Karaciğer Yetmezliği Nedir? Karaciğer Yetmezliği Belirtileri Nelerdir?

Karaciğer Yetmezliği Nedir?

Karaciğer yetmezliği, karaciğerin arındırma ve safra üretimi gibi fonksiyonlarının yerine getirilememesi sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Bazı viral enfeksiyonlar, alkol bağımlılığı, hepatit hastalıkları ve siroz gibi hastalıklar karaciğer yetmezliğine sebep olan durumlar arasındadır. Aynı zamanda bazı reçeteli ilaçlar, yüksek miktarda alkol kullanımı ve kanser gibi durumlarda da karaciğer yetmezliği görülebilmektedir. En yaygın görülen belirtiler arasında mide bulantısı, ishal, iştahta azalma ve makattan kan gelmesi sayılabilir. Karaciğer yetmezliği teşhisinin konulması için karaciğer fonksiyonlarını ölçmeye yarayan kan testleri, batın BT ve MR gibi görüntüleme tetkikleri ve biyopsi gibi yöntemler tercih edilebilir. Hastalığın başlangıç evresinde tedavi ilaçlar yoluyla yapılabilir. Ancak karaciğer yetmezliğinin ileri evrelere taşınması durumunda karaciğer nakli gibi cerrahi işlemlere ihtiyaç duyulabilir.

Karaciğer Yetmezliği Neden Olur?

Karaciğer yetmezliği karaciğer hasarı sonucu fonksiyonlarını kaybetmesi sonucu oluşan ve çeşitli sebeplere bağlı olarak gelişen bir hastalıktır. Karaciğer yetmezliği nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

Bağışıklık sistemi problemleri: Bazı bağışıklık sistemi problemleri karaciğer yetmezliğine sebep olabilir. Özelikle siroz ve otoimmün hepatit gibi hastalıklar karaciğer yetmezliğine sebep olabilir.

Wilson hastalığı: Wilson hastalığı doğrudan karaciğeri etkilediğinden karaciğer yetmezliğine sebep olabildiği bilinmektedir.

Karaciğer kanseri: Karaciğerde kanser oluşması ya da vücudun herhangi bir bölgesinde bulunan kanser hücrelerinin karaciğere metastaz yapması durumunda karaciğer yetmezliği ortaya çıkabilir.

Sepsis: Vücutta bir enfeksiyon bulunması durumunda bağışıklık sisteminin organlar üzerindeki olumsuz etkileri ile ortaya çıkan bir durumdur. Bu durum karaciğer fonksiyonlarının çalışmasını engelleyebilir ve karaciğer yetmezliğine sebep olabilir.

Hepatitler: Hepatit A, B, C, D ve E hastalıklarını taşıyan bireylerde karaciğer yetmezliği görülebilir. Çocuklarda en sık Hepatit A, yetişkinlerde en sık Hepatit B karaciğer yetmezliğine sebep olan hepatit türleridir.

İlaç kullanımı: Bazı reçeteli ilaçların sık kullanımı karaciğer yetmezliğine sebep olabilir. Özellikle ağrı kesici ve ateş düşürücü ve antibiyotik gibi ilaçların uzun süreli ve sık kullanımından kaçınmak önemlidir.

Asetaminofen: Asetaminofen maddesi içeren ilaçların sık ve yüksek doz kullanımı karaciğer yetmezliğine sebep olabilir.

Alkol kullanımı: Yüksek miktarda ve çok sık alkol tüketmez karaciğer fonksiyonlarını bozarak karaciğer yetmezliğine sebep olabilir.

Karaciğer Yetmezliği Belirtileri Nelerdir?

Karaciğer yetmezliğinin yaygın ve ilk evrede görülebilen belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

• Mide bulantısı veya kusma
• İshal
• Makattan kan gelmesi
• Halsizlik
• Sağ üst karında ağrı hissedilmesi
• Kilo verme
• Kadınlarda adet düzensizliği
• Erkeklerde jinekomasti görülmesi

Yukarıda yer alan semptomlar hastalığın ilk semptomları olarak bilinir. Ancak hastalığı ileri evrelerinde daha ağır semptomlar görülmektedir. Semptomların ağırlaşması ve yeni semptomlar görülmesi halinde hasta daha güçlü tedavilere ihtiyaç duyar ve hastalığın evresi cerrahi işlem gerektirebilir. İleri evre karaciğer yetmezliği semptomları şu şekilde sıralanabilir:

• Odaklanma problemleri
• Sarılık
• Kollar, bacaklar ve karın bölgesinde ödem oluşumu
• İştahsızlık
• Yoğun halsizlik
• Ruhsal ve zihinsel değişimler
• Karın bölgesinde ağrı ve hassasiyet
• Kanama
• Karın bölgesinde şişlik
• İdrar ve dışkı renginde anormal değişimler
• Ciltte oluşan kaşıntı ve morarmalar

Karaciğer yetmezliği başlangıçta fark edilir belirtiler vermeyebilir. Hastalığın ilerlemesi bazı durumlarda mide kanaması ve dalakta büyüme gibi problemlere de yol açabilir. Belirtilerin görülmesi halinde iç hastalıkları ya da gastroenteroloji bölümlerine başvurulmalıdır.

Karaciğer Yetmezliği Teşhisi Nasıl Konulur?

Karaciğer yetmezliği teşhisinde öncelikle fizik muayene yapılarak hastanın tıbbi öyküsü ve belirtileri değerlendirilir. Değerlendirme doğrultusunda karaciğer fonksiyonlarının ölçümünde kullanılan kan testleri, idrar testi, görüntüleme tetkikleri ve biyopsi istenebilir.

Karaciğer yetmezliği teşhisi için kullanılan kan testleri:

• Protrombin Zamanı (PT): PT testi kanın pıhtılaşma süresinin ölçümünde kullanılmaktadır. Karaciğer yetmezliği durumunda kanın pıhtılaşma süresi yavaşlayacağından PT testi teşhisin konulmasına yardımcı olur.
• Alanin Aminotransferaz (ALT): ALT karaciğer fonksiyon testlerinden biridir. ALT ve AST bir arada yapılan kombine testlerdir. ALT testi karaciğer fonksiyonlarının durumunun ölçümünde kullanılır.
• Asparat Aminotransferaz (AST): AST karaciğer fonksiyonlarının ölçümünde kullanılan bir kan testidir. AST testi karaciğerde oluşan hasarın seviyesini ve hastalığın tanısının konulmasında kullanılır.
• Tam Kan Sayımı (Hemogram): Hemogram testi kan hücrelerinin ölçümünde kullanılır.
• GGT (Gamma-Glutamil Transferaz): Karaciğer ve safra problemleri bulunması durumunda GGT değerleri yükselir ve tanının konulmasına yardımcı olur.
• Bilirubin: Bilirubin testi karaciğerde oluşan problemlerin ölçülmesinde kullanılan bir kan testidir ve karaciğer yetmezliği tanısının konulmasın yardımcı olur.
• Albümin: Albümin testi karaciğer fonksiyonlarının ölçümünde kullanılır ve karaciğer yetmezliği teşhisinin konulmasına yardımcı olur.

Karaciğer yetmezliği tanısı için kullanılan görüntüleme testleri şu şekilde sıralanabilir:

• Batın (Karın) BT: Batın BT, karın bölgesinde bulunan organların taramasında kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Karaciğer yetmezliği teşhisinde en sık kullanılan yöntemlerden biri olan bilgisayarlı tomografi, karaciğerin detaylı bir taraması yaparak hastalık hakkında kesin bilgiler verebilir.
• Manyetik Rezonans (MR): MR, radyasyon içerisinde radyasyon bulunmayan, karaciğer yetmezliği teşhisi için de kullanılabilen bir görüntüleme tetkikidir.
• Ultrasonografi (US): Ultrason karaciğer yetmezliği teşhisi için istenebilir ve bazı lezyonların fark edilmesini sağlayabilir. Ancak çok detaylı bir sonuç vermeyebilir.

Karaciğer Yetmezliği Tedavi Yöntemleri Nedir?

Karaciğer yetmezliğinde tedavi yöntemleri hastalığın ilerleme durumuna göre değişebilir. İlk evrede ilaç tedavisi önerilebilir. Hastalığın ileri evrelere taşınması durumunda cerrahi işlemler gerekebilir. İleri safhalarda genellikle karaciğer nakline ihtiyaç duyulmaktadır.

Karaciğer Nakli

Karaciğer nakli karaciğer fonksiyonlarının tamamen işlevini yitirmesi ve ile evrelerdeki karaciğer hastalıkları gibi durumlarda ihtiyaç duyulan cerrahi bir işlemdir.

Karaciğer nakli ameliyatı gerçekleştirilmeden önce karaciğer nakli yapılacak hastalar değerlendirmeye alınır. Bu süreçte hastalığın evresi, karaciğer uyumluluğu ve ameliyatın ne kadar acil olduğuna karar verilir. Vücudun çeşitli bölgeleri herhangi bir enfeksiyon varlığına karşı teste alınır ve ameliyatı başarı oranı değerlendirilir. Sonrasında hasta yapılan değerlendirmelere göre listeye alınır.

Karaciğer nakli ile ilgili detaylı bilgi için tıklayınız.

Karaciğer Yetmezliği Nasıl Önlenir?

Karaciğer yetmezliğinin oluşmasını engellemek için alınabilecek bazı önlemler bulunmaktadır. Bu önlemler genellikle karaciğer yetmezliği oluşumuna sebep olan durumların değerlendirilmesi ve bu durumların önüne geçilmesi ile olur.

Alkol kullanımının sınırlandırılması ya da tamamen bırakılması karaciğer sağlığı için oldukça önemlidir. Herhangi bir karaciğer rahatsızlığı bulunması durumunda alkol kullanımının bırakılması önerilebilir. Önerilere uyulmaması halinde karaciğer yetmezliği riski artabilir. Bu sebeple karaciğer sağlığı için alkol kullanımına dikkat edilmelidir.

Reçeteli ilaç kullanımının önerilen miktar kadarını kullanmak önemli bir durumdur. Bazı ilaçların çok sık aralıklarla ve önerilen miktarlardan fazla kullanılması karaciğer yetmezliğine sebep olabilir. Dolayısıyla reçeteli ilaç kullanımında doktorun önerdiği doza ve kullanım sıklığına uyulması gerekir.

Özellikle hepatit C hastalığından korunmak için steril olmayan ortamlara oldukça dikkat edilmelidir. Hepatit C en çok kan ve cinsel yollar ile bulaşmaktadır. Bu sebeple özellikle steril olmayan ortamlarda dövme yaptırmamaya ve korunmasız cinsel ilişkide bulunmamaya özen gösterilmelidir. Aynı zamanda bir başkasına ait epilasyon makinesi, tıraş bıçağı ve diş fırçası gibi kişisel eşyaları kesinlikle kullanılmamalıdır.

Karaciğer Yetmezliği Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Karaciğer Yetmezliğinin Belirtisi Nelerdir?

Karaciğer yetmezliği başlangıçta ishal, mide bulantısı, dışkıda kan, kilo verme, karında ağrı hissedilmesi gibi belirtiler verebilir. Hastalığın ilerlemesi halinde sarılık, odaklanma sorunları, zihinsel ve ruhsal karışıklık, halsizlik, karın şişliği gibi belirtiler verebilir.

Karaciğerde Sıkıntı Varsa Ne Olur?

Karaciğer problemleri yaşanması durumunda doktorun önereceği tedavilere uymak önemlidir. Oluşan problemin ilerlemesi durumunda cerrahi işlemler gerekebilir.

Karaciğer Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Sarılık, deri kaşıntısı, ishal, halsizlik, dışkıda kan görülmesi gibi belirtiler karaciğer hastalıklarının belirtisi olabilir.

Karaciğer Yetmezliğine Ne İyi Gelir?

Karaciğer yetmezliği durumunda alınan tedaviler dışında dikkat edilmesi gereken noktalardan biri de beslenme düzenidir. Çok yağlı yiyeceklerden kaçınmak, meyve ve maydanoz, ıspanak, roka, enginar gibi yeşil sebzeleri tüketmek karaciğer sağlığı için faydalıdır.