına (vajinal atrofi) neden olabilir.

Bu durum vajinada kaşıntı, yanma ve cinsel ilişki sırasında rahatsızlık gibi semptomlara yol açabilir. Vajinal nemlendiriciler, kayganlaştırıcılar veya doktor kontrolünde hormon tedavisi bu semptomları hafifletmeye yardımcı olabilir.

Gebelikte Vajinal Kaşıntı

Hamilelik sırasında karşılaşılabilen durumlardan biri de vajinal kaşıntıdır. Hamilelikte vajinal kaşıntıya birçok faktör neden olabilir. Bu nedenlerden ilki vücutta yaşanan ve vajinanın pH dengesini bozan hormonal değişimlerdir. Aynı zamanda vajinada yaşanan fiziksel değişimler de vajinal kaşıntıya yol açabilir.

Hamilelik döneminde yaşanan vajinal kaşıntılardan bazıları gebeliğe bağlı değişimlerden dolayı ortaya çıkmayabilir. Gebelikte mantar enfeksiyonları, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, bakteriyel vajinozis, idrar yolu enfeksiyonlarına bağlı olarak da vajinal kaşıntı meydana gelebilir.

Böyle durumlarda vakit kaybetmeden bir doktora başvurmak ve doktor kontrolünde tedaviye başlamak faydalı olacaktır. Bu tür enfeksiyonların ilerlemesi gebelikte riskli olabilir ve düşük doğum kilosu, erken doğum, gebeliğin erken dönemlerinde düşük gibi durumlara yol açabilir.

Hamilelikte Vajinal Kaşıntı Ne Zaman Başlar?

Hamilelikte vajinal kaşıntı genellikle gebeliğin ilk aylarında görülür. Bunun nedeni ise ilk aylarda hormonlarda yaşanan değişimlerdir. Özellikle 1. trimesterde vücudun bol miktarda mukus ve ter salgılaması vulva bölgesinin daha nemli olmasına ve bu alanda bakterilerin yoğunlaşmasına neden olarak vajinal kaşıntıya yol açabilir.

Hamilelikte Vajinal Kaşıntı Nasıl Geçer?

Hamilelik döneminde vajinal bölgede kaşıntı eğer bir enfeksiyona bağlı gelişiyorsa bir kadın doğum uzmanına başvurulması ve uygun tedavinin başlanması gerekebilir. Bu hem anne hem bebek sağlığı için oldukça önemlidir. Hamilelikte vajinal kaşıntı tedavisinde uygulanacak yöntemler kaşıntının nedenine göre değişecektir. Uygulanacak tüm tedavi yöntemlerinin doktor onayıyla uygulanması önemli olabilir.

Çocuklarda Vajinal Kaşıntı

Kız çocuklarında ergenlik öncesi dönemlerde vajinal kaşıntı sık görülen bir problemdir. Genellikle vulva bölgesinin kaşınması, kızarması ve şişmesiyle kendini gösterir ve buna kimi zaman akıntı da eşlik edebilir.

Çocuklarda vajinal kaşıntıya sebep olarak mantar enfeksiyonları, vajinit, vulvada tuvalet kâğıdı ya da pastel boya gibi yabancı bir cismin varlığı, kıl kurdu ve yanlış tuvalet temizliği gibi faktörler sayılabilir.

Kız çocuklarında kaşıntının nedeni cinsel yolla bulaşan bir hastalıksa bu durumda akla cinsel istismar şüphesi gelebilir. Bu nedenlerde çocuklarda vajinal kaşıntı dikkate alınmalıdır.

Vajinal Kaşıntı Tanısı ve Uygulanan Testler

Vajinal kaşıntının tanısı, öncelikle hastanın detaylı tıbbi ve cinsel öyküsünün alınmasıyla başlar; semptomların başlangıcı, süresi, şiddeti, eşlik eden akıntı, koku veya diğer belirtiler sorgulanır. Fiziksel muayenede vajina ve vulva bölgesinde kızarıklık, şişlik, döküntü, yara veya anormal akıntı olup olmadığı gözlemlenir.

Tanıyı kesinleştirmek için sıklıkla vajinal akıntı örneği alınarak pH değeri ölçülür ve mikroskop altında incelenir (wet mount). Bu inceleme, mantar sporlarını, bakteriyel vajinozise özgü "clue cell" adı verilen hücreleri veya trikomonas parazitini tespit etmeye yardımcı olur.

Ayrıca potasyum hidroksit (KOH) testi ile karakteristik "balık kokusu" olup olmadığı değerlendirilir, bu da bakteriyel vajinozis için önemli bir ipucudur. Şüpheli durumlarda veya tekrarlayan enfeksiyonlarda vajinal kültür alınarak spesifik bakteri veya mantarların türü belirlenebilir.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan şüpheleniliyorsa, klamidya, gonore, trikomonas veya herpes gibi patojenleri saptamak için PCR ve antijen testleri uygulanabilir.

Alerji düşünülüyorsa, hastanın kullandığı ürünler ve alerji öyküsü detaylıca incelenir, gerekirse alerji testleri yapılabilir. Nadiren, kronik veya atipik durumlarda cilt biyopsisi gerekebilir. Tüm bu yöntemler bir araya getirilerek vajinal kaşıntının altında yatan neden doğru bir şekilde anlaşılmaya çalışılır ve uygun tedavi planlanır.

Vajinal kaşıntı tanısında uygulanan testler maddeler halinde aşağıdadır:

• Vajinal akıntı örneği alma ve pH ölçümü
• Mikroskop altında inceleme (Wet Mount)
• Potasyum hidroksit (KOH) testi
• Vajinal kültür
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon (CYBE) Testleri (PCR, Antijen Testleri vb.)
• Alerji Testleri
• Cilt biyopsisi (nadiren)

Vajinal Kaşıntı Tedavisi ve Uygulanna Yöntemler

Vajinal kaşıntının tedavisi, öncelikle altta yatan nedene yönelik olarak planlanır. Mantar enfeksiyonları için antifungal kremler, fitiller veya oral ilaçlar sıklıkla kullanılırken, bakteriyel vajinozis genellikle reçeteli antibiyotiklerle tedavi edilir.

Tahriş veya alerji kaynaklı kaşıntılarda ise tetikleyici maddelerden kaçınmak ve nazik hijyen uygulamak önemlidir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar için spesifik antibiyotik veya antiviral tedaviler uygulanır.

Menopoz sonrası kuruluk ve kaşıntı durumunda vajinal nemlendiriciler, kayganlaştırıcılar veya hormon tedavisi seçenekleri değerlendirilebilir.

Tıbbi tedavilere ek olarak pamuklu iç çamaşırı tercih etmek, parfümlü ürünlerden kaçınmak ve vajinal bölgeyi nazikçe temizlemek gibi kişisel bakım yöntemleri de semptomların hafifletilmesine yardımcı olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Vajinal Kaşıntı Gebelik Belirtisi mi?

Vajinal kaşıntı bir hamilelik belirtisi değildir. Ancak hamileliğin ilk dönemlerinde yoğun hormon değişimleri nedeniyle vajinal kaşıntı görülebilir.

Vajinal Kaşıntı Neden Gece Artar?

Gece cilt nemini kaybettiği için kuruluk artar ve bu durum kaşıntıyı tetikleyebilir. Gündüz salgılanan ve kaşıntıyı baskılayan bazı hormonların seviyesi gece düşebilir. Ayrıca gece vücut ısısının azalmasıyla kan akışının hızlanması kaşıntının daha yoğun hissedilmesine neden olabilir.

Vajinal Kaşıntı ve Akıntı Ne Anlama Gelir?

Vajinal kaşıntı ve akıntının birlikte görülmesi vajinal enfeksiyonlara, cinsel yolla bulaşan hastalıklara veya mantar enfeksiyonlarına işaret edebilir. Bu belirtiler bir sağlık uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Vajinal Kaşıntı ve Yanma Ne Anlama Gelir?

Vajinal kaşıntıya yanma eşlik ediyorsa cilt hastalıkları, idrar yolu enfeksiyonu, alerji, yanlış kozmetik ürün kullanımı veya hijyen eksikliği düşünülebilir. Aynı zamanda bu durum vajinal mantar veya cinsel yolla bulaşan hastalıkların da belirtisi olabilir.

Vajinal Kaşıntı İçin Hangi Bölüme Gidilir?

Vajinal kaşıntının teşhisi ve tedavisi için bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır.

Vajinal Kaşıntı Evde Nasıl Geçer?

Vajinal kaşıntıyı hafifletmek için evde uygulanabilecek bazı yöntemler mevcuttur. Ancak geçmeyen veya şiddetli kaşıntı durumunda mutlaka bir doktora danışılmalıdır.