Ethos Cihazı Nedir?
Ethos , radyoterapi tedavilerinde kullanılan yapay zeka destekli bir tedavi cihazıdır. Ortalama radyoterapi süresinin kısalmasına yardımcı olur. Tedavi öncesinde, tedavinin uygulanacağı hedefin bulunmasını sağlayan ve bilgisayarlı tomografi görüntülerini yapay zeka desteği ile yüksek çözünürlüklü bir şekilde sunar. Tedavi sırasında yapay zeka kullanarak günlük yeni tedavi planı “adaptif planlama” yapabilir ve böylece hekime zaman kazandırır.
Ethos cihazında hastaların kapalı alanda kalma korkusunu hafifleten geniş bir tedavi boşluğu bulunur. Ethos cihazında bulunan; geniş iç çap ve makinenin içinden geçip diğer taraftan dışarı çıkabilen tedavi masası ile hastaların kendilerini daha az klostrofobik hissetmelerini mümkün kılar.
Ethos Cihazı Nasıl Çalışır?
Ethos cihazı, yapay zeka (AI) ve makine öğrenmesi (ML) teknolojilerini kullanarak hastaya özgü, yüksek hassasiyette radyoterapi sunar. CBCT ve yapay zeka destekli görüntüleme sayesinde tümörün konumunu her seferinde doğru şekilde saptar. Tedavi sürecinde tanısal kalitede görüntüleme sağlayarak hastanın anatomisindeki günlük değişiklikleri iCBCT görüntüleriyle izler. Ayrıca, otomatik doz birikimi ve tahmini yaparak tedavinin etkinliğini değerlendirir ve sağlıklı dokulara verilen zararı minimuma indirir. Ethos’un seans süresi genellikle 10-15 dakika sürer ve yan etkilerin azaltılmasında etkili olur.
Ethos Cihazı Özellikleri Nelerdir?
Ethos cihazı, tedavi süresini kısaltarak hastaların konforunu artırır ve radyoterapinin etkinliğini artırmak için ileri görüntüleme ve adaptif planlama teknolojilerini sunar.
Ethos cihazı özellikleri şu şekildedir:
- Yapay zeka destekli adaptif tedavi planlaması yapabilir,
- CBCT (Koni Işınlı Bilgisayarlı Tomografi) kullanarak yüksek çözünürlüklü görüntü sağlar,
- Tedavi öncesi görüntülemeyi her seansta yenileyerek hedeflenen tümör alanını optimize eder,
- Günlük olarak hastanın anatomisindeki değişiklikleri algılayabilir,
- Geniş iç çapa ve tedavi masasına sahip olup, klostrofobi yaşayan hastalar için rahatlık sağlar,
- Seans süresini yaklaşık 10-15 dakikaya indirerek tedavi sürecini hızlandırır,
- Sağlıklı organ ve dokulara verilen zararı minimum seviyeye indirir,
- Tedavi sırasında otomatik doz tahmini ve birikimi yaparak doz optimizasyonu sağlar,
- Prostat kanseri ve baş-boyun kanseri gibi farklı kanser türlerinde kullanıma uygundur,
- X-ışınları ile 3D görüntüleme sunarak tümörün tam yerini belirler,
- Tedavi boyunca oluşabilecek yan etkileri azaltmaya yardımcı olur.
Kişiye Özel Tedavi Planlama Nasıl Yapılır?
Kişiye özel tedavi planlama, radyoterapi sürecinde hastanın anatomik ve tümör yapısına göre en uygun tedavi yöntemini belirlemek için kullanılan bir yaklaşımdır. Ethos gibi yapay zeka destekli cihazlar bu süreci hızlandırır ve optimize eder. Kişiye özel tedavi planlama adımları şunlardır:
- Hedef Alanın Belirlenmesi : Tedavi edilecek bölgenin doğru bir şekilde saptanması için ilk olarak hastanın Bilgisayarlı Tomografi (BT), Manyetik Rezonans (MR) veya PET-BT görüntüleri alınır. Bu görüntüler, tümörün boyutu, konumu ve şekli hakkında ayrıntılı bilgi sağlar.
- Adaptif Planlama : Yapay zeka destekli cihazlar, her tedavi seansı öncesinde tümörün boyutunda veya konumunda meydana gelen değişiklikleri algılar. Bu sayede her seans öncesinde tümörü en doğru şekilde hedeflemek için tedavi planı otomatik olarak güncellenir.
- Doz Hesaplama ve Optimizasyon : Hastanın tümör yapısına ve sağlıklı dokulara zarar vermemek adına gereken ışın dozları hesaplanır. Bu, tümörün maksimum etkiyle hedeflenmesi sağlanırken sağlıklı organların korunmasını sağlar.
- Görüntüleme ve Gerçek Zamanlı Ayarlamalar : Tedavi sırasında Koni Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (CBCT) kullanılarak hastanın anatomisi gerçek zamanlı olarak görüntülenir. Böylece her tedavi seansında tümörün ve çevresindeki sağlıklı dokuların durumu kontrol edilir ve gerekirse anlık ayarlamalar yapılır.
- Tedavi Takibi : Tedavi süreci boyunca hastanın anatomisindeki değişiklikler izlenir ve doz birikimi hesaplanarak tedavi planı gerektiğinde yeniden uyarlanır.
Bu süreçler sayesinde kişiye özel tedavi planlama, kanserli hücrelerin etkin bir şekilde yok edilmesini sağlarken, sağlıklı dokuların korunmasına ve hastanın tedavi sürecinde daha konforlu hissetmesine katkıda bulunur.
Ethos’un Diğer Radyoterapi Cihazlarından Farkları
Ethos, ileri düzeyde kişiselleştirilmiş radyoterapi sunmak amacıyla geliştirilmiş bir cihazdır ve diğer radyoterapi cihazlarından birkaç önemli farkla ayrılır. En dikkat çekici farklarından biri, tedavi sırasında gerçek zamanlı görüntüleme ve uyarlama yapabilmesidir. Bu özellik sayesinde, günlük olarak hastanın anatomisindeki değişiklikler göz önüne alınarak tedavi planı yeniden uyarlanır. Ayrıca, yapay zeka destekli yazılımı sayesinde hızlı ve hassas doz ayarlamaları yaparak daha etkili bir tedavi süreci sağlar.
Ethos Alanı Nedir?
Ethos alanı, Ethos cihazı tarafından oluşturulan ve hedeflenen tedavi bölgesidir. Bu alan, kanserli hücrelerin bulunduğu bölgeyi tam olarak kapsayacak şekilde belirlenir. Ethos cihazı, her tedavi seansı öncesinde hastanın vücudunu tarar ve tümörün boyutu, şekli ve konumunu güncelleyerek tedavi planını optimize eder. Bu sayede, tümörün doğru bir şekilde hedeflenmesi sağlanır ve sağlıklı dokuların zarar görmesi minimize edilir.
Işın Tedavisi Nasıl Yapılır?
Işın tedavisi, kanser hücrelerinin büyümesini durdurmak veya yok etmek amacıyla uygulanan yüksek enerjili ışınlardan oluşan bir tedavi yöntemidir. Tedavi süreci planlama, simülasyon, uygulama ve takip aşamalarından oluşur. Kanserli bölgenin doğru bir şekilde hedef alınması için tedavi öncesi detaylı bir plan yapılır ve hastanın tedavi sürecinde güvenli bir şekilde sabitlenmesi sağlanır.
- Planlama: İlk olarak, hastanın tedavi planı oluşturulur. Bu aşamada, kanserli bölgenin tam yeri belirlenir ve uygun doz hesaplanır.
- Simülasyon: Hastanın pozisyonu ve tedavi alanı belirlenir. Bu genellikle CT veya MRI taramaları kullanılarak yapılır.
- Tedavi: Hastanın vücudu, planlanan pozisyonda sabitlenir ve ışın tedavisi uygulanır. Tedavi süresince, yüksek enerjili ışınlar, kanserli hücrelere odaklanarak onların DNA’sını hasara uğratır.
- Takip: Tedavi sonrasında hastalar düzenli olarak izlenir. Yan etkiler ve tedaviye verilen yanıt değerlendirilir.
Ethos Hangi Kanser Türlerinin Tedavisinde Kullanılır?
Ethos cihazı, prostat kanseri ve baş-boyun kanserleri dışında aşağıdaki kanser türlerinin tedavisinde de yaygın olarak kullanılabilir:
- Akciğer kanseri,
- Pankreas kanseri,
- Rektum kanseri,
- Mesane kanseri,
- Jinekolojik kanserler (rahim ve rahim ağzı kanseri gibi),
- Beyin tümörleri.
Ethos cihazının adaptif planlama özelliği, bu kanser türlerinde tümör boyutu ve pozisyonundaki günlük değişimleri dikkate alarak tedaviyi optimize eder. Bu özellik, hareketli organlardaki tümörlerin doğru bir şekilde hedeflenmesini ve çevredeki sağlıklı dokuların korunmasını sağlar.
Işın Tedavisi Kanserin Hangi Evrede Uygulanır?
Işın tedavisi, kanserin çeşitli evrelerinde uygulanabilir ve kullanım amacı farklılık gösterebilir:
- Erken Evre: Tümörün küçültülmesi veya tamamen yok edilmesi amacıyla kullanılabilir. Özellikle lokalize tümörlerde etkili bir yöntemdir.
- Orta Evre: Ameliyat öncesi veya sonrası tedavi olarak kullanılabilir. Ameliyat öncesi tümörü küçültmek için veya ameliyat sonrası kalan kanserli hücreleri yok etmek için uygulanabilir.
- İleri Evre: Metastaz yapmış veya ileri evre kanserlerde, hastanın yaşam kalitesini artırmak ve semptomları hafifletmek amacıyla kullanılabilir. Bu durumda, palyatif tedavi olarak adlandırılır.
Tedavinin Hızlı Olması Neden Önemlidir?
Kanser hastaları genellikle ağrısı olan, uzun süre tedavi masasında yatması zor hastalardır. Tedavi süresinin uzaması, zaman zaman hastanın tedavi sırasında pozisyonunu korumasına müsaade etmez. Tedavi sırasında hareket etmek hastanın sağlıklı organlarının gereksiz ışın almasına ve sonradan bu organlarda yan etkiler oluşmasına neden olabilir.
Ethos cihazı, tedavi süresini kısaltarak hastanın dakikalar içinde tedavisinin bitmesini sağlar. Hastanın kısa süre tedavi masasında yatması, uzun süre boyunca hareketsiz kalma zorunluluğunu ortadan kaldırır. Böylece, radyoterapi tedavisi boyunca hasta daha kısa süre hareketsiz kalır, bu da cihazın etkisinin olabildiğince hedeflenen dokularda oluşmasını sağlar. Etraftaki sağlıklı dokular korunur.
Tedavi Öncesi Görüntülemenin Önemi Nedir?
Radyoterapi uygulanan hastalarda vücudun hastalık olan bölgesi ışınlanmaktadır. Bu bölgenin saptanması tedavi öncesi çekilen farklı radyolojik yöntemlerle (BT, MRG, PET-BT ) ile yapılmaktadır. Bir tedavi planı yapıldıktan sonra her tedavi seansında aynı tedavi planı aynı şekilde uygulanmaktadır. Ancak tedavi sürecinde seanslar arasında hastada tümörün küçülmesi, organların yer değiştirmesi gibi nedenlerle başlangıçta yapılan tedavi planı uygun olmayabilmektedir. Bu durumda hastanın tedavi edilen bölgesinin her tedaviden önce görüntülenip sonra ışınlanması en uygun olan yöntemdir.
Ethos Sistemindeki Adaptif Planlama
Radyoterapi yöntemi, hekim tarafından planlanan biçimde hedeflenen bölgelere uygulanır. Radyoterapi tedavileri kanserin türüne ve evresine bağlı olarak birkaç seansta yapılır. Bu seanslar süresince; kanserli dokularda değişim gözlenebilir, tümör büyüyüp küçülebilir. Kanserin bulunduğu organın hareketli olması durumda organ da günlük olarak şekil /yer değiştirebilir.
Ethos radyoterapi cihazı hem organın hem de tümörün değişikliklerini günlük olarak saptayabilir. Bu da hekim tarafından uzun süreler alarak yapılan tedavi planının, kısa sürede cihaz tarafından yapılabilmesini sağlar. Böylece tedavinin uygulanacağı hedef doku kısa sürede net bir şekilde belirlenir. Tedavinin uygulanacağı dokunun etrafında bulunan sağlıklı dokular korunmuş olur. Ethos cihazı, 3D görüntü oluşturmak için X ışınlarını koni şeklinde yayan CBCT'yi (Koni Işınlı Bilgisayarlı Tomografi) kullanır ve hastanın anatomisinin gerçek zamanlı görünümünü sunar.