Kalp Ritim Bozukluğu (Aritmi) Nedir? Kalp Ritim Bozukluğu Belirtileri

Kalp Ritim Bozukluğu(Aritmi) Nedir?

Kalp ritim bozukluğu(aritmi), kalbin atmasını sağlayan elektrik sinyallerinin düzensiz çalışması sonucunda ortaya çıkan kalp atış hızının çok yükselmesi veya düşmesi durumudur. Bu durum hızlı veya yavaş kalp atışı şeklinde seyredebilir.

Bazen kalp hastalığı olanlarda bazen de sağlıklı kişilerde ortaya çıkan aritmilerde kalp, farklı şekilde çalışır. Hızlı, yavaş ya da duraklayarak sürdürdüğü atışları çarpıntıdan bayılmaya bir dizi belirtiyle kendini belli ediyor. Kalbin farklı çalışma şekline göre geliştirilmiş farklı tedavi yöntemleri bulunuyor.

Aritmiler veya ritim bozuklukları kalp atımlarının düzensiz hale gelmesidir. Ritim bozukluğu sırasında kalp çok hızlı atabilir (taşikardi) , çok yavaş atabilir (bradikardi) veya düzensiz atabilir. Çoğu aritmi zararsız olmakla birlikte bazıları hayatı tehdit edecek düzeyde ciddi olabilir.

Ritim bozukluğu sırasında kalp vücuda yeterli kanı gönderemediğinde kişide nefes darlığı, baygınlık, bayılma bazen de ani ölüm meydana gelebilir. Yine de ritim bozuklukları sıklıkla tedavi edilebilen hastalıklardır.

Kalp Ritim Bozukluğu(Aritmi) Türleri Nelerdir?

Kalp ritim bozukluğu farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Örneğin hızlı kalp atışı taşikardi adını alırken, kalp atış hızının yavaş olması bradikardi olarak bilinir. Bunlar dışında farklı kalp ritim bozukluğu türleri de mevcuttur.

Taşikardi

Taşikardi, kalbin dakikada 100’ün üzerinde atması anlamına gelir. En belirgin özelliklerinden biri çarpıntıdır. Kalbin çok hızlı çalıştığı durumlarda bayılma, tansiyon düşmesi veya nefes darlığı olarak da gözlemlenebilmektedir.

Çarpıntı şikayeti olan hastalara MR veya EKG gibi yöntemleri uygulanır. Taşikardi hastalarının çarpıntısı genellikle kısa süreli olur, bu nedenle en yakın sağlık kurumuna gidene kadar kalp atım ritimleri normale dönebilir. Bu tür hastalar için daha ileri tetkiklerle muayene yapılması gerekir.

Bradikardi

Bradikardi, düşük kalp atış hızı anlamına gelir. Hareketsiz halde oturan bir yetişkinin normal kalp atış hızı dakikada 60-100 seviyelerindedir. Bu da bradikardi durumunu ortaya çıkarır.

Ventriküler Taşikardi

Ventriküler taşikardi, kalbin içinde yer alan ventikül odacıklarındaki nabzın hızlı atması demektir. Ventriküller, kanın tüm vücutta dolaşmasını sağlayan ana pompalardır. Sağlık bir yetişkin kalbi dakikada 60 ila 100 atımdır. Ventriküler taşikardi durumunda ise kalp atım hızı dakikada 200 ila 250 atımı bulabilmektedir, kalbin bu kadar hızlı atması sonucu ventriküllere yeterli seviyede kan dolmaz bu da ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.

Supraventriküler Taşikardi

Çocukluk çağında en sık görülen taşikardi türlerinden biri de supraventriküler taşikardidir . Genellikle bebeklik döneminde halsizlik, huzursuzluk ve anne sütü emmeme gibi belirtileriyle kendini gösterebilir. Çocuklarda ise çarpıntı, göğüs ağrısı ve ender olarak görülse de bayılma gibi şikayetleri bulunmaktadır. Supraventriküler taşikardi geçiren çocukların kalp atım hızları normaldir ve çarpıntı gibi anomaliler çok nadir olarak gözlemlenir. Eğer bir çocukta supraventriküler taşikardi tespit edildiyse mutlaka en kısa sürede ilaç tedavisine başlanılmalıdır.

Sinüs Taşikardisi

Sinüs taşikardisi fiziksel aktivite, travma, stres veya bunun gibi olaylar sonucunda kalp ritminin bozulmadan dakikada 100 ve üzeri atmasına denir. Fiziksel aktivitelere bağlı olarak gelişen sinüs taşikardisi normal görülse de mutlaka bir doktora başvurulması gereklidir.

Kalp Ritim Bozukluğu (Aritmi) Neden Olur?

Kalp ritim bozukluğu veya aritmiler genellikle kalpteki elektrik sinyallerindeki bir sorundan kaynaklanır. Bu sorun, kalbin atmasını sağlayan sinyallerde çıkan problemle kendini gösterir. Aritmiler çoğunlukla bir tetikleyici tarafından tetiklenir. Bunlar arasında koroner arter hastalığı, yüksek tansiyon, kardiyomiyopati, kandaki elektrolit dengesizlik, kalp hastalıkları, kalp ameliyatı sonrası iyileşme süreci, diyabet ve hipertiroidizm yer alır.

Kalp ritim bozukluğuna yol açan nedenler şöyledir:

• Koroner arter hastalığı
• Kalp hastalıkları
• Yüksek tansiyon
• Kardiyomiyopati
• Kandaki elektrolit dengesizlik
• Kalp ameliyatı sonrası iyileşme süreci
• Diyabet
• Hipertiroidizm
• Uyku apnesi
• Madde bağımlılığı
• Alkol ve tütün kullanımı
• Stres, kaygı

Kalp Ritim Bozukluğu (Aritmi) Belirtileri Nelerdir?

Kalp ritim bozukluğu genellikle kalp atış hızında artma veya azalma hissedilmesi gibi belirtilerle ortaya çıkar. Bu hızlanma çok artabilir veya kalp atış sesinin hiç duyulmayacak kadar düşmesine yol açabilir. Kalp çarpıntısı, baş dönmesi, sersemlik, nefes darlığı ve halsizlik gibi belirtiler de yaşanabilir.

Kalp ritim bozukluğu belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

• Kalp atış hızında anormal bir artış
• Kalp atış hızının çok düşmesi
• Kalp çarpıntısı
• Baş dönmesi, sersemlik
• Nefes darlığı
• Halsizlik
• Göğüs ağrısı veya göğüste daralma
• Terleme
• Konsantrasyon güçlüğü
• Endişeli ve stresli bir ruh hali

Kalp atış hızında anormal bir artış

Kalp ritim bozukluğunun en ciddi göstergesi kalp atış hızında yaşanan anormal bir artıştır. Kişi kalp atış hızını çok net duyar ve hisseder. Bu durum ciddi seviyelere ulaşırsa acil müdahale gerekebilir. Ancak her artış aritmi anlamına gelmez. En doğru sonuç için bir sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir.

Kalp atış hızının çok düşmesi

Kalp atış hızının artması gibi düşmesi de bir aritmi belirtisidir. Düşük kalp atış hızı durumlarında kalp sesi neredeyse hiç hissedilmez.

Kalp çarpıntısı

Kalp çarpıntısı da bir kalp ritim bozukluğu belirtisidir. Stres, panik atak ve farklı durumlarda da ortaya çıkabilen kalp çarpıntısının aritmi olup olmadığının belirlenmesi için doktor kontrolü şarttır.

Baş dönmesi, sersemlik

Kalp ritim bozukluğu vakalarında baş dönmesi ve sersemlik hissi de yaşanabilir.

Nefes darlığı

Kalp ritim bozukluğu veya diğer adıyla aritminin belirtileri arasında nefes darlığı da yer alır. Kişinin nefes alışverişini çok zorlayacak durumlarda doktora başvurmak önemlidir.

Kalp Ritim Bozukluğu (Aritmi) Nasıl Teşhis Edilir?

Aritmi teşhisi için fiziki muayene sırasında doktor tarafından nabız ölçümü yapılır ve kalp sesi dinlenerek düzensiz kalp atışı tespiti sağlanabilir. Semptomlar değerlendirilip fizik muayene yapıldıktan sonra, aritmi olup olmadığını doğrulamak için tanı testleri istenebilir. Bu aynı zamanda kalp ritim bozukluğunun nedenini bulmaya da yardımcı olabilir.

Aritmi teşhisinde faydalanılan başlıca tanı yöntemleri şunlardır:

• Elektrokardiyogram
• Elektrolit seviyesini kontrol etmek veya genetik bir sorun olup olmadığını anlamak için kan testleri
• Ambulatuvar monitörler
• Stres testi
• Ekokardiyogram
• Kalp kateterizasyonu
• Elektrofizyoloji çalışması (EPS)
• Eğim masası testi
• Bilgisayarlı tomografi (BT)
• Kalp MR (manyetik rezonans görüntüleme)

Kalp Ritim Bozukluğu (Aritmi) Tedavisi

Düzensiz kalp atışı anlamına gelen aritmi için gerektiğinde tedavi yöntemi olarak antiaritmik ilaçlar, tıbbi müdahaleler, implante edilebilir cihazlar ve cerrahi müdahaleler tercih edilir.

Kalp ritim bozukluğu (aritmi) tedavisinde başvurulan yöntemler şu şekildedir:

• Aritmiyi sinüs ritmine (normal ritim) dönüştüren veya aritmiyi önleyen antiaritmik ilaçlar
• Kalp atış hızını kontrol eden ilaçlar
• Kan pıhtısı oluşma riskini azaltan antikoagülan veya antiplatelet tedavi ilaçları
• Kalp ameliyatları
• Yaşam tarzı değişiklikleri (sağlıklı beslenme, egzersiz, stresten uzak durmak)

Kalp ritim bozukluğunda ilaç tedavisi

İlaçlar ile çok hızlı atan kalbi yavaşlatabilir veya ritmi tümüyle normale döndürebilirsiniz. Bu ilaçlara antiaritmikler adı verilir. Çeşitli ritim düzenleyici ilaçlar vardır. Kalp hızını düşüren en sık kullanılanlar beta blokerler, kalsiyum kanal blokerleri ve digoxindir. Kalp ritmini tümüyle normale döndürebilen antiaritmik ilaçlar verilebilir. Bu ilaçlar etkili olmakla birlikte bazen kabul edilemeyecek ciddi yan etkilere de yol açabilir.

Elektriksel tedaviler

İlaçların etkisiz kaldığı veya yan etki yaptığı hastalarda “kateter ablasyonu” adı verilen yöntem ile ritim bozuklukları tedavi edilebilmektedir. Bu işlem, hastanede elektrofizyologlar adı verilen aritmi uzmanı kardiyologlar tarafından uygulanmaktadır. Yine kateter kullanılarak kalbin elektrik üretimine yol açan doku parçası tespit edilerek aritmi odağı yakılabilir veya dondurulabilir.

Cerrahi tedavi

Bazı ritim bozuklukları ameliyat yolu ile de tedavi edilebilir, özellikle başka bir nedenle ameliyat edilecek olan (Örn: Bypass, kapak ameliyatı) kişilere operasyon sırasında ritim bozukluğu cerrahisi de uygulanabilir.

Aritmi Cerrahisinde Kullanılan Yöntemler

Maze prosedürü

Açık cerrahi yöntemle yapılan bu tedavi, hasta kalp akciğer makinesi desteği altındayken, göğüs kafesi ve kalp boşlukları açılarak yapılıyor. Etkinliği yüksek bir tedavi yöntemi.

Farklı enerji modelleri ile yapılan ablasyon yöntemleri

Farklı tip enerji uygulamasıyla dokuların ablasyonu kalp boşlukları açılarak veya kalp hiç durdurulmadan, kalbin dışından uygulanan yöntemlerle de yapılabilir. Kalbin durdurulmadan yapıldığı işlemlerde, göğüs boşluğuna küçük deliklerle giriliyor, göğüs kemiğinin açılması gerekmiyor. Farklı enerji modelleriyle yapılan ablasyon yöntemlerinin birçok çeşidi var. Bunlar; Mikrodalga ablasyon, Lazer ablasyon, Kriyoablasyon, Ultrason ablasyon, Radyofrekans ablasyon olarak sıralanabilir.

Aritmi tedavisinde kalp pili ve ICD kalp pili nedir?

Kalp pilleri, bir tür programlanabilir bilgisayar çipleri ile enerji sağlayan bataryaların kombinasyonundan oluşan cihazlardır. Temel olarak göğüs duvarında köprücük kemiğinin hemen altında, cilt altına açılan bir cebe yerleştiriliyorlar. Buradan köprücük kemiğinin altından kalbe giden toplardamara iğne yardımı ile girilerek kalbin içine özel bazı kabloların yerleştirilmesi ve bu kabloların pil sistemi ile birleştirilmesi gerekiyor. Bu işlem, 1-2 saat içinde yapılabilen, lokal anestezi kullanılan küçük bir operasyon olarak kabul ediliyor. Ameliyathane ortamında yapılan işlem sonrası hastanın, hastanede kalış süresi 1-2 gün arasında değişebiliyor.

Kalp pili kimlere takılır?

Öncelikle kalp ritminin yavaşlamasına yol açan aritmilerde (hasta sinüs sendromu, AV blok) gibi durumlarda hastaların şikayetlerini gidermek için takılıyor. Genelde tek odacıklı (tek kablo) ve iki odacıklı (iki kablo) türleri bulunuyor. Son 10 yıl içinde ise kalp yetmezliği ve kalbin ileti sisteminde iletinin gecikmesine bağlı olarak, kalbin sol tarafı ile sağ tarafı arasında uyumsuzluğun olduğu hastalarda ise kalp hızında yavaşlama olmasa bile kalp yetmezliği tedavisi amacı ile üç odacıklı kalp pilleri de takılabiliyor. Kalp pilleri ile kalbin kulakçık ile karıncık, iki karıncık arası ve sol karıncığın duvarları arasında bozulmuş olan uyumlu elektriksel uyarının tekrar sağlanmasına çalışılıyor. Hastaların ortalama 5-6 yıllık ömürleri olan pillerden fayda görme oranları %70 ile 90 arasında değişiyor.

ICD (kardiyoverter defibrillatör) nedir?

Kalp pili benzeri, dışarıdan programlanabilen kalp pillerine benzeyen cihazlardır. Kalp pilleri gibi kalp hızının yavaşladığı durumlarda kalbi uyarmak dışında, aynı zamanda hayati tehlike arz eden ritim bozuklukları durumunda, bu aritmilerin tanısını koyup tedavisinde uygulanabilecek şok tedavisi gibi tedavileri otomatik olarak sağlıyorlar. Hastaya uygulama biçimi kalp piline çok benziyor.

Kalp Ritim Bozukluğu (Aritmi) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Aritmi ne anlama gelir?

Aritmi veya kalp ritim bozukluğu, kalp atışının zamanlaması veya düzeninde bir anormalliktir. Aritmi meydana geldiğinde kalp çok hızlı veya çok yavaş atabilir. Şiddetli düzensizlikte tıbbi müdahale gerekebilir.

Kalp ritim bozukluğu nasıl anlaşılır?

Hızlı kalp atışı (taşikardi), yavaş kalp atışı (bradikardi) veya ritmin değiştiği düzensiz kalp atışları, kalp ritim bozukluğunun yaygın semptomlarıdır. Bunlar, kalbin çarptığını, hızlandığını, çırpındığını veya bir atış düzensizliğini gösterir. Bu durum birkaç saniyeden birkaç dakikaya kadar sürebilir.

Aritmi tehlikeli midir?

Aritmi, düzensiz kalp atışları anlamına gelir. Kalbin çok hızlı, çok yavaş veya bir şekilde senkronize olamadığı durumlardır. Birçok insan düzensiz kalp atışlarıyla sorunsuz bir şekilde yaşar ancak bunlar her zaman hafif seyretmeyebilir.

Aritmi kalp krizine neden olur mu?

Aritmiler veya bilinen adıyla kalp ritim bozuklukları, düzensiz ritimleri kontrol altına almaya yönelik ilaç veya prosedürlerle tedavi edilebilir. Tedavi edilmezse, aritmiler kalbe, beyne veya diğer organlara zarar verebilir. Bu durum, hayatı tehdit eden kalp krizi, felç, kalp yetmezliği veya kalp durmasına yol açabilir.

Kalp ritim bozukluğuna ne iyi gelir?

Antiaritmik ilaçlar, cerrahi müdahaleler dışında kalp ritim bozukluğuna iyi gelmesi için kalbe iyi gelen besinler tüketmek, tuz ve katı yağ oranı düşük beslenmek, meyve, sebze ve tam tahıllar açısından zengin bir sağlıklı beslenme düzeni uygulamak, düzenli egzersiz yapmak, sigarayı bırakmak, sağlıklı kiloyu korumak, kan basıncını ve kolesterolü kontrol altına almak, alkolü sınırlamak, iyi uyku alışkanlıkları edinmek ve stresi yönetmek gerekir.