Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Nedir? Tanı ve Tedavi Yöntemleri

Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Nedir?

Çocuk hematolojisi ve onkolojisi ya da pediatrik hematoloji ve onkoloji , çocukluk çağındaki kan hastalıkları ve kanser türlerinin tanı, tedavi ve takibini yapan tıbbi bir uzmanlık alanıdır. Çocuk hematolojisi ve onkolojisi bölümlerinde lösemi, lenfoma, anemi ve kan pıhtılaşma bozuklukları gibi kan hastalıklarının yanı sıra, çocuklarda görülen tümörler ve diğer kanser türleri ele alınır.

Tedavi süreci, çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimleri göz önünde bulundurularak planlanır. Kemoterapi, radyoterapi ve hedefe yönelik tedavilerle çocukların yaşam kalitesini artırmak ve uzun dönem sağlıklı kalmalarını sağlamak amaçlanır.

Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Neye Bakar?

Çocuk hematolojisi ve onkolojisi, çocukluk çağında görülen kan hastalıkları ve kanserlerin tanı, tedavi ve takibi ile ilgilenen tıbbi bir uzmanlık alanıdır. Bu alan, çocuklarda görülen lösemi, lenfoma, kemik tümörleri, beyin tümörleri ve nöroblastom gibi kanser türlerine bakarken aynı zamanda anemi, talasemi, hemofili, orak hücre anemisi, immün trombositopeni ve diğer kan hastalıklarının teşhis ve tedavisini yapar. Çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimini desteklemeye odaklanan bu alan, her hastalığa özel tedavi protokolleri uygular ve uzun dönem sağlık izleminde bulunur.

Çocuklarda en sık görülen kanser türleri arasında kemik iliği, lenf bezleri, sinir sistemi ve böbrek gibi organları etkileyen kanserler yer alır. Lösemi, özellikle akut lenfoblastik lösemi (ALL), çocuklarda en yaygın görülen kanser türüdür. Ayrıca beyin tümörleri, lenfomalar ve nöroblastom gibi kanserler de çocukluk çağında sıkça rastlanır ve erken teşhisle tedavi edilebilirler.

Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Hastalıkları Nelerdir?

Çocuk hematolojisi ve onkolojisi alanında görülen yaygın hastalıklar arasında lösemi, lenfoma, çocukluk çağı solid tümörleri, kemik iliği yetmezlikleri, anemi, talasemi, hemofili ve diğer pıhtılaşma bozuklukları bulunur. Ayrıca, bağışıklık sistemiyle ilgili bazı kan hastalıkları, kalıtsal kan hastalıkları ve kanser dışı kan hücresi bozuklukları da bu uzmanlık alanının çalışma kapsamına girer. Bu hastalıkların tedavisi, çocukların özel ihtiyaçlarına uygun olarak planlanır.

Çocuk hematolojisi ve onkolojisinin ilgilendiği başlıca hastalıklar şunlardır:

• Lösemi (kan kanseri),
• Lenfoma (lenf bezleri kanseri),
• Beyin tümörleri,
• Nöroblastom (sinir hücrelerinden kaynaklanan tümör),
• Wilms tümörü (böbrek tümörü),
• Kemik tümörleri (osteosarkom ve Ewing sarkomu),
• Rhabdomyosarkom (kas ve yumuşak doku tümörleri),
• Retinoblastom (göz tümörü),
• Hepatoblastom (karaciğer tümörü),
• Germ hücreli tümörler (testis veya yumurtalık kaynaklı).

Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisinde Tanı ve Testler

Çocuk hematolojisi ve onkolojisinde tanı koyma süreci, hastalığın türüne ve yayılımına göre çeşitli testler ve yöntemler gerektirir. Fizik muayene ve aile öyküsüyle başlayan süreç, tam kan sayımı, biyokimyasal testler ve kemik iliği aspirasyonu gibi incelemelerle devam eder. Görüntüleme yöntemleri arasında MR, BT, PET ve ultrason gibi teknikler kullanılarak tümörlerin yeri ve boyutu belirlenir. İleri vakalarda biyopsi ve genetik testler, özellikle tedavi sürecinin planlanmasında önemli rol oynar. Bu kapsamlı tanı yöntemleri, tedaviye yön vermede kritik bir öneme sahiptir.

Çocuk hematolojisi ve onkolojisinde uygulanan testler şu şekildedir:

• Tam Kan Sayımı (CBC)
• Periferik Yayma
• Kan Biyokimyası
• Tümör Belirteçleri
• Kemik İliği Aspirasyonu ve Biyopsisi
• Kromozom Analizi (Sitogenetik İnceleme)
• FISH (Floresan In Situ Hibridizasyon)
• Moleküler Genetik Testler (PCR, NGS)
• Bilgisayarlı Tomografi (BT)
• Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI)
• Pozitron Emisyon Tomografisi (PET)
• Ultrasonografi
• Beyin Omurilik Sıvısı (BOS) İncelemesi
• Tümör Biyopsisi

Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisinde Tedavi Yöntemleri

Çocuk hematolojisi ve onkolojisinde tedavi yöntemleri, hastalığın türüne, evresine ve çocuğun genel sağlık durumuna göre özel olarak planlanır. Bu alanda yaygın olarak kullanılan tedavi yöntemleri şunlardır:

• Kemoterapi : Çocuklarda lösemi ve lenfoma gibi kan kanserleri ile nöroblastom, Wilms tümörü gibi katı tümörlerin tedavisinde kullanılan temel ilaç tedavisidir. Kanser hücrelerinin büyümesini durdurmak ve yok etmek amacıyla uygulanır.
• Radyoterapi : Kanser hücrelerini hedef alarak yüksek enerjili ışınlarla yok eden bir tedavidir. Beyin tümörleri, bazı kemik ve yumuşak doku tümörleri gibi vakalarda yaygın olarak kullanılır.
• Cerrahi Müdahale : Çocuklarda görülen solid (katı) tümörlerin çıkarılması için yapılan cerrahi işlemlerdir. Özellikle nöroblastom, Wilms tümörü ve bazı kemik tümörlerinde uygulanır.
• Kök Hücre Nakli (Kemik İliği Nakli) : Yüksek doz kemoterapi sonrası kan hücrelerinin yeniden üretilmesi için yapılan bir tedavidir. Özellikle lösemi ve lenfoma gibi kan kanserlerinde kullanılır.
• İmmünoterapi : Bağışıklık sistemini kanser hücrelerine karşı güçlendirmek amacıyla yapılan bir tedavidir. Bağışıklık sistemini destekleyen ilaçlarla kanser hücrelerinin yok edilmesi hedeflenir. Çocukluk çağı kanserlerinde özellikle ileri düzey vakalarda veya deneysel tedavi olarak uygulanmaktadır.
• Hedefe Yönelik Tedavi : Kanser hücrelerinin belirli özelliklerini hedef alarak yapılan tedavilerdir. Bu tedavi, lösemi ve lenfoma gibi kan kanserlerinde kullanılarak kanser hücrelerini spesifik olarak yok etmeyi amaçlar.

Çocuk hematolojisi ve onkolojisinde bu tedaviler, çocuğun yaşına, kanser türüne, hastalığın evresine ve genel sağlık durumuna göre uyarlanır ve çoğunlukla kombine tedavi şeklinde uygulanır. Tedavi sürecinde çocukların psikososyal ihtiyaçları göz önünde bulundurularak destekleyici yaklaşımlar da sağlanır.

Acıbadem Hastaneleri, Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Bölümü çocuk hastaların hematolojik (kan) ve onkolojik (kanser) hastalıklarının tanı ve tedavisi için hizmet sunmaktadır.