FOR INTERNATIONAL PATIENTS
Üretrit, mesaneden idrarı dışarı taşıyan üretra kanalının iltihaplanmasıdır. Genellikle cinsel yolla bulaşan klamidya ve bel soğukluğu gibi enfeksiyonlardan kaynaklanır. Ancak idrar sondası kullanımı, kimyasal irritanlar ve fiziksel sürtünmeler de enfeksiyon dışı üretrite yol açabilir. İdrar yaparken yanma, akıntı ve pelvik ağrı en yaygın belirtilerindendir. Tanı fiziki muayene, idrar tahlili ve sürüntü testleriyle konulur. Enfeksiyon kaynaklı vakalarda antibiyotik tedavisi uygulanırken partnerlerin de eş zamanlı tedavisi şarttır. Tahrişe bağlı gelişen durumlarda ise etken maddenin uzaklaştırılmasıyla iyileşme sağlanır. Erken teşhis ve doğru tedavi hastalığın tekrar etmesini önler.
Üretrit Nedir?
Üretrit, idrarı mesaneden vücut dışına taşıyan ve üretra adı verilen kanalın iltihaplanması, şişmesi ve tahriş olması durumudur. Alt idrar yolu enfeksiyonlarının bir türü olan bu rahatsızlığa her yaştan ve cinsiyetten birey yakalanabilir. Üretrit hastalarında idrar yaparken ağrı, yanma, sık idrara çıkma isteği ve kaşıntı gibi belirtiler görülür. Ayrıca bazı durumlarda hiçbir semptom göstermeden de seyredebilir.
Üretritin ortaya çıkmasındaki en yaygın neden, cinsel yolla bulaşan bakteriyel ve viral enfeksiyonlardır. Ancak rahatsızlık her zaman enfeksiyon kaynaklı olmayabilir. İdrar sondası kullanımı gibi travmalar, kimyasal tahriş ediciler, tekrarlayan sürtünme ve baskı gibi enfeksiyon dışı faktörler de üretrite yol açabilir.
Üretrit Belirtileri Nelerdir?
Üretrit, idrar yaparken yanma, idrar kanalında kaşıntı, normal dışı akıntı ve pelvik ağrı gibi belirtilerle kendini gösterir. Bu durum, idrar yolunda meydana gelen iltihaplanmaya bağlı olarak kişide gün boyu huzursuzluk yaratabilir. Belirtiler genellikle idrar yaparken ve cinsel ilişki sırasında daha da belirgin hale gelir.
Üretrite sahip olan her kişide belirti görülmeyebilir. Cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon kaynaklı üretrit durumunda, virüs ve bakterinin vücuda girmesinden belirtilerin ortaya çıkmasına kadar geçen süre, birkaç gün ila birkaç hafta sürebilir. Kadınların cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan kaynaklanan belirtileri hissetme olasılığı erkeklere göre daha düşük olabilir.
Üretrit belirtileri şu şekilde sıralanabilir:
- İdrar yaparken ağrı ve yanma
- Sık sık idrara çıkma
- Vajinadan veya penisten gelen beyaz, bulanık akıntı
- İdrarda ve menide kan görülmesi
- Penis ucunda ya da üretra girişinde kaşıntı, kızarıklık, hassasiyet ve şişlik
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
- Pelvik bölgede ağrı
- Kasık bölgesindeki lenf bezlerinde büyüme
- Ateş ve titreme
Üretrit Neden Olur?
Üretritin en yaygın nedenleri bakteriyel ya da viral enfeksiyonlar, kimyasal tahriş ediciler ve fiziksel travmalardır. Bu durumun en yaygın nedeni, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara sebep olan bakterilerdir. Bakterilerin üretra kanalına girmesi ve burada çoğalmasıyla iltihaplanma süreci başlar. Cinsel partnerler arasında kolayca yayılabilen bu mikroorganizmalar, üretrit vakalarının büyük bir çoğunluğundan sorumludur.
Üretritin başlıca nedenleri arasında şunlar bulunur:
- Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
- Kimyasal tahriş ediciler ve irritanlar
- Fiziksel travma ve yaralanmalar
- Diğer idrar yolu ve mantar enfeksiyonları
- Belirli aktivite ve giysilerden kaynaklanan sürtünmeler
Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar
Üretritin en yaygın nedenidir. Bel soğukluğuna yol açan Neisseria gonorrhoeae bakterisi gonokokal üretrite neden olur ve korunmasız cinsel temas yoluyla kolayca bulaşabilir.
Kimyasal Tahriş Ediciler ve İrritanlar
Gündelik yaşamda kullanılan bazı kişisel bakım ve hijyen ürünleri üretra dokusunu tahriş edebilir. Spermisitler, parfüm içeren pedler, vajinal duşlar, kokulu sabunlar ve antiseptiklerin içerdiği kimyasallar üretrada iltihaplanmaya neden olabilir.
Fiziksel Travma ve Yaralanmalar
İdrar kanalına uygulanan müdahaleler ve darbeler üretrite yol açabilir. Tıbbi prosedürler sırasında idrar sondası takılması, üretra genişletme araçlarının kullanımı ya da penisin sert şekilde darbe alması dokuda hasar ve iltihap oluşturabilir.
Diğer İdrar Yolu ve Mantar Enfeksiyonları
Alt idrar yolu enfeksiyonları ve bakteriyel sistit durumları bazen yukarı doğru ya da idrar kanalının geneline yayılarak üretrada iltihaplanmayı tetikleyebilir.
Belirli Aktivite ve Giysilerden Kaynaklanan Sürtünmeler
Üretra bölgesine sürekli basınç ve sürtünme uygulayan fiziksel aktiviteler rahatsızlığa neden olabilir. Uzun süreli bisiklet sürme, ata binme, çok sıkı giysiler giyme ve cinsel ilişki sırasında aşırı baskı üretrayı tahriş ederek semptomlara yol açabilir.
Üretrit Tanısı Nasıl Konulur?
Üretrit tanısı konulurken öncelikle hastanın tıbbi geçmişi dinlenir, yaşadığı belirtiler ve cinsel öyküsü ayrıntılı şekilde sorgulanır. Ardından genital bölgenin fiziki muayenesi gerçekleştirilir. Bu muayene kapsamında doktor, idrar kanalı girişinde anormal bir akıntı, kızarıklık ve hassasiyet olup olmadığını inceler. Erkeklerde prostat kontrolünü de kapsayan rektal muayene, kadınlarda ise rahim ağzı ve vajinal dokuları değerlendirmek amacıyla pelvik muayene uygulanabilir.
Fiziki muayenenin ardından teşhisi kesinleştirmek ve üretrite neden olan spesifik mikroorganizmayı belirlemek için çeşitli laboratuvar testlerine başvurulur. İdrardaki iltihap hücrelerini ve bakterileri saptamak için idrar tahlili yapılır. Testin güvenilirliği için hastadan testten en az 2 saat önce idrarını yapmamış olması istenir. Ayrıca üretra, vajina ve rahim ağzından sürüntü örneği alınarak mikroskop altında incelenir. Ayrıca klamidya, bel soğukluğu gibi cinsel yolla bulaşan hastalıkların tespiti için kan tahlilleri uygulanır. Bazı durumlarda ise pelvik ultrason veya sistoskopi gibi ek görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.
Üretrit Tedavisi
Üretrit tedavisi, rahatsızlığa yol açan nedene bağlı olarak planlanır. Enfeksiyon kaynaklı vakalarda temel tedavi yöntemi antibiyotik kullanımıdır. Hastalığa neden olan bakterinin türüne göre tek bir antibiyotik ya da kombinasyon tedavileri uygulanabilir. Test sonuçları henüz çıkmamış olsa bile enfeksiyon şüphesi bulunması durumunda antibiyotik tedavisine hemen başlanabilir.
Cinsel Partner Tedavisi ve Enfeksiyondan Korunma
Cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon varlığında, kişinin sadece kendisinin tedavi olması yeterli değildir. Enfeksiyonun cinsel partnerler arasında tekrar bulaşmasını önlemek amacıyla son zamanlarda cinsel temasta bulunulan partnerin de test edilmesi ve tedavi görmesi gerekir. Hem hasta hem de partneri tedavilerini tamamlayıp belirtiler tamamen kaybolana kadar her türlü cinsel ilişkiden kaçınmalıdır.
Enfeksiyon Dışı Durumlarda Tedavi
Kimyasal irritanlar, yaralanma ve sürtünme nedeniyle gelişen non-enfeksiyöz üretrit durumlarında spesifik bir antibiyotik tedavisine ihtiyaç duyulmaz. Bu vakalarda rahatsızlığa neden olan faktörün belirlenip ortamdan uzaklaştırılması gerekir. Kimyasal içerikli sabun ve krem kullanımının bırakılması, dar kıyafetlerden kaçınılması, sürtünmeye yol açan aktivitelerin azaltılması ve bol su tüketilmesi ile üretra dokusu kendi kendine iyileşme gösterir.
Üretrit Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Üretrit nasıl bulaşır?
Üretrit, çoğunlukla enfekte bir kişiyle korunmasız cinsel temas yoluyla enfeksiyonların aktarılması sonucu bulaşır. Bunun yanında bulaşıcı olmayan durumlarda ise kimyasal irritanlar, vajinal duşlar, dar kıyafetlerin yarattığı sürtünme ve sonda kullanımı gibi fiziki travmalarla gelişebilir.
Kadınlarda üretrit nedir?
Kadınlarda üretrit, idrarı mesaneden vücut dışına taşıyan üretra kanalının iltihaplanması ve tahriş olması durumudur. Genellikle vajinal akıntı, pelvik ağrı ve idrar yaparken yanma gibi belirtilerle kendini gösterse da kadınlarda sıklıkla hiçbir semptom vermeden de seyredebilir.
Üretrit idrar tahlilinde çıkar mı?
Evet, üretrit tespiti için yapılan idrar tahlilinde idrardaki iltihap hücreleri ve olası enfeksiyon belirtileri görülebilir. Daha doğru ve güvenilir sonuç alabilmek için hastanın testten en az 2 saat önce idrar yapmamış olması gerekir.
Üretrit kendiliğinden geçer mi?
Enfeksiyon kaynaklı üretrit vakaları genellikle kendiliğinden geçmez ve mutlaka antibiyotik tedavisi gerektirir. Yalnızca kimyasal maddelerden veya fiziksel tahrişten kaynaklanan enfeksiyon dışı üretritler, tahriş edici etken ortadan kaldırıldığında kendiliğinden düzelebilir.
Üretrit ne kadar sürede geçer?
Doğru antibiyotik tedavisine başlandıktan birkaç gün sonra belirtiler hafiflemeye başlar ve genellikle 1 ila 2 hafta içinde tamamen iyileşme sağlanır. Kimyasal ve tahrişe bağlı üretritlerde ise tetikleyici faktör bırakıldıktan sonra dokunun kendini toplaması birkaç gün sürebilir.
Üretral akıntı neden olur?
Üretral akıntı, çoğunlukla bel soğukluğu ve klamidya gibi cinsel yolla bulaşan bakteriyel enfeksiyonların idrar kanalında oluşturduğu iltihaplanma nedeniyle meydana gelir. Bu iltihaplanma sürecinde üretra mukozasından dışarıya doğru beyaz, sarı, bulanık ya da irinli bir sıvı sızıntısı gerçekleşir.
