Kanser Tedavisinde Beslenme

Kanser tedavisi sırası ve sonrasında hastaların kaliteli beslenmesi ve bol su tüketmesi öneriliyor. Tedavi esnasında kullanılan ilaçların bir an önce vücuttan uzaklaştırılması için günde en az 3 litre su tüketilmesi gerekiyor.

Sık aralıklarla, azar azar su içilmeli. Sıvı alımı çay, çorba, ayran, hatta yoğurtla da sağlanabiliyor. Tüketilen suyun sertlik derecesine de dikkat etmek gerekiyor. Aşırı kireçli sular midedeki ağrıyı, peptik ülserin şiddetini ve gaz yakınmalarını artırabilir. Klorlu, kapalı ambalajlı ya da filtre edilmiş şehir suyu yeterlidir. Beslenmede doymuş yağlardan uzak durmak, Omega 3'ten zengin zeytinyağını sofrada bolca bulundurmak gerekiyor.

Uzmanlar karbonhidrat kaynağı olarak basit karbonhidratlardan ve şekerden kaçınıp, tam tahıllı ekmek, kuru baklagiller, sebze ve meyvelerin tüketilmesi gerektiğini belirtiyor. Vücudun tüm besinlerden en iyi şekilde faydalanabilmesini sağlamak içinse egzersiz yapılması gerekiyor. Sağlıklı olmak için haftada 3-4 kez, en az 30 dakika egzersiz şart.

Kemoterapi tedavisi sırasında kaliteli beslenmeye ve kaliteli protein alımına dikkat etmek gerekiyor. Antioksidanlardan zengin beslenme, yani sebze ve meyvenin her öğünde sıkça tüketilmesi öneriliyor. Öğünlerde porsiyonların az ama sık aralıklarla olması ve basit karbonhidratlardan kaçınılması önemli.

Kanserle Mücadelede Beslenmenin Önemi

Sağlıklı ve dengeli beslenmek her dönem benimsenmeli. Sağlık için tüketilenlere besinlere özen gösterilmeli ancak hastalıklar döneminde bağışıklık sistemini de güçlendirmek için beslenme daha çok dikkat edilmeli. Kanser tedavisi süreci için de doğru ve yeterli beslenmek çok önemli. Çünkü bu süreçte bilinçli beslenmek hücre ile kasları güçlendiriyor, bağışıklık sistemini onarıyor, bu da daha kısa sürede iyileşmeye katkıda bulunuyor.

Ayrıca kanser tedavisinde uygulanan kemoterapi, radyoterapi ile hormon tedavisinde gelişebilen bulantı, kusma ve iştahsızlık ile bunların sonucunda gelişen kilo kaybı gibi önemli sorunlara karşı da önlem alınmasını sağlıyor. Kanser tedavisinde kesin ve net bir beslenme kuralı yok. Ancak bazı önlemler alarak bu süreci daha iyi yönetmek mümkün olabiliyor. Bu önlemleri yazımızda okuyabilirsiniz.

Antioksidanlarla Arkadaş Olun

Meyve ve sebzeler; A, C ve E vitamini ile selenyum gibi antioksidanlar içeriyor. Antioksidanlar da kanser oluşumuna yol açan serbest radikallerin normal hücrelere zarar vermesini engelliyor. Antioksidan alımını artırmak için günde en az 3-4 porsiyon meyve ve bol çiğ sebze tüketmeye özen gösterin.

Kemoterapinin Yan Etkilerini Suyla Yok Edin

Kemoterapinin yan etkilerinden biri de cilt kuruluğudur. Bu nedenle bu süreçte bol sıvı tüketmeniz önemli. Günde en az 2.5-3 litre su tüketmeyi ihmal etmeyin. Ayrıca, kemoterapinin yan etkisi olarak ishal gelişebiliyor. Bunun sonucunda da vücut fazla miktarda su kaybediyor. Bu su kaybını telafi edebilmek için de bol su tüketimi önem taşıyor.

Proteinsiz Kalmayın

Kanserken tümör hücrelerinden salınan bazı maddeler nedeniyle kas yıkımı meydana geliyor ve hücrelerin yenilenmesi ile onarımı için çok önemli bir besin öğesi olan proteine olan ihtiyaç artıyor. Bu yüzden her öğünde protein kaynaklarına yer vermeniz çok önemli. Örneğin yumurta çok kaliteli bir protein kaynağıdır. Kişide hiperkolesterolemi gibi bir sağlık problemi yoksa her gün kahvaltıda tüketilmelidir. Ayrıca sabahları 1-2 dilim peynir, ana öğünlerin en az birinde et, tavuk, balık veya kuru baklagiller gibi protein kaynaklarına da yer verilmelidir. Gün içinde 2-3 porsiyon süt-yoğurt tüketerek günlük protein alımını artırabilirsiniz.

Enerji İçin Karbonhidrat

Nişasta ve şeker besinlerde bulunan karbonhidratlar grubuna giriyor. Nişasta; tahıllarda, patateste ve kuru baklagillerde bulunuyor. Şeker de meyvede, sütte ve tatlı besinlerde... Metabolizmanın ana enerji kaynağını karbonhidratlar oluşturuyor. Bu nedenle, kanser tedavisi sürecinde artmış olan enerji gereksinimini karşılayabilmek için her öğünde 1-2 dilim tam tahıllı ekmek tüketilmeli ve öğünlerde çorba, makarna gibi diğer bazı karbonhidrat kaynaklarına yer verilmeli.

Bu Besinleri Tüketmeyin!

Kemoterapi esnasında doğru şekilde beslenmek yaşamsal önem taşıyor. Kemoterapi gören kişilerde greyfurt kemoterapi ilaçları ile etkileşime girerek bunların etkinliğini azaltacağı için bu kişilere greyfurt tüketimi önerilmiyor. Ayrıca bu süreçte ağız içerisinde aşırı hassasiyet oluşabileceği için domates, limon gibi asitli yiyecekler ve acılı baharatlar da tüketilmemeli. Aynı şekilde bu süreçte yutma güçlüğü de gelişebileceği için çok sert yiyecekler yerine daha yumuşak olanlar tercih edilmeli.

Öğünler Nasıl Olmalı?

Kanserli hücreler vücuda aç olmadığını düşündüren bir madde salgılıyor. Bu durum yalnızca birkaç gün sürebileceği gibi, tedavi boyunca da devam edebiliyor. Bu nedenle, iştahsızlıktan etkilenmemek ve yeteri kadar enerji alabilmek için az az ve sık sık beslenin. Yanınızda pratik bir şekilde tüketebileceğiniz kuru kayısı veya kuru incir gibi kuru meyveler ve küçük hacimde yüksek enerji içeren ceviz, fındık ile badem gibi atıştırmalıklar bulundurun.

Kanser Tedavisinde İştahsızlık Sorunu

Kanser, vücudumuzdaki hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalmasıdır. Pek çok kanser cerrahi yöntemler, kemoterapi (ilaç tedavisi), radyoterapi (ışın tedavisi), hormon tedavisi ve immünoterapi ile tedavi edilir. Uygulanan bu yöntemler vücudumuzda bulunan sağlıklı hücrelerin de ölümüne neden olur. Kanser hastalarında tedavinin yan etkileri sağlıklı hücrelerin öldürülmesine bağlı olarak ortaya çıkar.

Tedavi Sırasında ve Sonrasında Genellikle Görülen Yan Etkiler

Mide bulantısı,
Kusma,
İştahsızlık,
Kilo alma veya kilo verme,
İshal,
Kabızlık,
Ağız ve boğazda oluşan yaralar,
Tat ve koku duyusunun bozulması,
Diş ve diş eti rahatsızlıklarının oluşması.

Hem kanser tedavisi sırasında hem de sonrasında yemek yeme ve yeterli beslenme düzenini devam ettirebilmek güç olabilir. Tedavi süresi uzayabilir ve beslenmeyi etkileyen birçok faktör oluşur.

Kanser Tedavisinde Görülen İştahsızlığa Karşı Öneriler

Kanser tedavisi gören kişilerde genellikle iştah azalması çok sık görülür. Kişi yemek yeme isteği olduğunda yeterli protein içeren yüksek kalorili gıdalar tercih etmeleri gerekir. Bunlar vücuttaki dokuların bozulmasını önlemede ve hastalık nedeniyle zarar gören dokuların onarılmasına yardımcı olur.

İştahsızlık, tedavi sırasında bazen de tedavi sonrasında en sık rastlanan sorundur. Bunun nedeni hastalığın tokluk hissine de neden olabilmesidir. Tedavi sırasında bulantı, kusma, besinlerin kokularının ya da tatlarının farklı hissedilmesi gibi durumlarda kişinin iştahı azalır.

İştah Azalmasına Karşı Öneriler:

Sevdiğiniz gıdaları tercih edin.
Az az, sık sık beslenin.
Kişilerin çoğunlukla sabahları iştah durumlarının daha iyi olduğu gözlenir. Bu nedenle sabah kahvaltısına özen gösterin. Kahvaltıda özellikle peynir, yumurta, süt tüketin.
Eğer iştahsızlık sabah da devam ediyorsa sıvı olarak tüketilebilecek gıdaları tercih edin. Bunlar taze sıkılmış meyve suları ya da süt olabilir.
Bazen iştahsız olan kişilerin soğuk olarak tüketilen besinleri daha rahat tolere edebildikleri gözlenir. Bu durumda yoğurt, sütlü tatlılar, dondurma gibi gıdaları tercih edin.
Tercihiniz kalorisi yüksek besleyici besinler olsun veya yiyeceklerinizin kalori içeriğini siz artırın; meyvelerinizin veya tatlılarınızın üzerine pekmez, bal, fındık, ceviz, badem; makarnalarınızın veya salatalarınızın üzerine peynir ve ceviz ekleyebilirsiniz.
Bazen yiyeceklerin sunumunu değiştirmek onları daha iştah açıcı yapabilir. Örneğin meyveyi bütün olarak tüketmekte zorlanıyorsanız meyve suyu, meyve püre, komposto, hoşaf veya meyveli tatlı olarak almayı deneyebilirsiniz.
Sütünüze muz, ceviz, bal ekleyerek sağlıklı bir ara öğün hazırlayabilirsiniz.
Yemek sırasında çok fazla sıvı tüketmemeye çalışın. Suyu öğün aralarında tüketerek öğünde daha fazla besin alımınızı sağlamaya çalışın.
Yemek yiyemeyeceğinizi hissettiğiniz zamanlarda sıvı ağırlıklı beslenmeye gayret edin. Bunlar taze sıkılmış meyve suları, komposto veya hoşaf, bal ilave edilmiş bitki çayları, süt, ayran, çorbalar olabilir.
Öğün saatiniz olmasa bile eğer açlık hissediyorsanız hemen bir şeyler tüketin.
Yanınızda tuzlu bisküvi, kraker, kek, kuru meyveler, leblebi gibi besinler bulundurun.
Çok baharatlı ve soslu gıdalar tercih etmeyin.
Yemek zamanlarınızı mümkün olduğunca sakin ve keyifli geçirmeye çalışın.
Yatmadan önce bir şeyler tüketmeye gayret edin. Böylece bir sonraki öğünde iştahınızın biraz daha iyi hale geldiğini göreceksiniz.

Aşırı Zayıflığa Karşı Nasıl Beslenmek Gerekir?

Pek çok onkoloji tedavisi gören kişi tedavi öncesi ve sırasında kilo kaybına uğrar. Bu nedenle yapılması gereken, kalori ile birlikte protein tüketimini artırmaktır.

Beslenme Planında Kalori ve Protein Tüketimini Artırmak İçin Bu Önerileri Yapabilirsiniz:

Ana öğünde tercihler yağsız et, derisiz tavuk, hindi, balık gibi hayvansal kaynaklı, kaliteli protein kaynakları olabilir. Bunları pişirirken ızgara, haşlama veya fırınlama yöntemlerini kullanın. Bunları aromatik otlar ve baharatlarla zenginleştirin.
Ana öğünde kullanılacak olan yoğurt, ayran, kefir gibi gıdalar protein kaynağıdır. Sebze tükettiğiniz öğünle birlikte bunlardan birini tercih ederek aldığınızı protein miktarını artırabilirsiniz.
Gün içerisinde ekmeğinizin üzerine süzme yoğurt sürerek hazırlayacağınız peynirli sandviçinize domates, salatalık, biber, yeşillikle beraber ceviz, zeytin eklerseniz kalori ve protein açısından zenginleştirmiş olursunuz.
Yumurtayı çok kaliteli bir protein kaynağı olduğu için mutlaka tercih edin. Eğer kahvaltıda haşlanmış olarak kullanılamıyorsa, peynirli omlet veya menemen gibi hazırlayarak tüketebilirsiniz.
Genelde kahvaltıda kullanmayı tercih ettiğiniz peyniri; salatalara, çorbalara, makarnalara ekleyebilirsiniz.
Sebze yemekleri ve çorbaları pişirirken içerisine kıyma veya tavuk ekleyerek besleyici değerini artırabilirsiniz. Kıyma veya tavuk gibi hayvansal kaynaklı protein ekleme imkanınız yoksa bitkisel kaynaklı protein kaynağı olan yeşil mercimek, nohut gibi besinleri sebze yemeklerinize veya çorbalarınıza ekleyebilirsiniz.
Ana öğünlerde ekmek grubundan gıdalar tercih edilmeli. Özellikle enerji içeriği daha yüksek olan makarna, pilav çeşitleri daha önce tüketilebilir. Enerji ve protein içeriğini artırmak için pilav etli, makarna kıymalı, peynirli hazırlanabilir.
Ekmek tercihinizi çok tahıllı ekmeklerden yana kullanmak daha sağlıklı olacaktır.
Öğünlerde kullanacağınız salatalara ceviz, badem, peynir gibi besinler ekleyerek alınan kalorinin artırılması ve sağlıklı yağlar tüketmeniz sağlanabilir.
Hazırladığınız salatalara zeytinyağı ekleyerek hem kaloriyi arttırmış hem de yağda eriyen vitaminleri almış olursunuz. Böylece bağışıklık sisteminiz güçlenir.
Kuru meyve ve ceviz, fındık, badem eklenmiş kek, kurabiye, aşure, sütlü tatlı gibi hem protein hem de enerjisi yüksek gıdaları ara öğünde tercih edin.
Günlük enerji ihtiyacınızı artırmak için en doğru tercihlerden biri de bal, reçel, pekmez gibi besinlerdir. Bu besinleri ekmek veya kreplerin üzerine sürerek tüketebileceğiniz gibi süt, meyve, yoğurt, kek gibi besinlere ekleyebilirsiniz.

Kanser Tedavisinde Fazla Kilo Almamak İçin Nasıl Beslenilmeli?

Kanser sorunu olanlar, uygulanan tedavi nedeniyle kilo alabilir. Tedavi sırasında fazla kilo artışınız olduysa hekiminize ve diyetisyeninize başvurarak, sağlıklı beslenme planınızı uygulamanız gerekir.

Fazla Kilo Almaya Başladıysanız Bu Önerileri Uygulayabilirsiniz:

Sebze, meyve tüketiminizi artırın.
Çok tahıllı, çavdar, yulaf, zenginleştirilmiş ekmekler gibi lif oranı yüksek gıdaları tercih edin.
Doymuş yağı azaltılmış etleri tercih edin.
Az yağlı süt ürünlerini tercih edin.
Kızartılmış gıdalar yerine ızgara, fırınlama veya haşlama yöntemlerini tercih edin.
Şeker ve şekerli gıda tüketimini sınırlandırın.
Öğün aralarında meyve gibi kalorisi düşük gıdalar tüketin.
Doktorunuz ile görüşerek egzersiz veya yürüyüş programına başlayın.
Bol su tüketmeye özen gösterin.