Günümüzde birçok kişi, kalp çarpıntısı yaşadığını düşünerek hastaneye başvurur. Ancak her çarpıntı hissi mutlaka kalp kaynaklı değildir. Özellikle yoğun stres, anksiyete ya da panik atak gibi psikolojik durumlarda hissedilen çarpıntılara yalancı kalp çarpıntısı adı verilir. Bu durum, gerçek kalp ritim bozukluklarından (aritmi) farklıdır ve genellikle geçici bir rahatsızlıktır. Kalp atımını hissetme şeklini etkileyen bu durum, kişinin yaşam kalitesini düşürebilir. Gerçek çarpıntıdan ayırt edilmesi için EKG ve benzeri tanı yöntemlerine başvurulması gerekebilir.
Yalancı kalp çarpıntısı, kalpte fizyolojik bir sorun olmadan hissedilen çarpıntı ya da kalp atışı farkındalığıdır. Psikolojik nedenlerle ortaya çıkar ve hastaların büyük bir kısmı bu durumu gerçek bir kalp hastalığı sanabilir.
Bu tür durumlarda genellikle kalp atım hızı (nabız/pulse) ölçüldüğünde değerler normal aralıklarda çıkar. Bu durum kişide ciddi kaygı yaratabilir ve yaşam kalitesini düşürebilir. Bu nedenle doğru tanı ve yaklaşım büyük önem taşır.
Psikolojik Kaynaklı Çarpıntının Sebepleri
Psikolojik kalp çarpıntısı, kişinin duygusal ve zihinsel durumu ile doğrudan ilişkilidir. Kaygı, korku, öfke gibi yoğun duygular kalp atış hızını etkileyebilir. Bu durum kalp ritmini değiştirmese bile kişi çarpıntı hissi yaşayabilir.
Stresli yaşam ve travmalar da bu tür çarpıntılara yol açabilir. Psikolojik kaynaklı çarpıntılarda genellikle organik bir sebep bulunmaz.
Yalancı Kalp Çarpıntısı Neden Olur?
Yalancı çarpıntı nedenleri kişiden kişiye değişebilir. Fiziksel bir hastalıktan çok, psikolojik veya yaşam tarzı faktörleriyle ilişkilidir.Çeşitli nedenler kalp çarpıntısını tetikleyebilir.
Stres kaynaklı kalp çarpıntısı, en yaygın görülen türlerden biridir. Vücut stres altındayken adrenalin gibi hormonlar salgılanır ve bu hormonlar kalp atış hızını artırabilir. Bu durum gerçek bir çarpıntı hissine neden olurken, aslında kalpte herhangi bir yapısal bozukluk bulunmaz.
Aynı şekilde anksiyete, yani kaygı bozukluğu da çarpıntının başlıca nedenlerinden biridir. Bu durumda kişi sürekli olarak kalp atışlarına odaklanarak durumu daha da kötüleştirebilir.
Panik Atak ve Psikosomatik Durumlar
Panik atak, kalp çarpıntısı hissinin en yoğun yaşandığı psikolojik durumlardan biridir. Kısa sürede başlayan bu ataklarda çarpıntı, nefes darlığı, terleme ve ölüm korkusu gibi belirtiler görülür. Bu tür durumlar genellikle psikosomatik belirtiler olarak adlandırılır. Panik atak yaşayan kişi, çarpıntısını gerçek bir kalp krizi sanabilir. Bu da durumu daha da ağırlaştırır.
Uyku Bozuklukları ve Yorgunluk
Yetersiz ya da kalitesiz uyku, vücudun dinlenememesine ve gün boyunca yorgunluk hissine neden olur. Bu durum kalp ritmini etkileyebilir ve kişide çarpıntı hissi uyandırabilir. Uyku bozuklukları özellikle gece saatlerinde çarpıntı yaşanmasına neden olabilir.
Kronik yorgunluk da benzer şekilde bu durumu tetikleyebilir. Kişi, yorgunluğun etkisiyle normal kalp atışlarını bile rahatsız edici düzeyde algılayabilir.
Yalancı Kalp Çarpıntısı Belirtileri Nelerdir?
Yalancı kalp çarpıntısı belirtileri, gerçek çarpıntı ile benzer olabilir ancak bazı farklılıklar gösterir. En önemli fark, çarpıntının belirli bir tetikleyici ile başlaması ve genellikle kısa sürede geçmesidir. Ayrıca fiziksel aktivite ile artmaktan çok, dinlenme anlarında ortaya çıkabilir.
Çarpıntı Hissi ve Süresi
Yalancı çarpıntıda kişi, kalbinin çok hızlı attığını veya ritimsiz çalıştığını hisseder. Ancak yapılan kontrollerde genellikle kalp ritminde bir bozukluk saptanmaz. Bu kalp atışı hissi, genellikle birkaç dakika sürer ve sonrasında kendiliğinden geçer.
Nadiren daha uzun sürebilir ama bu da kalıcı bir hasara yol açmaz. Çarpıntı sırasında baş dönmesi, terleme veya nefes darlığı eşlik edebilir.
Göğüste Rahatsızlık ve Kaygı
Çarpıntı hissiyle birlikte göğüste baskı veya batma şeklinde rahatsızlıklar da olabilir. Bu fiziksel şikayetler, kişide kaygıya bağlı kalp çarpıntısı hissini güçlendirir. Kaygı düzeyi arttıkça şikayetler de artabilir.
Bu durum kişinin sürekli olarak çarpıntı yaşama korkusuyla yaşamasına neden olur. Bu döngü kırılmadıkça belirtiler tekrarlar.
Gerçek Kalp Çarpıntısından Nasıl Ayırt Edilir?
Kalp çarpıntısı ile yalancı çarpıntı farkı, bazı ipuçlarıyla anlaşılabilir. Gerçek çarpıntılar genellikle fiziksel bir aktiviteyle tetiklenir, düzenli olarak tekrarlar ve uzun sürer. Oysa yalancı çarpıntılar genellikle stresli bir olay sonrasında ya da durduk yere ortaya çıkar ve kısa sürede sona erer.
Özellik
Gerçek Kalp Çarpıntısı
Yalancı (Psikolojik) Kalp Çarpıntısı
Başlangıç Şekli
Ani ve fizyolojik bir tetikleyiciyle başlar.
Stres, anksiyete veya panik haliyle başlar.
Süre
Kısa ve net aralıklarla görülür.
Uzun sürebilir, ataklar halinde tekrar edebilir.
Ritim Bozukluğu
EKG'de net şekilde tespit edilebilir.
EKG'de genellikle herhangi bir anormallik yoktur
Fiziksel Belirtiler
Göğüs ağrısı, bayılma, nefes darlığı olabilir.
Göğüste sıkışma, baş dönmesi, terleme gibi belirtiler.
Tetkik Sonuçları
Kalp hastalığına işaret eden bulgular olabilir.
Tetkikler normal çıkar.
Hastanın Tanımı
Kalp atımını hızlı ve düzensiz hisseder.
Kalp atımı hissi vardır ama genellikle düzenlidir.
Tetikleyiciler
Egzersiz, kalp hastalıkları, kafein
Kaygı, yoğun düşünceler, stres
Gerçek çarpıntı ile yalancı çarpıntı farkı tıbbi testlerle kesin olarak belirlenebilir. Özellikle ritim bozukluğu gibi durumlar EKG ile saptanabilir.
Yalancı Kalp Çarpıntısı Teşhisi Nasıl Konur?
Yalancı kalp çarpıntısının teşhisinde fiziksel ve psikolojik değerlendirme önemlidir. Kalp kaynaklı sorunların ekarte edilmesi ilk adımdır. Ardından psikolojik etkenler değerlendirilerek tanıya ulaşılır.
Klinik Muayene ve Öykü Alma
İlk aşamada hastanın şikayetleri dinlenir ve ayrıntılı bir tıbbi öykü alır. Bu sayede çarpıntının tipi, süresi ve tetikleyicileri hakkında bilgi edinilir. Ayrıca çarpıntının yaşandığı anlarla ilgili ayrıntılar da tanı açısından önemlidir. Çarpıntının fiziksel mi yoksa psikolojik mi olduğuna dair fikir yürütülür. Kalp ritmi bozukluğu şüphesi varsa ileri testler yapılır.
EKG ve Diğer Tanısal Yöntemler
Çarpıntının nedenini belirlemek için EKG (elektrokardiogram), Holter monitorizasyonu veya efor testi gibi yöntemler kullanılır. Bu testler, kalpte yapısal ya da ritimsel bir sorun olup olmadığını gösterir. Eğer bu testlerde bir anormallik saptanmazsa çarpıntının kaynağı büyük ihtimalle psikolojiktir.
Psikolojik Değerlendirme
Testlerin normal çıkması durumunda hasta psikolojik değerlendirmeye yönlendirilir. Bu aşamada psikolojik etkiler, hastanın çarpıntı hissini nasıl artırdığı detaylı şekilde analiz edilir. Psikiyatrist ya da klinik psikolog desteği ile tanı kesinleştirilir.
Anksiyete çarpıntısı olup olmadığı değerlendirilir. Gerekirse anksiyete ve depresyon testleri uygulanır. Bu aşama tedavi planı açısından büyük önem taşır.
Yalancı Kalp Çarpıntısı Nasıl Tedavi Edilir?
Yalancı kalp çarpıntısı tedavisi, çarpıntının şiddetine ve kişide yarattığı etkisine göre değişiklik gösterir. Tedavi genellikle multidisipliner bir yaklaşım gerektirir. Psikolojik destek, yaşam tarzı düzenlemeleri ve bazı durumlarda ilaç tedavisi uygulanabilir.
Psikoterapi ve Kognitif Davranışçı Terapi
Çarpıntının psikolojik nedenlere dayandığı durumlarda psikoterapi oldukça etkili bir yöntemdir. Özellikle kognitif davranışçı terapi (KDT), kişinin çarpıntıya karşı düşünce biçimini ve tepkisini değiştirmesine yardımcı olur. Bu terapi ile stresle başa çıkma yöntemleri geliştirilir. Anksiyete düzeyinde de azalma sağlanır. Terapi süreci kişiye göre planlanmalıdır.
Nefes Egzersizleri ve Rahatlama Teknikleri
Çarpıntı anında uygulanabilecek en etkili yöntemlerden biri nefes egzersizleri yapmaktır. Derin ve kontrollü nefes almak, vücudu sakinleştirerek çarpıntıyı azaltır. Ayrıca gevşeme teknikleri, yoga ve meditasyon da faydalıdır. Bu yöntemler sayesinde kişi çarpıntı hissini yönetmeyi öğrenir. Düzenli uygulama ile etkisi artar.
İlaç Tedavisi Gerekir mi?
Bazı vakalarda, özellikle çarpıntı kişinin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiliyorsa ilaç tedavisi düşünülebilir. Psikiyatrist önerisi ile kullanılan antidepresanlar ya da anksiyolitikler bu süreçte fayda sağlayabilir.
Yalancı Kalp Çarpıntısı ile İlgili Doğru Bilinen Yanlışlar
Yalancı çarpıntı hakkında toplumda birçok yanlış bilgi bulunur. Bu bilgiler gereksiz kaygıya neden olur ve tedavi sürecini olumsuz etkileyebilir. Yalancı kalp çarpıntısında doğru bilinen yanlışlar şunlardır:
Yanlış
Doğru
Kalp çarpıntısı mutlaka kalp hastalığına işarettir.
Yalancı kalp çarpıntısı genellikle psikolojik kökenlidir ve kalp sağlığıyla ilgili bir sorun olmayabilir.
EKG normalse çarpıntı yaşanamaz.
Psikolojik çarpıntılarda EKG normal olabilir, ancak kişi yine de yoğun çarpıntı hissedebilir.
Yalancı çarpıntılar önemsenmemeli, kendiliğinden geçer.
Bu çarpıntılar altta yatan anksiyete, panik bozukluk gibi ruhsal sorunların habercisi olabilir.
Psikolojik çarpıntılar sadece kadınlarda görülür.
Yalancı kalp çarpıntısı kadınlarda ve erkeklerde, her yaş grubunda görülebilir.
Yalancı Çarpıntı Tehlikeli midir?
Toplumda yalancı çarpıntı tehlikelidir algısı doğru değildir. Bu çarpıntı türü tek başına hayati tehlike oluşturmaz. Ancak kişinin yaşam kalitesini etkileyebilir. Erken dönemde psikolojik destek alınmazsa durum kronikleşebilir. Bu nedenle hafife alınmamalıdır.
Psikolojik Çarpıntılar Kalbe Zarar Verir mi?
Çoğu zaman kalpte yapısal bir zarar oluşmaz. Ancak kronik stresin dolaylı yoldan kalp sağlığını etkileyebileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle çarpıntı ciddiye alınmalı, gerekirse tedaviye başlanmalıdır.
Yalancı Kalp Çarpıntısı ile ilgili Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yalancı çarpıntı neden olur?
Yalancı çarpıntı birçok nedene bağlı olarak meydana gelebilir. Gerekli tetkikleri yaptırarak yalancı çarpıntının nedenini öğrenebilirsiniz.
Yalancı kalp çarpıntısı ile gerçek çarpıntıyı nasıl ayırt ederim?
Yalancı kalp çarpıntısı genellikle stres, kaygı ya da panik atak sırasında hissedilir ve dinlenince geçer. Gerçek çarpıntı ise kalp ritim bozuklukları ile ilişkili olup EKG gibi testlerle tespit edilebilir. Belirtiler devam ederse mutlaka hastaneye başvurulması gerekir.
Psikolojik çarpıntılar kalbe zarar verir mi?
Psikolojik çarpıntılar kalpte yapısal bir bozukluk oluşturmaz. Ancak uzun süreli stres ve kaygı dolaylı olarak kalp sağlığını etkileyebilir. Düzenli kontrol ve psikolojik destek önemlidir.
Yalancı kalp çarpıntısı nasıl geçer?
Derin nefes egzersizleri, gevşeme teknikleri ve kaygı düzeyini azaltmak çarpıntıyı hafifletebilir. Stresten uzak durmak da etkili olur. Gerekirse bir uzmandan psikolojik destek alınmalıdır.
Psikolojik kalp çarpıntısı hangi durumlarda ortaya çıkar?
Yoğun stres, panik atak, kaygı bozuklukları ve travmatik durumlarda psikolojik çarpıntılar sık görülür. Özellikle yalnız kalındığında ya da gece saatlerinde daha belirgin olabilir. Kişinin zihinsel durumu ile doğrudan ilişkilidir.
Yalancı çarpıntı yaşayanlar nelere dikkat etmeli?
Kafein, alkol ve sigara gibi uyarıcılardan uzak durmak gerekir. Uyku düzeni sağlanmalı, düzenli egzersiz yapılmalıdır. Stres yönetimi için gerekirse terapiye başvurulmalıdır.
Panik atak yalancı kalp çarpıntısına sebep olur mu?
Panik atak sırasında kalp atışları hızlanabilir ve bu durum gerçek çarpıntı gibi hissedilir. Ancak genellikle kalpte fiziksel bir sorun yoktur. Panik atak tedavisiyle bu çarpıntılar da azalır.
Yalancı kalp çarpıntısında doktora ne zaman gidilmeli?
Çarpıntıları sıklaşırsa ve dinlenme ile geçmiyor ise ya da bayılma, göğüs ağrısı gibi belirtiler eşlik ediyorsa mutlaka sağlık profesyoneline başvurulmalıdır. Psikolojik nedenli olsa bile tanı için hekim değerlendirmesi gerekir. Böylece ciddi durumlar da ekarte edilir.
Psikolojik çarpıntıya ilaç kullanımı gerekli midir?
Her psikolojik çarpıntı durumunda ilaç şart değildir. Ancak çarpıntı günlük yaşamı etkiliyorsa, sağlık profesyoneli gözetiminde antidepresan veya anksiyolitikler reçete edilebilir. İlaç kararı bireysel değerlendirme ile verilir.
Yalancı kalp çarpıntısı kaç dakika sürer?
Yalancı çarpıntı genellikle birkaç dakikayla sınırlıdır. Ancak yoğun anksiyete durumunda bu süre daha uzun da olabilir. Kişiden kişiye farklılık gösterebilir.
Yalancı çarpıntı tedavi edilmezse ne olur?
Tedavi edilmediğinde psikolojik çarpıntı kişinin yaşam kalitesini düşürebilir. Sürekli kaygı hali, panik bozukluk veya depresyona yol açabilir. Erken müdahale ile bu olumsuzlukların önüne geçilebilir.
Kalp çarpıntısı psikolojik mi?
Kalp çarpıntısının psikolojik olup olmadığı kesinleşmeden ilaç kullanmaya başlanmamalıdır. İlaçlar tedavinin tek yolu değil, destekleyici bir unsurdur. Kullanımı mutlaka sağlık profesyoneli gözetiminde olmalıdır.
Yayınlanma Tarihi:3 Temmuz 2025 Perşembe
Güncellenme Tarihi:3 Temmuz 2025 Perşembe
*Bu içeriğin
geliştirilmesinde Tıbbi Direktörlük katkı sağlamıştır.
*Web sitemizdeki bilgiler
kişi ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm
işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız. İçeriklerde Acıbadem Sağlık Grubu'nun
tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler yer almamaktadır.
Her türlü soru, görüş ve önerileriniz için aşağıdaki formdan bizimle iletişime geçebilirsiniz. Talebiniz doğrultusunda Çağrı Merkezi yetkililerimiz size en kısa sürede dönüş yapacaklardır.