Diş Eti Kaşıntısı Neden Olur?

Diş Eti Kaşıntısı Nedir?

Diş eti kaşıntısı diş etlerinde oluşan rahatsız edici bir karıncalanma ya da kaşınma hissine denir. Ağız içinde bir sorun olduğunun habercisidir ve iltihap, tahriş, alerji ya da hormonal değişiklikler gibi çeşitli etkenlerden kaynaklanabilir. Kaşıntının nedeni ne olursa olsun ağız sağlığı açısından dikkate alınmalı ve gerekiyorsa bir diş hekimine danışılmalıdır.

Diş Eti Kaşıntısı Normal mi?

Diş eti kaşıntısı bazı durumlarda normal olarak kabul edilmeyebilir. Kısa süreli ve ara sıra olan kaşıntı diş etinin geçici olarak tahriş olmasından kaynaklanabilir ve ciddi bir sorun olarak tanımlanmayabilir. 

Diş eti kaşıntısı tek başına geçici bir irritasyon belirtisi olabilir; ancak kronikleşen, iltihapla seyreden kaşıntılar patolojik kabul edilir. Kaşıntı sık tekrarlıyor ve uzun süreli olup beraberinde diş eti şişkinliği, kızarıklık, kanama, kötü koku ve veya hassasiyet gibi başka yan belirtiler varsa genellikle ağız sağlığında bir problem olduğunu gösterir.

Diş Eti Kaşıntısının Başlıca Nedenleri

Diş eti kaşıntısının iltihaplar, alerjik reaksiyonlar veya dış etkenlere bağlı tahrişler gibi diş etini etkileyen nedenleri olabilir. Diş eti kaşıntısı nedenleri başlıca şöyledir:

• Diş Eti İltihabı (Gingivit)
• Alerjik Reaksiyonlar
• Ağız Hijyeninin İhmal Edilmesi ve Diş Plağı
• Diş Eti Çekilmesi
• Hormonal Değişiklikler
• Mantar ve Enfeksiyonlar
• Diş Teli veya Protez Kullanımı
• Sigara ve Tütün Kullanımı

Yetersiz Ağız Hijyeni ve Diş Plağı

Yetersiz ağız hijyeni, ağızda bakteri birikimine ve diş plağı birikimi oluşumuna yol açar. Bu plaklar özellikle diş eti kenarlarında birikerek diş etini tahriş ederek kaşıntı, kızarıklık ve hassasiyet gibi belirtilere sebep olabilir. Zamanla temizlenmeyen plak sertleşerek diş taşına dönüşür ve diş eti iltihabına neden olur.

Diş Eti İltihapları (Gingivit)

Diş eti iltihabı (gingivit), genellikle diş yüzeyinde biriken mikrobiyal plakların neden olduğu bir enfeksiyon durumudur ve diş eti kaşıntısının en sık görülen sebepleri arasında yer alır.  Diş etlerinde kızarıklık, şişlik, hassasiyet ve fırçalama sırasında kanama gingivitin belirtileri arasındadır.

Gingivit erken evrede fark edilip tedavi edilirse tamamen iyileşebilir ama ihmal edilirse daha derin dokuları etkileyen ciddi diş eti hastalıklarına dönüşebilir.

Diş Taşı ve Periodontit

Diş taşı oluşumu diş yüzeyinde plakların zamanla sertleşip mineralize olmasıyla oluşan sert, sarımsı-kahverengi bir tabakadır. Diş eti çizgisinin altında ve üzerinde birikebilir. Temizlenmediğinde diş etine baskı yaparak tahrişe ve iltihaba neden olur.

Periodontit, diş eti ve çevresindeki kemik dokusunun iltihaplanmasıdır. Diş eti çekilmesi, dişlerin sallanması ve hatta diş kaybı gibi sonuçlara yol açabilir. Periodontit tedavi edilmezse ağız sağlığında kalıcı hasarlar bırakabilir.

Hormonal Değişimler

Kadınların ergenlik, adet dönemi, hamilelik ve menopoz gibi hormonal değişimler yaşadıkları dönemlerde diş etlerinde hassasiyet oluşabilir. Bu dönemlerde ağız hijyenine ekstra özen göstermek ve düzenli diş hekimi kontrollerini aksatmamak gerekir.

Alerjik Reaksiyonlar

Alerjik reaksiyonlar bireylerin kullandıkları diş macunu, ağız gargarası, sakız veya diş telleri gibi ağız içi malzemelere karşı hassasiyet geliştirebilir. Diş etlerinde kaşıntı, yanma, kızarıklık ve tahriş şeklinde belirtiler oluşturabilir. Alerjik reaksiyonlar genellikle kullanılan ürünlerin içindeki belirli maddelere karşı olur. Diş eti kaşıntısı ve rahatsızlık şüpheli ürünlerin kullanımıyla başlıyorsa ürünü değiştirmek gerekebilir.

Yanlış Protez veya Ortodontik Teller

Yanlış yerleştirilmiş protezler veya ortodontik teller, diş etlerinde tahrişe ve rahatsızlığa yol açabilir. Yeni takılan protez veya tellerin uyum sürecinde bu tür şikayetler sık görülür. Eğer protez ve diş telleri düzgün oturmazsa sürekli tahriş nedeniyle diş etlerinde iltihaplanma gelişebilir.

Sigara Kullanımı

Sigaranın içindeki kimyasallar, diş etlerindeki kan dolaşımını azaltarak dokuların beslenmesini zorlaştırır. Ayrıca sigara kullanımı diş etlerinde tahrişe, kuruluğa ve kaşıntı hissine yol açar.

Sigara ağız içindeki bakteri dengesini bozarak diş eti iltihabı riskini artırırken uzun süreli sigara kullanımı diş eti hastalıkları gibi rahatsızlıklarının ilerlemesine ve diş kaybına kadar giden ciddi problemlere neden olabilir.

Vitamin ve Mineral Eksiklikleri

Vitamin ve mineral eksiklikleri diş eti sağlığını doğrudan etkiler. Şu vitaminlerin eksikliği diş etinde sorunlara sebep olur:

• C vitamini eksikliği diş etlerinin zayıflamasına, hassaslaşmasına ve kolayca iltihaplanmasına neden olur. Diş etlerinde kaşıntı, kanama ve çekilme gibi şikayetler görülebilir.
• B vitamini, D vitamini ve demir eksiklikleri de ağız dokularının sağlığını bozar.
• Vitamin eksikliği bağışıklık sistemini de zayıflatarak diş eti hastalıklarına karşı direnci azaltır.

Dengeli ve yeterli beslenme hem genel vücut sağlığı hem de diş eti sağlığı için önemlidir.

Stres ve Psikolojik Faktörler

Psikolojik ve stres faktörü doğrudan fiziksel etkiler yaratabildiği gibi diş eti sağlığını da olumsuz yönde etkiler. Yoğun stres altında olan bireylerde bağışıklık sistemi zayıflar ve bu durum diş eti enfeksiyonları gibi sağlık sorunlarına karşı vücudun savunmasız hâle gelmesine yol açar. Stresli bireylerde diş gıcırdatma (bruksizm) ve diş sıkma gibi sorunlar da sık görülür.

Diş Eti Kaşıntısının Belirtileri Nelerdir?

Diş eti kaşıntısının belirtileri, genellikle ağız içindeki başka sorunlarla birlikte görülerek basit bir rahatsızlıktan daha ciddi bir diş eti hastalığına kadar giden bir durumun habercisi olabilir. En sık görülen diş eti kaşıntısı belirtileri şunlardır:

• Sürekli veya aralıklı kaşıntı hissi
• Kızarıklık ve şişlik
• Diş fırçalarken kanama
• Hassasiyet
• Ağız kokusu
• Ağız kuruluğu
• Diş eti çekilmesi
• Tat değişikliği veya ağızda metalik tat

Diş Etinde Kızarıklık ve Şişlik

Diş etinde kızarıklık ve şişlik, ağızda biriken bakteri plağının diş eti çizgisinde tahrişe yol açmasıyla ortaya çıkabilir. Kızarıklık sağlıklı diş etinin açık pembe renginden koyu kırmızıya dönmesiyle fark edilir.

Diş etinde şişlik ise diş etinin normalden daha dolgun ve hassas hâle gelmesiyle anlaşılır. Yeterince fırçalanmayan ya da diş ipi kullanılmayan bölgelerde bu sorun daha sık görülür.

Diş Eti Kanaması

Diş eti kanaması diş eti hastalıklarının en belirgin belirtileri arasında yer alır. Diş fırçalarken, diş ipi kullanımı sağlanırken ya da bazen kendiliğinden kanama olabilir.

İltihaplı diş etleri hassaslaşır ve en ufak bir temasta bile kolayca kanar ve bunun yanında yetersiz ağız hijyeni, diş taşı birikimi, sert fırçalama, yanlış fırça seçimi, hormonal değişiklikler, bazı ilaçlar ve vitamin eksiklikleri de diş eti kanamasına yol açabilir.

Ağız Kokusunun Artması

Ağız kokusunun artması ağızda biriken bakteri plağı ve bu bakterilerin ürettiği kükürtlü bileşikler kötü kokuya neden olur. Diş eti iltihabı veya daha ileri evredeki periodontit gibi hastalıklarda bu durum daha belirgin hâle gelir. Yetersiz ağız hijyeni, diş taşı birikimi, diş çürüğü ve iltihaplı diş etleri bu sorunu tetikler.

Hassasiyet ve Ağrı

Hassasiyet ve ağrı genellikle diş eti iltihabı ya da tahrişin ilerlemiş bir durumudur. Diş etleri iltihaplandığında çevredeki dokular hassaslaşır ve soğuk, sıcak, tatlı ya da asitli yiyeceklere karşı aşırı duyarlılık gelişebilir. Hassasiyet bazen hafif bir sızlama şeklinde hissedilirken bazen daha keskin bir ağrıya dönüşebilir.

Diş Eti Kaşıntısı Nasıl Geçer?

Diş eti kaşıntısı tedavisi diş doktorunun kontrolü sonrasında tavsiye edeceği adımlarla sağlanır. Diş eti kaşıntısını geçirmek için uygulanabilecek yöntemler şöyledir:

• Ağız hijyenine dikkat etmek
• Antibakteriyel gargara kullanımı
• Tuzlu su gargarası yapmak
• Alerjen ürünleri değiştirmek
• Tahriş edici yiyeceklerden kaçınmak
• Diş taşı temizliği yaptırmak
• Diş hekimine düzenli kontrol yaptırmak

Ağız Hijyeninin Düzenlenmesi

Ağız hijyeninin düzenlenmesinde dişlerin günde en az iki kez özellikle diş eti çizgisine dikkat ederek fırçalamak gerekir. Diş ipi kullanmak diş aralarındaki plak ve yiyecek artıklarını temizler. Antibakteriyel gargara kullanımı ağızdaki bakterileri azaltarak iltihabı önlemeye yardımcı olur.

Antiseptik Gargaralar Kullanmak

Antiseptik gargaralar ağızdaki bakterileri azaltarak diş eti kaşıntısı ve iltihabını hafifletmeye yardımcı olur. Düzenli kullanıldığında plak oluşumunu önler ve diş etlerinin iyileşmesini destekler. Fakat uzun süre veya aşırı kullanımı ağız içi dokularda tahrişe yol açabileceği için önerilen süre ve miktarda kullanılmalı mümkünse diş hekiminin tavsiyesiyle tercih edilmelidir.

Diş İpi Kullanımının Önemi

Diş fırçasının ulaşamadığı bölgelerde biriken bakteriler diş eti iltihabına ve kaşıntıya neden olabilir. Düzenli diş ipi kullanımı diş etlerinin sağlıklı kalmasına yardımcı olur, kötü ağız kokusunu azaltır ve diş eti kanaması riskini düşürür.

Diş Hekimi Tarafından Tedavi

Diş eti kaşıntısı devam ediyorsa veya şişlik, kanama, ağrı gibi belirtiler eşlik ediyorsa mutlaka bir diş hekimine başvurulmalıdır. Diş hekimi diş taşı ve plak birikimini profesyonel olarak temizler varsa iltihabı tedavi eder ve uygun bakım önerilerinde bulunur.

Diş Eti Kaşıntısını Önlemek İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Diş eti kaşıntısını önlemek için öncelikle ağız hijyenine özen göstermek gerekir. Dişleri düzenli ve doğru şekilde fırçalamak, diş ipi kullanmak ve antibakteriyel gargara solüsyonları ile ağız bakımı yapmak plak ve bakteri birikimini engeller. Sağlıklı beslenmek, sigaradan uzak durmak ve düzenli diş hekimi kontrollerini aksatmamak önemlidir.

Diş macunu alerjisi ve ağız bakım ürünlerinde alerjiye neden olabilecek maddeler varsa bunlardan kaçınılmalı ağızda tahrişe yol açan aşırı sıcak, soğuk ve asitli yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Stres yönetimi ve genel sağlığa dikkat etmek de diş eti sağlığını destekler.

Düzenli Diş Kontrolleri

Düzenli diş kontrolleri diş eti kaşıntısı ve diğer ağız sağlığı sorunlarının erken teşhisi için çok önemlidir. Diş hekimi ağız içindeki plak ve diş taşı birikimini tespit edip profesyonel temizlik yaparak diş eti iltihabını önler.

Doğru Diş Fırçalama Teknikleri

Doğru diş fırçalama, diş eti sağlığı korumak ve kaşıntı gibi sorunları önlemek için önemli bir faktördür. Dişler yumuşak kıllı bir fırça ile günde en az iki kez, 2-3 dakika süreyle fırçalanmalıdır. Fırça diş eti çizgisine 45 derece açıyla yerleştirilip küçük, dairesel hareketlerle nazikçe kullanılmalıdır.

Sert fırçalamak diş etine zarar verip çekilmeye ve tahrişe neden olabilir. Dilin de fırçalanması ağız hijyeni için gereklidir.

Sigaranın Bırakılması

Sigara diş etlerindeki kan dolaşımını azaltarak iyileşmeyi yavaşlatır ve diş eti enfeksiyonları riskini artırır. Aynı zamanda plak ve diş taşı oluşumunu hızlandırarak diş eti iltihabına, kaşıntıya ve diş kaybına yol açabilir. Sigaranın bırakılmasıyla birlikte diş etleri daha sağlıklı hâle gelir, iltihap azalır ve ağız kokusu gibi şikayetler de büyük ölçüde ortadan kalkar.

Sağlıklı Beslenme Alışkanlıkları

C vitamini, D vitamini, kalsiyum ve demir gibi vitamin ve mineraller diş etlerinin güçlenmesine ve iltihaplara karşı dirençli olmasına yardımcı olur. Taze sebze-meyve, süt ürünleri, tam tahıllar ve yeterli su tüketimi ağız içi dokuların sağlıklı kalmasını destekler.

Aşırı şekerli, asitli veya işlenmiş gıdalar ise bakteri plağını artırarak diş eti sorunlarına zemin hazırlar. Bu sebeple dengeli beslenme diş eti kaşıntısı ve hastalıklarının önlenmesi için de gereklidir.

Diş Eti Kaşıntısı İle İlgili SSS (Sıkça Sorulan Sorular)

Diş eti kaşıntısı için hangi doktora gidilmeli?

Diş eti kaşıntısı için bir diş hekimine danışılmalıdır. Aynı zamanda periodontoloji uzmanına başvurmak da gerekir.

Diş eti kaşıntısına evde çözüm var mı?

Hafif diş eti kaşıntılarında tuzlu su gargarası, doğru diş fırçalama ve ağız hijyeni ile rahatlama sağlanabilir. Ancak kaşıntı uzun sürüyorsa, mutlaka diş hekimi kontrolü gereklidir.

Diş eti kaşıntısı alerjik olabilir mi?

Diş macunu, gargara, sakız veya protez gibi maddelere karşı kişi alerjik reaksiyon geliştirebilir. Kaşıntı, yanma ve kızarıklıkla kendini gösterebilir. Alerjik kaşıntılar genellikle ürün değiştirildiğinde azalır.

Diş eti kaşıntısı diş kaybına neden olur mu?

Tedavi edilmeyen diş eti kaşıntısı zamanla iltihaplanmaya ve diş eti hastalıklarına yol açabilir. Bu süreç ilerlerse periodontit gelişebilir ve bu da diş kaybına neden olabilir.

Hamilelikte diş eti kaşıntısı normal midir?

Hamilelikte hormonal değişiklikler nedeniyle diş etlerinde hassasiyet ve kaşıntı yaşanması yaygındır. Fakat ihmal edilmeden düzenli diş kontrollerine devam edilmelidir.

Diş eti kaşıntısı bulaşıcı mıdır?

Diş eti kaşıntısı bulaşıcı değildir. Neden olan bakteri plağı ve enfeksiyonlar, ortak kullanılan fırça veya hijyen eksikliği ile dolaylı yoldan bulaşabilir.

Diş eti kaşıntısının psikolojik nedenleri olabilir mi?

Stres ve anksiyete gibi psikolojik durumlar ağız içinde kaşıntı ve rahatsızlık hissini artırabilir. Stres, bağışıklık sistemini zayıflatarak diş eti sorunlarına sebep olabilir.

Gargara kullanmak diş eti kaşıntısına iyi gelir mi?

Antibakteriyel gargaralar, ağızdaki zararlı bakterileri azaltarak iltihap ve kaşıntıyı hafifletebilir. Uzun süreli kullanımda yan etki olabileceği için hekim önerisi ile kullanılmalıdır.

Diş macunu seçimi diş eti kaşıntısını etkiler mi?

Bazı diş macunlarının içeriğindeki maddeler diş etinde tahriş ve kaşıntıya neden olabilir. Hassas diş etleri için özel olarak üretilmiş diş macunları bu riski azaltır.

Diş eti kaşıntısı ne zaman tehlikeli olabilir?

Kaşıntı uzun süre devam ediyor, kanama, şişlik, kötü koku veya ağrıyla birlikte görülüyorsa ciddi bir diş eti hastalığının belirtisi olabilir.