Gamma Kamera Nedir? Hangi Hastalıklarda Kullanılır?

Gamma kamera, kalp hastalıkları, kemik hastalıkları, kanser gibi birçok hastalığın tanı ve takibinde kullanılabilir. Hangi incelemenin yapılacağı ve hangi radyoaktif maddenin kullanılacağı, hastanın şikayetlerine ve doktorun değerlendirmesine göre belirlenir.

Gamma kamera ile özellikle şu durumların değerlendirilmesinde yararlanılabilir:

• Kalp hastalıkları: Kalp kasının kanlanmasının değerlendirilmesi, kalbin yeterli kan alıp almadığının incelenmesi ve kalp damarlarındaki daralmalara bağlı oluşabilecek kanlanma bozukluklarının araştırılması

• Kemik hastalıkları: Kemiklerdeki kanlanma ve metabolik aktivite değişikliklerinin değerlendirilmesi; kemik hastalıklarının, bazı kırıkların veya kemiklere yayılan tümörlerin araştırılması

• Kanser hastalıkları: Bazı tümörlerin ve kanser hücrelerinin vücuttaki dağılımının değerlendirilmesi, hastalığın yayılımının araştırılması ve tedavi sonrasında takip edilmesi

• Akciğer hastalıkları: Akciğerlerin kanlanmasının ve hava alışverişinin değerlendirilmesi, özellikle akciğer damarlarındaki tıkanıklık şüphesinde incelemeye yardımcı olması

• Beyin ve sinir sistemi hastalıkları: Beyindeki kan akımı ve bazı bölgelerin çalışma özelliklerinin değerlendirilmesi

• Bazı hormon üreten tümörler ve diğer özel hastalıklar: Hastalığa özgü radyoaktif maddeler kullanılarak bazı tümör veya hastalık odaklarının vücutta belirlenmesine yardımcı olunması

Gamma Kamera ile Nasıl Çekim Yapılır?

Gamma kamera çekiminden önce, incelenecek organa göre belirlenen radyoaktif madde içeren özel bir ilaç vücuda verilir. Bu ilaç çoğunlukla damar yoluyla uygulanır. İlaç vücutta ilgili organ veya dokuda yeterli miktarda biriktikten sonra hasta gamma kamera cihazındaki yatağa yatırılır. Cihazın dedektörleri vücuttan yayılan gamma ışınlarını algılar ve bilgisayar yardımıyla görüntüler oluşturur.

Çekim sırasında hastanın mümkün olduğunca hareketsiz kalması gerekir. Yapılacak incelemeye göre görüntüleme birkaç farklı pozisyonda veya farklı zamanlarda gerçekleştirilebilir. Bazı incelemelerde görüntüler farklı açılardan alınarak üç boyutlu SPECT görüntüleri oluşturulur.

Kalp incelemeleri gibi bazı özel tetkiklerde görüntüleme dinlenme ve efor durumlarında ayrı ayrı yapılabilir. Bu sayede kalp kasının kanlanmasındaki değişiklikler karşılaştırılabilir.

Gamma kamera ile yapılan incelemenin süresi, görüntülenecek organa ve uygulanacak tetkike göre değişir. İşlem öncesinde hastaya açlık, su tüketimi veya kullandığı ilaçlarla ilgili özel bir hazırlık gerekip gerekmediği konusunda bilgi verilir.

Gamma kamera, organların yalnızca yapısını değil, nasıl çalıştığını ve kanlandığını değerlendirmeye yardımcı olması açısından diğer bazı görüntüleme yöntemlerinden farklıdır. Bu özelliği sayesinde hastalıkların erken dönemde fark edilmesine ve hastalığın vücuttaki dağılımının değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.

Gamma kamera ile yapılan görüntülemenin başlıca faydaları şunlardır:

• Organların çalışma biçimi hakkında bilgi sağlar: Kalp, akciğer, kemik ve diğer dokulardaki fonksiyonel değişikliklerin değerlendirilmesine yardımcı olur.

• Hastalıklı bölgelerin belirlenmesine yardımcı olur: Radyoaktif maddenin vücuttaki dağılımı, normal ve anormal çalışan bölgelerin ayırt edilmesine katkı sağlar.

• Üç boyutlu görüntüleme yapılabilir: SPECT yöntemiyle farklı açılardan alınan görüntüler birleştirilerek incelenen bölgenin üç boyutlu değerlendirilmesi sağlanabilir.

• Hastalığın yayılımının değerlendirilmesine yardımcı olur: Özellikle bazı kanserlerde hastalığın farklı bölgelere yayılıp yayılmadığının araştırılmasında kullanılabilir.

• Tedavi ve hastalık takibinde kullanılabilir: Doktorun gerekli gördüğü durumlarda hastalığın seyri veya tedaviye verilen yanıtın değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.