Daha iyi bir deneyim için konum izni vermelisiniz.
TR

Genel Tanıtım

Sıtma Nedir?

Sıtma, plazmodium adı verilen bir parazitin sebep olduğu ateşli bir hastalıktır. Parazit, dişi anofel sivrisineklerin ısırıkları yoluyla insanlara ulaşır. Sıtmaya sahip kişiler genellikle yüksek ateş ve titreme ile kendilerini çok hasta hissederler. Hastalığa ılıman iklimlerde çok nadir rastlanırken, tropikal ve subtropikal ülkelerde sıtma hala yaygın olarak görülmektedir. 

Birçok sıtma paraziti, hastalığı tedavi etmek için kullanılan en yaygın ilaçlara karşı dirençlidir. Uzun süreli sıtma durumlarında, karaciğer ve dalakta büyür ve devamında da sarılık, kansızlık gelişebilir. Solunum şikayetleri ve hatta zatürre gelişebilir.

Sıtma, sivrisinek sokması dışında; kan transfüzyonu, organ transplantasyonu, greftler ve kontamine enjektör veya iğnelerin ortak kullanımı ile de insanlara bulaşabilmektedir.

Nedenleri

Sıtma Nedenleri Nelerdir?

Sıtmaya bir tür mikroskobik parazit sebebiyet verir. Parazit ise insanlara en çok sivrisinek ısırıkları vasıtasıyla bulaşır. 

  • Sivrisineklerin Bulaşma Döngüsü
  • Bir sivrisinek, sıtmalı bir kişiyi besleyerek enfekte olur.
  • Bu sivrisinek ileride sizi ısırdığı takdirde sıtma parazitlerini bulaştırabilir.
  • Parazit, vücuda girmesinin ardından karaciğere gider ve burada 1 yıl kadar uykuda kalabilir.
  • Parazitler olgunlaştığında karaciğeri terk ederler ve alyuvarları enfekte ederler. Bu insanların tipik olarak sıtma belirtilerini geliştirdiği zamandır.,
  • Enfekte olmamış bir sivrisinek, döngünün bu noktasında sizi ısırdığı takdirde sıtma parazitleri enfekte olur ve bu da onları ısırdığı diğer insanlara yaymasına sebep olur.

Diğer iletim yolları: Sıtmaya sebep olan parazitler kırmızı kan hücrelerini etkilediğinden ve enfekte kana maruz kalmaktan ötürü sıtmaya yakalanılabilir. Anneden doğmamış çocuğa, kan nakli gibi durumlarda sıtma yayılım gösterebilir.

Sıtma Risk Faktörleri

Sıtma gelişimi adına en büyük risk faktörü, hastalığın olduğu bölgelerde yaşamak veya o bölgeleri ziyaret etmektir. 

Daha şiddetli hastalık riski taşıyan kişiler; küçük çocuklar ve bebekler, daha yaşlı yetişkinler, sıtmanın olmadığı bölgelerden gelen kişiler, gebeler ve doğmamış çocukları, yoksulluk, bilgi eksikliği ve sağlık hizmetlerine çok az veya hiç erişimi olmayanlardır.

Sıtma Komplikasyonları

Sıtma ölümleri genel olarak aşağıdaki ciddi komplikasyonlarla ilişkilidir:

Serebral Sıtma

Parazit dolu kan hücreleri, beyne giden küçük kan damarlarını tıkadığında, beyinde şişme veya hasar meydana gelebilir. Nöbetlere ya da komaya sebebiyet verebilir.

Solunum Problemleri

Akciğerlerde biriken sıvı nefes almayı zorlaştırabilir.

Organ Yetmezliği

Sıtma böbreklerinizin veya karaciğerinizin bozulmasına, dalağınızın yırtılmasına sebebiyet verebilir.

Anemi

Sıtma, kırmızı kan hücrelerine zarar vererek kansızlığa neden olabilir.

Düşük

Kan Şekeri: Sıtma ile mücadelede kullanılan en yaygın ilaçlar, hipoglisemiye sebebiyet verebilir.

Belirtiler

Sıtma Belirtileri

Sıtmanın kuluçka süresi ortalama olarak, 7 gündür ve akut ateşli bir hastalıktır. Sıtmanın belirtileri arasında; ateş, titreme, baş ağrısı, mide bulantısı ve kusma, kas ağrısı ve yorgunluk, terleme, göğüs ve karın ağrısı, öksürük ataklarıdır. 

Sıtmaya sahip kişiler, zaman zaman ataklar yaşarlar. Bu ataklar, genellikle titreme ile başlar ve bunu yüksek ateş izler ve ardından terleme ve normal sıcaklığa dönüş gelir. Sıtma belirtileri, tipik olarak enfekte bir sivrisinek tarafından ısırıldıktan sonraki birkaç hafta içerisinde başlar. Bazı sıtma parazitleri ise vücutta 1 yıla yakın süre uykuda kalabilir. 

Sıtmanın özelliği belirtilerin nöbetler halinde gelmesidir. Nöbet başlamadan birkaç gün evvel halsizlik, neşesizlik, iştahsızlık, baş ağrısı, sırt ve bacak ağrıları olabilir ve nöbet titreme ve yüksek ateşle başlar.

Yüksek riskli sıtma bölgesinde yaşayanlar ya da o bölgelere seyahat eden kişilerin, ateş ile ilgili semptomları gözlendiği takdirde doktorla iletişime geçmek önemlidir. Sıtmaya neden olan parazitlerin vücutta 1 yıla yakın süre uykuda kalabildiğini unutmayın.

Tanı Yöntemleri

Sıtma Tanısı

Sıtma tanısı konması için, tıbbi geçmiş gözden geçirilecek, fiziksel muayene yapılacak ve kan testleri istenecektir. Kan testleri, sıtma tanısını doğrulamanın tek yoludur. Diğer kan testleri, hastalığın ciddi komplikasyonlara neden olup olmadığını belirlemeye yardımcı olur. Bazı kan testlerinin tamamlanması birkaç gün sürebilirken, diğerleri çok kısa sürede sonuç verebilir.

Tedavi Yöntemleri

Sıtma Tedavisi

Sıtma, paraziti öldürmek amacıyla reçeteli ilaçlar beraberinde tedavi edilir. İlaç türleri ve tedavi süresi; sıtma paraziti türüne, belirtilerin ciddiyetine, yaşa, hamileliğe bağlı olarak değişiklik gösterir.

Sıtmaya karşı halihazırda onay verilmiş bir aşı bulunmamaktadır. Bu nedenle; sivrisinek sokmalarına karşı kişisel korunma, hastalığın önlenmesinde ilk savunma hattı niteliğindedir. Diğer bir yöntem de hastalığa karşı koruyucu ilaç kullanımıdır.

Sıtma, klinik durumlarda hızlı ve beklenmedik şekilde kötüleşme görülebilen ve acil müdahale gerektiren tıbbi bir durumdur. Sıtma tedavi edilmediği takdirde nöbetler, bilinç bulanıklığı, böbrek yetmezliği, akut solunum sıkıntısı sendromu, koma ve ölüm görülebilir.

Yolcular İçin Öneriler

Sıtma riskli bölge/ülke ziyaretlerinde sivrisinek sokmalarından korunmak için:

  • Uzun kollu gömlek ve pantolon gibi mümkün olduğunca kapalı kıyafetlerin giyilmelidir.
  • Konaklamak ve dinlenmek amacıyla kliması olan kapalı yerlerde veya sinekliği bulunan yerlerde kalınmalıdır.
  • Hamileler ve emziren kadınlar, kullanma talimatı doğrultusunda onaylı sivrisinek kovucuları kullanmalıdır.
  • Bebek ve çocuklarda kullanmadan önce mutlaka ürünün kullanma talimatı incelenmeli ve önerilen yaş gruplarında kullanılmasına dikkat edilmelidir.
  • Sinek kovucular, yaralara, cilt kesilerine uygulanmamalıdır. Yetişkinler kovucuyu kendi ellerine sürdükten sonra çocukların yüzlerine uygulamalıdır.
  • Güneş koruyucu kullanılacaksa önce güneş koruyucu ardından sinek kovucu sürülmelidir.
  • Bebek ve çocuklara kollarını ve bacaklarını örten giysiler giydirilmelidir.
  • Sıtmadan koruyucu ilaç hekim tarafından önerilen dozda ve sürede kullanılmalıdır.

Seyahat dönüşü; baş ağrısı, halsizlik, yorgunluk, abdominal rahatsızlık, kas ve eklem ağrısı şikayetleri olması durumunda koruyucu ilaç kullanılmış olsa dahi en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurulması son derece önemlidir.

Acıbadem Web ve Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır. Güncellenme Tarihi: 22 Aralık 2020 Salı Yayımlanma Tarihi: 22 Aralık 2020 Salı

KİŞİSEL VERİLERİN ELDE EDİLMESİ VE İŞLENMESİ İLE İLGİLİ BİLGİLENDİRME FORMU

Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. (“Acıbadem”) ve Acıbadem’in hakim ve bağlı şirketleri (hepsi birlikte “Acıbadem Grubu” olarak anılacaktır.) tarafından, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) ve ilgili mevzuat kapsamında Veri Sorumlusu sıfatıyla, kişisel verileriniz, aşağıda açıklanan çerçevede ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, Özel Hastaneler Yönetmeliği ve Sağlık Bakanlığı düzenlemeleri ve sair mevzuata uygun olarak işlenebilecektir.

1. Kişisel Verilerin elde Edilmesi, İşlenmesi ve İşleme Amaçları

Kişisel verileriniz Acıbadem Grubu tarafından sağlanmakta olan kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbî teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amaçlarıyla ve Acıbadem Grubu şirketlerinin faaliyet konularına uygun düşecek şekilde; sözlü, yazılı, görsel ya da elektronik ortamda, çağrı merkezi, internet sitesi, sözlü, yazılı ve benzeri kanallar aracılığıyla elde edilmektedir. Sağlık verileriniz başta olmak üzere özel nitelikli kişisel verileriniz ve genel nitelikli kişisel verileriniz, Grup tarafından aşağıda yer alanlar dâhil ve bunlarla sınırlı olmaksızın bu maddede belirtilen amaçlar ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü şekilde işlenebilmektedir:

Acıbadem Grubu tarafından elde edilen her türlü kişisel veriniz (Özel nitelikli kişisel veriler de dahil fakat bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla) aşağıdaki amaçlar ile işlenebilecektir:

İlgili mevzuat uyarınca elde edilen ve işlenen Kişisel Verileriniz, Acıbadem veya Acıbadem Grubu’na ait fiziki arşivler ve/veya bilişim sistemlerine nakledilerek, hem dijital ortamda hem de fiziki ortamda muhafaza altında tutulabilecektir.

2. Kişisel Verilerin Aktarılması

Kişisel verileriniz, Kanun ve sair mevzuat kapsamında ve yukarıda yer verilen amaçlarla Acıbadem ve Acıbadem Grubu tarafından Acıbadem Grubu’na dahil olan şirketler ile, Özel sigorta şirketleri, Sağlık bakanlığı ve bağlı alt birimleri, Sosyal Güvenlik Kurumu, Emniyet Genel Müdürlüğü ve sair kolluk kuvvetleri, Nüfus Genel Müdürlüğü, Türkiye Eczacılar Birliği, Mahkemeler ve her türlü yargı makamı, merkezi ve sair üçüncü kişiler, yetki vermiş olduğunuz temsilcileriniz, avukatlar, vergi ve finans danışmanları ve denetçiler de dâhil olmak üzere danışmanlık aldığımız üçüncü kişiler, düzenleyici ve denetleyici kurumlar, resmi merciler dâhil sağlık hizmetlerini yukarıda belirtilen amaçlarla geliştirmek veya yürütmek üzere işbirliği yaptığımız iş ortaklarımız ve diğer üçüncü kişiler ile paylaşılabilecektir.

3. Kişisel Veri Elde Etmenin Yöntemi ve Hukuki Sebebi

Kişisel verileriniz, her türlü sözlü, yazılı, görsel ya da elektronik ortamda, yukarıda yer verilen amaçlar ve Acıbadem’in faaliyet konusuna dahil her türlü işin yasal çerçevede yürütülebilmesi ve bu kapsamda Acıbadem’in akdi ve kanuni yükümlülüklerini tam ve gereği gibi ifa edebilmesi için toplanmakta ve işlenmektedir. İşbu kişiler verilerinizin toplanmasının hukuki sebebi;

Ayrıca, Kanun’un 6. maddesi 3. fıkrasında da belirtildiği üzere sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel veriler ise ancak kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbı teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından ilgilinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir.

4. Kişisel Verilerin Korunmasına Yönelik Haklarınız

Kanun ve ilgili mevzuatlar uyarınca;

Mezkûr haklarınızdan birini ya da birkaçını kullanmanız halinde ilgili bilgi tarafınıza, açık ve anlaşılabilir bir şekilde yazılı olarak ya da elektronik ortamda, tarafınızca sağlanan iletişim bilgileri yoluyla, bildirilir.

5. Veri Güvenliği

Acıbadem, kişisel verilerinizi bilgi güvenliği standartları ve prosedürleri gereğince alınması gereken tüm teknik ve idari güvenlik kontrollerine tam uygunlukla korumaktadır. Söz konusu güvenlik tedbirleri, teknolojik imkânlar da göz önünde bulundurularak muhtemel riske uygun bir düzeyde sağlanmaktadır.

6. Şikayet ve İletişim

Kişisel verileriniz teknik ve idari imkânlar dâhilinde titizlikle korunmakta ve gerekli güvenlik tedbirleri, teknolojik imkânlar da göz önünde bulundurularak olası risklere uygun bir düzeyde sağlanmaktadır. Kanun kapsamındaki taleplerinizi, “https://www.acibadem.com.tr/acibademonline/hastaverilerinkorunmasi.html” web adresindeki “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Uyarınca Başvuru Formu” nu doldurarak;

Kanun kapsamındaki taleplerinizi, https://www.acibadem.com.tr/acibademonline/hastaverilerinkorunmasi.html web adresindeki “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Uyarınca Başvuru Formu” nu doldurarak ve formda belirtilen usullerle tarafımıza iletmenizi rica ederiz.

YUKARI
İçindekiler
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
Sağlığınız Sağlığımızdır
20 : 59 : 55