Göz Tembelliği Nedir? Göz Tembelliği Tedavisi ve Berirtileri

Göz Tembelliği Nedir?

Doğumdan itibaren her iki gözü sağlıklı görsel uyarı alan çocuklar, bu iki gözden gelen görüntüleri beyinde birleştirip tek bir görüntü olarak algılamayı öğrenir. Bunun gelişimine engel olan her durum göz tembelliği (ambliyopi) ile sonuçlanır.

Göz tembelliği, tek taraflı veya çift taraflı görme keskinliğinde azalmadır.

Göz Tembelliğinin Nedenleri

Gözlerde kayma (şaşılık) olması,
İki gözün gözlük numaralarının birbirinden çok farklı olması,
Görme eksenini kapatacak göz kapağında düşüklük veya
Doğumsal katarakt olmasıdır.

Göz tembelliğinin nedeni şaşılık veya göz kapağında düşüklük ise aile bu durumları genellikle fark eder ve çocuğunu göz doktoruna muayene getirir. Hasta, tanısını alır ve gerekli tedavisi başlar.

Ancak, göz tembelliğinin nedeni iki gözün gözlük numarası arasında farklılık veya yüksek gözlük numarası ise çocuğun dış görünüşünde farklılık olmadığı için dışarıdan ailenin anlaması mümkün değildir. Genellikle bu durumlarda, rutin göz muayenesi yapılmamışsa çocuk geç tanı alabilir. Geç tanı gecikmiş tedavi demektir, bu da tedaviye zor cevap verilmesi anlamını taşır.

Bu nedenle tüm çocukların 6. ay -1 yaş arası, 3. yaş ve 6. yaşında rutin göz muayenesi olması önemlidir.

Göz Tembelliğinin Tedavi Yöntemleri

Çocuklarda;

Erken tanı ve tedavi ile göz tembelliği ile baş etmek mümkündür. Görme tembelliğinin çocukluğun erken ilk yıllarında (8-9 yaş) tedavi edilebileceği kritik bir dönem vardır.

Öncelikle görme tembelliğine neden olan hastalık tedavi edilir. Göz tembelliğinin cerrahi bir tedavisi yoktur. Buna neden olan şaşılık veya göz kapak düşüklüğü ise, öncelikle bu durumlar cerrahi ile tedavi edilir.

Gözlük ihtiyacı göz tembelliğine neden ise hastanın gözlük tedavisi başlanır. Daha sonra hastanın yaşına ve görme tembelliğinin derinliğine göre belirlenen sürelerle sağlıklı göze kapama tedavisi planlanır.

Göz kapama tedavisinde yapışkanlı göz kapatma pedleri ile iyi gören göz kapatılır ve kişinin tembellik olan gözü kullanması sağlanır. Hekim tarafından önerilen sürenin sonunda görme keskinliğinde artış miktarı saptanır. Kapama tedavisinin gün içindeki süresi ve devam edilmesi gereken süre tekrar belirlenir. Düzenli takip ile görme keskinliğinde artış sağlanmaktadır.

Yetişkinlerde;

Kritik yaş dönemi sonrası ve yetişkin yaş grubundaki göz tembelliği olan hastalarda Nörovizyon tedavisi gibi yöntemlerle olumlu sonuçlar bildirilmektedir.

Bu tedavide kişiye tekrarlayan değişik kontrasta sahip görüntüler gösterilir ve görsel görevler verilir. Bilgisayar programı tabanlı ve kişiye özel olan nörovizyon tedavisinin yetişkin dönemde görme keskinliğini artırdığını belirten çalışmalar mevcuttur.

Nörovizyon Tedavisinde;

İlk seans göz doktoru tarafından hastanede, daha sonra hastanın kendi evinde bilgisayar kullanılarak yapılır.
Kişi, bilgisayar ekranında gösterilen özel görüntüleri ve görevleri algıladığında, bilgisayar faresini tıklayarak bilgisayara geri sinyal gönderir.
Hasta yanlış görüntü sırasında tıklama yaparsa bilgisayar kişiyi uyarır.
Görsel görevler doğru algılanana kadar tedavi seansları devam eder.

Tedavi seansları aynı gün olmaksızın haftada 2 - 3 kez ve 30 - 40 dakika olarak yapılır. İki ay boyunca devam eder. Tedavinin başlangıcında ve sonunda hekim, görme keskinliği düzeyini kontrol eder.

Son yıllarda ise her iki göze ayrı ayrı kontrast dengeli uyaranlar gönderen, özel tasarlanan video filmi veya video oyunları kullanan dikoptik tedavilerle, özellikle yetişkin dönemdeki hastalarda iyi sonuçlar bildirmektedir.

Fakat bu tedavi yöntemlerinin kullanıma girmesi için daha çok güncel çalışma sonuçlarına ihtiyaç vardır.

Göz Tembelliği Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Göz tembelliği toplumun %2-4 'ünde oldukça sık karşılaştığımız bir problemdir. Ancak, hayatın ilk yıllarında tanındığı ve tedavi edildiği takdirde düzeltilebilen bir sorundur.

Çocuğun yalnızca görme keskinliğinde değil derinlik algısında yani üç boyutlu görmede de problemlere neden olabilir. Çocuğun ileriki hayatında meslek seçiminde bile karşısına bir sorun olarak çıkabilir. Yapılan çalışmalarda bir travma sırasında sesin geldiği yöne kişinin genellikle tembelliği olmayan iyi gözüyle baktığı ve iyi gören gözün hasar aldığı bildirilmektedir.

Düzeltilebilir bir hastalık olan göz tembelliğinin çocukluk döneminde rutin göz muayeneleri ile tanınması ve tedavi edilmesi bütün bu nedenlerle çok önemlidir.