Vajinal Mantar Nedir? Vajinal Mantar Neden Olur? Vajinal Mantar Belirtileri

Vajinal Mantar Nedir?

Vajinal kandidiyaz olarak da adlandırılan vajinal mantar enfeksiyonu, vajina ve vulvada, yani vajinal açıklıktaki dokularda, tahrişe, akıntıya ve yoğun kaşıntıya neden olan bir mantar enfeksiyonudur. Bu enfeksiyon sürecinde kandida adı verilen mantar hücreleri kontrolsüz bir şekilde çoğalmaya başlar.

Oldukça yaygın bir mantar enfeksiyonu türü olan vajinal mantar dört kadından üçünü hayatı boyunca en az bir defa etkiler. Bir defa vajinal mantar enfeksiyonu görülen bireylerde, aynı durumun tekrar görülmesi ihtimali yüksektir. Bu nedenle bir çok kadın en az iki defa vajinal kandidiyazdan etkilenir.

Vajinal mantar enfeksiyonu cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon olarak kabul edilmez. Ancak cinsel hayatın düzenli hale geldiği ilk dönemde vajinal mantar enfeksiyonu riski diğer dönemlere göre daha yüksektir. Vajinal mantar enfeksiyonları, bazı durumlarda vajinismus belirtilerini tetikleyerek cinsel ilişki sırasında ağrıya ve rahatsızlığa yol açabilir. Vajinal mantarın ağız ile genital organ arasında temas kurulmasına bağlı olabileceğine dair bazı kanıtlar tıp uzmanları tarafından sunulmuştur.

Vajinal mantar enfeksiyonları doktor tarafından tavsiye edilecek çeşitli ilaçlar yardımıyla etkili bir şekilde tedavi edebilir. Bu tedavi süreci normal şartlar arasında birkaç gün sürer. Ciddi ya da karmaşık vajinal mantar enfeksiyonu adı verilen daha ağır vakalarda ise şikayetlerin ortadan kalkması birkaç haftayı alabilir.

Eğer vajinal mantar bir sene içerisinde dört veya daha fazla defa tekrar ediyorsa daha uzun süreli bir tedavi kürü ve bakım planına başvurulması gerekebilir.

Vajinal Mantar Neden Olur?

Vajinal mantara sebep olan birçok faktör vardır. Çeşitli bakteriler, vajinal flora dengesizliği, gebelik gibi faktörler mantar oluşmasına neden olabilir.

Vajinal mantarın başlıca sebepleri şunlardır:

• Kandida Albikans Mantarı: Vajinal mantar enfeksiyonunun en yaygın sorumlusu kandida albikans isimli bir mantar türüdür. Normal şartlar altında vajinada çeşitli bakteriler ve mantarlar doğal olarak dengeli bir oranda bulunurlar ve bu durum tehlikeli ve yabancı organizmaların vücuda yerleşmesini engeller fakat bazı durumlarda bu dengeler bozulur ve vajinal mantarlara sebep olur.
• Lactobacillus: Bazı bakteri türleri, örneğin lactobacillus, kandida mantar türünün aşırı çoğalmasını önler. Ancak bu denge çeşitli nedenlerden dolayı bozulabilir. Bunun sonucunda kandida albikans aşırı büyümeye ve çoğalmaya başlar ve daha derinde bulunan, normalde ulaşamadığı vajinal hücre katmanlarına nüfuz eder. Bu da mantar enfeksiyonunun belirti ve semptomlarına neden olur
• Vajinal flora dengesizliği: Vajinal mantarın ortaya çıkmasına yol açan dengesizliğin nedenleri arasında doğal vajinal florada dengesizliğe neden olacak şekilde antibiyotik kullanımı, östrojen seviyelerinin artması nedeniyle gebelik, kontrolsüz diyabet nedeniyle kan şekeri dengesinin bozulması, bozuk bir bağışıklık sistemi, kortikosteroid tedavileri, oral kontraseptifler veya östrojen seviyelerini yapay olarak artıran hormon tedavileri sayılır.

Vajinal Mantar Enfeksiyonu Nasıl Önlenir?

Vajinal sağlığı korumak için şu önerilere dikkat edebilirsiniz:

• Pamuklu ve sıkı olmayan iç çamaşırları tercih edin
• Sıkı külotlu çoraplar ve hava almayan kıyafetler kullanmayın.
• Vajinal bölgeyi antiseptik ürünlerle yıkamaktan kaçının.
• Köpük banyosu, kokulu ped ve tamponlar gibi ürünlerden uzak durun.
• Vajinal bölgeyi çok sıcak suyla yıkamayın.
• Soğuk algınlığı gibi durumlarda gereksiz yere antibiyotik almayın.
• Islak mayo ya da terli spor kıyafetlerini hemen değiştirin.

Vajinal Mantar Belirtileri Nelerdir?

Vajinal mantar enfeksiyonunun semptom ve belirtileri hafif ve orta şiddet arasında değişen seviyelerde görülebilir.

Vajinal mantar belirtileri aşağıdaki gibidir:

• Vajina ve vulva içinde vajinal kaşıntı ve tahriş
• Cinsel ilişki veya idrar çıkarma sırasında yanma hissi
• Vulvanın kızararak şişmesi
• Vajinada ağrı ve hassasiyet
• Vajinal döküntü
• Yoğun, beyaz ve kokusuz vajinal akıntı ile çok sulu vajinal akıntı

Ciddi ya da karmaşık vajinal mantar enfeksiyonunda ise dolayı deride çatlama, yaralanma, yırtık, yoğun kızarıklık ve şişme gibi belirtiler görülür.

Bununla birlikte diyabet hastalarında, bağışıklık sistemi çeşitli tıbbi sorunlardan veya kullanılan çeşitli ilaçlardan zayıflamış bireylerde ve hamile bireylerde görülen mantar enfeksiyonları da karmaşık vajinal mantar enfeksiyonu olarak kabul edilir ve bunların tedavisi 14 günlük bir tedavi kürü gerektirebilir.

Vajinal Mantar Nasıl Teşhis Edilir?

Vajinal mantar enfeksiyonu teşhisinin yapılması fiziki muayene esnasında gerçekleşebilir. Bu muayene sürecinde doktor hastaya tıbbi geçmişi hakkında sorular soracaktır. Bu sorular sayesinde geçmişte benzeri bir enfeksiyonun varlığı öğrenilebilir.

Bunun ardından doktor pelvik muayene gerçekleştirir ve dış genital yapıda enfeksiyon belirtileri aranılır. Sonrasında vajina ve rahim ağzının incelenmesi için vajinal duvarları açık tutmak üzere spekulum adı verilen bir alet kullanılır.

Eğer bir mantar şüphesi varsa, vajinal akıntıların test edilmesi ve mantar enfeksiyonuna neden olan mantar türünü belirlemek için doktor tarafından vajinal sıvı örneği alınarak laboratuvara gönderilir. Enfeksiyona neden olan mantarı tanımlamak, doktorun tekrarlayan maya enfeksiyonları için daha etkili tedavi reçete etmesine yardımcı olabilir.

Vajinal Mantar Nasıl Tedavi Edilir?

Kısa süreli vajinal mantar tedavisi için, doktorun tavsiyesine göre üç ila yedi gün boyunca antifungal bir ilaç almak genellikle bir mantar enfeksiyonunu temizler. Vajinal mantar ilaçları kremler, merhemler, tabletler ve fitiller olarak mevcuttur. Ancak her ilaç her vakaya uygun değildir. Özellikle hamilelikte tek dozluk tabletlerin kullanılması önerilmez.

• Eğer tedavi bireyin semptomlarını belirtilen süre içerisinde ortadan kaldırmazsa, ya da iki ay içinde durum nüks ederse, tedaviyi ilerletmek için tekrar doktora başvurmak gereklidir.
• Daha şiddetli ve karmaşık vajinal mantar enfeksiyonu türünde doktor uzun süreli vajinal tedavi önerebilir. Buna göre iki hafta boyunca her gün alınan bir ilaç ve altı ay süreyle her hafta alınan ilaç reçete edilmesi mümkündür.
• Vajinal tedavi yerine tablet şeklinde ağızdan alınacak antifungal ilaç iki ya da üç doz şeklinde reçete edilebilir, ancak bu tedavi yöntemi hamilelikte önerilmez.
• Antifungal ilaçlara karşı dirençli mantar türlerinde azole karşı direnç terapisi uygulanabilir. Bu tedavi yönteminde kullanılan ilaç ağızdan alınırsa ölümcül olabilir, bu sebeple sadece vajinal olarak kullanılmalıdır.

Vajinal Mantar Bulaşıcı mı?

Vajinal mantar enfeksiyonu genellikle bulaşıcı bir hastalık olarak kabul edilmez, çünkü enfeksiyonun temel nedeni Candida albicans adlı mantar türünün vücut içinde doğal olarak bulunup kontrolsüz şekilde çoğalmasıdır. Ancak bazı özel durumlarda, özellikle cinsel temas yoluyla mantar sporlarının partnerin genital bölgesine geçmesi mümkündür.

Vajinal Mantar Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Vajinal mantar enfeksiyonu çoğu zaman basit ve tedavi edilebilir bir durumdur. Ancak tedavi edilmediğinde veya geç kalındığında, enfeksiyon ilerleyebilir ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.

Vajinal Mantar Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Vajinal mantar görünüşü nasıldır?

Vajinal mantar enfeksiyonu genellikle beyaz, peynirimsi kıvamda akıntı ile birlikte görülür. Vajinal bölgede kızarıklık, şişlik ve tahriş de gözle fark edilebilir.

Vajinal mantar erkeğe bulaşır mı?

Evet, nadir de olsa cinsel temas yoluyla erkeğe bulaşabilir. Erkekte kaşıntı, kızarıklık ve başta beyaz akıntı gibi belirtilerle kendini gösterebilir.

Vajinal mantar neden ortaya çıkar?

Genellikle vajinal flora dengesinin bozulması sonucu Candida albicans adlı mantar türü aşırı çoğalır. Antibiyotik kullanımı, bağışıklık zayıflığı, hormonal değişiklikler gibi faktörler bu dengeyi bozabilir.

Vajinal mantar kendiliğinden geçer mi?

Hafif vakalarda belirtiler geçici olarak azalabilir ancak mantar genellikle kendiliğinden tamamen iyileşmez. Tedavi edilmediğinde tekrar etme riski yüksektir.

Vajinal mantar kanama yapar mı?

Tek başına mantar enfeksiyonu genellikle kanamaya neden olmaz. Ancak ileri vakalarda tahriş ve çatlaklara bağlı hafif lekelenmeler görülebilir.

Antibiyotik vajinal mantar yapar mı?

Evet, antibiyotikler vajinadaki yararlı bakterileri azaltarak mantarın çoğalmasına zemin hazırlar. Bu nedenle uzun süreli antibiyotik kullanımı sonrası mantar enfeksiyonu gelişebilir.

Vajinal mantar nasıl anlaşılır?

Yoğun vajinal kaşıntı, yanma, beyaz akıntı ve kötü koku en yaygın belirtilerdendir. Ayrıca cinsel ilişkide ağrı ve idrar yaparken yanma da eşlik edebilir.

Vajinal mantar için hangi bölüme gidilir?

Vajinal mantar şüphesiyle kadın hastalıkları ve doğum (jinekoloji) bölümüne başvurulmalıdır. Uzman hekim muayene ve gerekli testlerle tanıyı kesinleştirir.