Hayalet Deprem Sendromu Nedir? Sürekli Deprem Olacakmış Gibi Hissetmek Nasıl Önlenir?

Hayalet Deprem Sendromu Nedir?

Hayalet deprem sendromu, kişinin deprem olmadığı halde sarsıntı hissetmesi durumudur. Bu durum genellikle şiddetli deprem yaşamış, göçük altında kalmış ya da deprem riski yüksek bölgelerde yaşayan kişilerde görülür. Hayalet deprem algısı kişide baş dönmesi, huzursuzluk, kaygı, denge sorunları ve vücut ağrıları gibi belirtiler görülmesine neden olabilir. 

Yapılan araştırmalar, deprem sonrası sarsıntı hissine travma sonrası psikolojik tepkilerin neden olabileceğini gösterir. Benzer şekilde, yaşanan sarsıntılar sonrasında beynin denge sisteminde geçici bozukluklar oluşabilir. Bu durum, beynin hala hareket ediyormuş gibi yanlış sinyaller göndermesine yol açarak kişide sarsıntıların devam ettiği yanılgısını oluşturabilir ve hayalet deprem algısı ortaya çıkabilir.

Hayalet Deprem Sendromu Neden Olur?

Hayalet deprem sendromu depremde göçük altında kalma, çok şiddetli bir deprem yaşama ya da çok sık deprem sarsıntılarına maruz kalma sonucu meydana gelebilir. Deprem sonrası beynin denge sisteminde geçici bozukluklar olabilir ve hareket olmasa dahi sarsıntı varmış gibi yanlış sinyaller gönderebilir. Bunun sonucunda hayalet deprem sendromu gerçekleşebilir. Aynı zamanda deprem sonrası kaygı ve stres, sarsıntı hissinin devam etmesine neden olabilir. 

Beyin, hayatta kalma içgüdüsüyle yaşanan travmayı kaydeder ve benzer bir durum tekrarlandığında hızlı tepki verebilmek için tetikte kalır. Bunun sonucunda oluşan hayalet deprem algısı genellikle geçici, zararsız bir durumdur ve bu tecrübelerin normal olduğu kabul edilmelidir. Ancak, uzun süre devam ediyorsa, günlük yaşamı etkiliyorsa ya da fizyolojik veya psikolojik hastalıklara neden oluyorsa bir nöroloji ve ya psikiyatri uzmanından destek almak faydalı olabilir.

Hayalet deprem sendromunun nedenleri aşağıdaki gibidir: 

• Kişinin göçük altında kalması
• Şiddetli bir deprem atlatmak
• Çok sık deprem olan bölgelerde yaşamak
• Büyük depremlerin yaşandığı dönemde, deprem hissedilmese bile olaylardan duygusal olarak etkilenmek
• Kaygı bozuklukları

Nörofizyolojik Nedenler

Hissedilen deprem sarsıntıları sonrasında beynin denge sistemi geçici olarak etkilenebilir ve herhangi bir sarsıntı olmadığı halde vücuda sarsıntı varmış gibi sinyaller gönderebilir. Beyindeki bu yanlış sinyaller korku ve stresle birlikte kişiye yer hala sallanıyormuş hissi verebilir. 

Beynimiz vücut dengesini sağlayabilmek için iç kulak, kas, eklem ve gözlerden gelen bilgileri birleştirir. Bazı kişilerde deprem gibi yoğun ya da sıklıkla sarsıntı hissedilen dönemlerden sonra bu sistem bir süre sarsıntı devam ediyor sanar, sarsıntıya alışık hale gelebilir. Bu durumda beyin herhangi bir sarsıntı ya da hareket olmasa dahi deprem oluyor sinyali gönderebilir.

Psikolojik Nedenler

Deprem sırasında yaşanan korku ve stres hali sarsıntı hissinin devam etmesine neden olabilir. Yoğun duygusal tepkiler ve kaygı, beynin duygular ve algı arasındaki dengeyi yöneten bölgelerinde (özellikle limbik sistemde) geçici değişiklikler yaratabilir. Bu da kişide “sarsıntı devam ediyor” hissine neden olabilir. 

Hayalet Deprem Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Hayalet deprem sendromunun en temel belirtisi, kişinin sürekli olarak sarsıntı hissi yaşamasıdır. Ortada gerçek bir hareket olmamasına rağmen ya da araba geçmesi gibi küçük çevresel uyaranlarla kişi yerin hala sallandığını düşünebilir. Bunun yanı sıra, sürekli tetikte olma, kolay irkilme, baş dönmesi ve denge sorunları da sıkça görülebilir.

Buna ek olarak, yoğun stres ve kaygı vücutta çarpıntı ve nefes darlığı gibi fiziksel tepkilere neden olabilir. Beyin, bu bedensel duyumları yanlış yorumlayarak sarsıntı yaşanıyormuş gibi algılayabilir.

Hayalet deprem sendromu belirtileri aşağıdaki gibi olabilir:

• Gerçek bir hareket olmamasına rağmen sürekli sarsıntı hissi yaşamak
• Araba geçmesi gibi küçük titreşimleri deprem sanmak
• Sürekli tetikte olma ve çevresel seslere karşı aşırı duyarlılık
• Kolay irkilme ya da ani tepkiler verme
• Baş dönmesi ve denge bozukluğu
• Çarpıntı, nefes darlığı gibi stres kaynaklı fiziksel belirtiler
• Kaygı, endişe ve yeniden deprem olacak korkusunun devam etmesi

Sürekli Deprem Olacakmış Gibi Hissetmek Nasıl Önlenir?

Deprem oluyor hissini önlemenin en etkili yolu hem bedeni hem de zihni sakinleştirmeye yönelik adımlar atmaktır.

Hayalet deprem algısını yönetebilmek için şu yöntemler faydalı olabilir: 

• Nefes egzersizleri ve gevşeme teknikleri
• Denge çalışmaları
• Yeterli uyku ve dengeli beslenme
• Deprem haberlerini takibi bırakmak
• Depreme karşı güvenli alanları belirlemek
• Deprem acil durum planı hazırlamak
• Deprem çantası hazırlamak
• Psikolojik destek almak

Hayalet Deprem Sendromu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Hayalet deprem nedir?

Hayalet deprem, hiçbir deprem sarsıntısı olmamasına rağmen kişilerin yerin sallandığını ve kaydığını hissettiği bir durumdur. Özellikle büyük depremler yaşamış, sık sık deprem sarsıntılarının olduğu yerde yaşayan ve deprem haberlerini yakinen takip eden kişilerde görülebilir.

Deprem oluyormuş gibi sallanmak neden olur?

Deprem oluyormuş gibi sallanmanın vertigo, beyin denge bozuklukları ve kaygı gibi birçok psikolojik ve fizyolojik nedeni olabilir. Deprem sonrası depremzedelerde de deprem oluyormuş gibi sallanma hissi görülebilir. 

Deprem olacak gibi hissetmek ne anlama gelir?

Deprem olacak gibi hissetmek, genellikle kişinin yoğun kaygı, stres veya geçmiş deprem deneyimlerinden kaynaklanan psikolojik bir duyarlılığını ifade eder. Bu durum, bedenin tehlike algısına verdiği aşırı uyarılmışlık tepkisiyle karıştırılabilir.

Deprem anksiyetesi nedir?

Deprem anksiyetesi, kişinin deprem yaşama ihtimaline karşı sürekli korku, endişe ve huzursuzluk hissetmesi durumudur. Kalp çarpıntısı, nefes darlığı ve tetikte olma haliyle kendini gösterebilir.