Gırtlak Kanseri Nedir? Gırtlak Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Gırtlak Kanseri Nedir?

Gırtlak kanseri, gırtlak (larinks) bölgesindeki hücrelerin kontrolsüz büyümesi sonucu oluşan bir kanser türüdür. Genellikle ses tellerini etkileyerek ses kısıklığı, boğazda ağrı, yutkunma güçlüğü ve nefes darlığı gibi belirtilere yol açar. Sigara, alkol kullanımı ve HPV enfeksiyonu gibi risk faktörleri hastalığın gelişiminde önemli rol oynar.

Gırtlak, boyun bölgesinde yer alan ve solunum yolunun önemli bir parçası olan bir organdır. Halk arasında yutak olarak bilinse de aslında yutaktan farklı bir yapıdır. Soluk borusu (trake) ve akciğerlerle bağlantılıdır. Aynı zamanda ses tellerini içerir ve buradan geçen hava, ses tellerini titreştirerek sesi oluşturur. Bu ses, farinks, ağız boşluğu ve burunda yankılanarak duyulur hale gelir.

Gırtlak kanseri genellikle ilk olarak bariz şekilde ortaya çıkan ses kısıklığıyla kendini gösterir. Seste bir çatallanma meydana gelir. Konuşurken zorlanma, yutma güçlüğü, nefes darlığı, boğazda takılma hissi ve ilerlemiş vakalarda kanlı balgam gibi belirtiler görülebilir.

Gırtlak Kanseri Neden Olur?

Gırtlak kanseri en temel nedenleri sigara ve tütün ürünleri kullanımıdır. Çünkü özellikle sigara, larenks hücrelerine ciddi anlamda zarar verir. Bununda HPV enfeksiyonu, kimyasal maddelere maruz kalma, sağlıksız beslenme, kronik reflü hastalığı ve genetik faktörler de gırtlak kanserine neden olabilir.

Gırtlak kanserinin başlıca nedenleri şunlardır:

• Sigara ve tütün ürünleri kullanımı
• Aşırı alkol tüketimi
• İnsan papilloma virüsü (HPV) enfeksiyonu
• Asbest ve kimyasal maddelere maruz kalma
• Dengesiz ve sağlıksız beslenme
• Uzun süreli ve yoğun asitli reflü hastalığı (Gastroözofageal Reflü – GERD)
• Genetik yatkınlık
• Cinsiyet
• Zayıf bağışıklık sistemi
• Hava kirliliği ve toksik gazlara maruz kalma
• Aşırı ve uzun süreli ses kullanımı (mesleki faktörler, örneğin öğretmenler veya şarkıcılar)

Petrol ürünleri, boya sanayi, ağaç işleri gibi bazı iş kollarında çalışan kişilerde gırtlak kanseri oranlarının daha yüksek olduğu bilinir. Gırtlak kanseri oluşumda reflü hastalığı da risk faktörlerinden biridir. Bununla beraber HPV (insan papilloma virüsü) de gırtlak kanseri nedenleri arasında yer alır.

Sigara ve alkol kullanımı

Gırtlak kanserinin başlıca nedeni sigara ve tütün ürünleri tüketimidir. Günde 25 taneden fazla sigara kullanan veya 30 yıldan fazla süredir sigara içenlerin, sigara içmeyenlere göre gırtlak kanseri gelişme olasılığı yaklaşık 40 kat daha fazladır. Sigaranın dışında aynı şekilde uzun süredir ve düzenli alkol kullananlar alkol kullanmayanlara göre daha fazla risk altındadır.

Cinsiyet

Sigara kullanımına bağlı olarak erkeklerde kadınlara oranla gırtlak kanseri görülme oranı daha yüksektir.

Genetik faktörler

Ebeveynler başta olmak ailede gırtlak kanseri vakaları olan kişilerin de gırtlak kanserine yakalanma riski söz konusudur.

Dengesiz ve sağlıksız beslenme

Yoğun şekilde kırmızı et, işlenmiş gıda veya kızarmış yiyecekleri fazla tüketenlerde gırtlak kanseri gelişme riski daha fazla olarak değerlendirilir. Aynı zamanda A vitamini ve E vitamini içeren besinleri az tüketmek de bir risk faktörü olarak değerlendirilebilir.

HPV virüsü

Gırtlak kanserinin nedenleri arasında gösterilen başlıklardan bir diğeri de HPV (Human papilomavirus enfeksiyonu) virüsüdür. HPV yaygın bir enfeksiyondur ve çoğu insanda herhangi bir soruna neden olmadan kendi kendine geçebilir.

Gırtlak Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Gırtlak kanseri ilk ve en yaygın olarak ses kısıklığıyla başlar. Seste değişiklik, konuşurken zorlanma, yutkunurken zorlanma, nefes darlığı ve boğaz ağrısı gibi belirtiler de buna eşlik edebilir.

Bu tür belirtilerin ortaya çıkması, tümörün ya ses tellerinin üzerinde ortaya çıktığını ya da farklı bir bölgeden ses tellerine ilerlediğini gösterir. Uzun süreli ve özellikle iki haftayı geçen ses kısıklığı durumunda mutlaka bir Kulak burun boğaz (KBB) bölümüne başvurulmalıdır.

Gırtlak kanseri belirtilerinin bazıları ağız kanseri belirtileri ile benzerlik gösterebilir, bu nedenle erken teşhis için dikkat edilmelidir.

Gırtlak kanserinin en yaygın belirtileri şunlardır:

• Ses kısıklığı, seste değişiklik ve çatallanma
• Konuşurken zorlanma
• Yutkunurken ağrı hissetme
• Nefes alırken boğazda yanma ve acı hissi
• Kanlı balgam
• Nefes darlığı
• Boğaza bir şey takılmış gibi hissetme
• Baş ağrısı
• Kulak ve ensede ağrı ya da acı hissi
• Ensede yumrular
• İstemsiz kilo kaybı

Ses kısıklığı

En yaygın gırtlak kanseri belirtisi ses kısıklığıdır. Bunun nedeni, kanserin ses tellerine ulaşmış olmasıdır. Buna bağlı olarak ses telleri zarar görür ve ses değişikliğine yol açan bir ses kısıklığı yaşanır. Ancak her ses kısıklığı gırtlak kanseri demek değildir. Bağırarak konuşmak, iltihaplanma, reflü, burun akıntısı ve alerji gibi faktörler de ses kısıklığına yol açabilir. Burada önemli olan, ses kısıklığının uzun süredir iyileşmemesidir. İyileşmeyen ses kısıklığında doktor kontrolü gerekir.

Konuşurken zorlanma

Gırtlak kanserinin bir diğer yaygın belirtisi de kişinin konuşurken zorlanma hissetmesidir. Boğaz yollarının ve ses tellerinin kansere bağlı olarak zarar görmesi sonucunda meydana gelir.

Yutkunma güçlüğü

Yutkunurken zorlanma hissi de gırtlak kanseri belirtileri arasında yer alır. Ancak yine de kesin tanı için uzman doktora başvurmak önemlidir.

Nefes darlığı

İlerleyen vakalarda nefes darlığı ve hatta hırıltılı solunum da görülebilir. Ancak yine de her nefes darlığını gırtlak kanserine yormamak gerekir.

Kilo kaybı

Birçok kanser türünde olduğu gibi gırtlak kanserinde istemsiz bir kilo kaybı yaşanabilir. Bu kilo kaybının altında yatan farklı nedenler de olabilir ama kontrolsüz bir şekilde fazla kilo verildiyse doktor randevusu önemli fikirler verebilir.

Gırtlak kanserinin erken belirtileri ve ilerlemiş gırtlak kanseri belirtileri arasında bazı farklar bulunur. Tedavi edilmeyen gırtlak kanseri ilerleyen evrelerde, yakın lenf düğümlerine ve komşu organlara yayılım gösterebilir. Bu durumda belirtiler, tümörün yayıldığı organa ve dokulara göre farklılık gösterir.

Gırtlak Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

Gırtlak kanseri tanısında, hastanın öyküsü, fiziksel muayene, gerekirse laringoskopi, biyopsi ve görüntüleme yöntemleri işe yarar. Doktorlar belirtileri değerlendirdikten sonra çeşitli testler ve görüntüleme yöntemleri kullanarak kesin tanı koyar. Erken teşhis, tedavinin başarısını artırmada önemli bir rol oynar.

Gırtlak kanseri tanısında uygulanan testler şunlardır:

• Fiziksel muayene ve hasta öyküsü
• Laringoskopi
• Biyopsi
• BT (Bilgisayarlı Tomografi) taraması
• MRI (Manyetik Rezonans Görüntüleme)
• PET (Pozitron Emisyon Tomografisi) taraması.
• Ultrasonografi
• Kan testleri
• Stroboskopi

Normal dışı bir oluşumun saptanması durumunda lokal ya da genel anestezi altında tümör kuşkusu olan bölgelerden biyopsi alınarak kesin tanı konulur. Tanı aşamasında boyun ultrasonu, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MR), pozitron emisyon tomografisi (PET) gibi görüntüleme yöntemlerinden faydalanılarak hastalığın yaygınlığı konusunda bilgi sahibi olunur.

Gırtlak Kanseri Tedavisi

Gırtlak kanseri tedavisinde kanserli doku ile birlikte gırtlağın bir bölümünün ve ileri evrelerde tamamının alınması, radyoterapi ve kemoterapi yöntemleri öne çıkar. Tedavi seçimi, tümörün bulunduğu bölgeye, boyutuna, evresine, yayılım (metastaz) varlığına, kişinin yaşına ve genel sağlık durumuna göre yapılır.

Temel olarak gırtlak kanseri tedavi yöntemleri şöyledir:

Gırtlak kanserinde cerrahi tedavi

Cerrahi, gırtlak kanserinin tedavisinde en sık kullanılan ve birçok gırtlak kanserinde en etkili tedavi yöntemidir. Hastalığın erken döneminde başvuran hastaların kanserli doku ile beraber gırtlağının bir bölümü, geç dönemde başvuranların ise gırtlağının tamamı alınır.

Gırtlak kanserinde ameliyatların bir kısmında boynun ön tarafında nefes borusuna trakeostomi denilen bir delik açılır ve hastanın buradan nefes alması sağlanır. Gırtlağın sadece bir bölümü alınan hastaların ameliyat sonrası dönemde nefes darlığı sorununa karşı açılan bu delik, birkaç gün içinde kapatılır. Ancak, gırtlağın tamamının alındığı ameliyatlarda bu delik kalıcı olabilir. Kanser hücreleri boyundaki lenf bezlerine yayılması veya yayılma olasılığının yüksek olduğu durumlarda, ameliyat sırasında boyundaki lenf bezlerinin de temizlenmesi gerekebilir.

Gırtlağın bir kısmının çıkarıldığı hastalardaki ses kalitesi oldukça yüksektir. Gırtlağın tamamının çıkarıldığı ameliyatlardan sonra ortaya çıkan konuşma sorunu, ses protezi takılarak ve ses eğitimi ile hafifletilebilir.

Gırtlak kanserinde ışın tedavisi (Radyoterapi)

Radyoterapi (ışın tedavisi) ile yüksek enerjili ışınlar kullanılarak kanser hücrelerinin öldürülmesi ve tümörlerin küçültülmesi amaçlanır. Radyasyon ışınları, larenks kanserlerinde genellikle boyuna dışardan bir cihazla verilir. Uygulama, her gün belli dozda radyasyon verilmesi şeklinde gerçekleştirilir.

Radyasyonun kanser hücreleri üzerindeki etkisini artırmak için radyoterapi sırasında bazı ilaçların da verilmesine ihtiyaç duyulabilir. Radyoterapi özellikle erken evre larenks (gırtlak) kanserlerinde en az cerrahi kadar başarı şansına sahip bir tedavi seçeneğidir. İleri evre bazı kanserlerde ise cerrahi sonrası tamamlayıcı tedavi olarak da radyoterapi kullanılabilir.

Kemoterapi

Kemoterapi, çoğunlukla ileri evre kanserlerde tercih edilir. Aynı zamanda cerrahi öncesinde ve sonrasında ya da ameliyat sonrası tekrar eden kanserler için de uygulanabilir. Cerrahinin uygulanmadığı bazı durumlarda ise radyoterapi ve kemoterapi birlikte kullanılarak organ koruma protokolü şeklinde bir tedavi modeli olarak önerilir.

Gırtlak (Boğaz) Kanseri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Gırtlak kanseri nasıl anlaşılır?

Ses kısıklığı veya seste değişiklik, geçmeyen öksürük, yutma güçlüğü, boğaz ağrısı, nefes darlığı ve kilo kaybı gibi belirtiler gırtlak kanserine işaret edebilir.

Gırtlak kanseri şu belirtilerle ortaya çıkabilir:

• Fark edilir ve iyileşmeyen ses kısıklığı
• Seste değişiklik
• Geçmeyen öksürük
• Yutma güçlüğü
• Boğaz ağrısı
• Nefes darlığı
• Kilo kaybı

Gırtlak kanserinin ilk belirtileri nelerdir?

Gırtlak kanserinin ilk belirtisi genellikle ses kısıklığıdır. Ses kısıklığına eşlik eden belirtiler arasında seste çatallanma, nefes alırken boğazda yanma hissi, yutkunma sırasında ağrı hissi, konuşurken zorlanma ve kanlı balgam bulunur.

Gırtlak kanserinde boğazın neresi ağrır?

Gırtlak kanserinde boğazda tek taraflı ve geçmeyen ağrı görülür. Ancak her boğaz ağrısı gırtlak kanserine işaret etmez. Gırtlak kanseri genellikle ses kısıklığı ve yutkunurken zorlanma gibi belirtilerin boğaz ağrısına eşlik etmesi ile ortaya çıkar.

Boğaz kanseri belirtileri nelerdir?

Gırtlak kanseri olarak da bilinen boğaz kanserinin belirtileri boğaz ağrısı, yutkunmada zorlanma, kanlı balgam, ses kısıklığı ve seste çatallanmadır. İleri evrelerde istemsiz kilo kaybı ve şiddetli boğaz ağrısı gibi belirtiler görülebilir.

Gırtlak kanseri tehlikeli midir?

Gırtlak kanseri tehlikeli kanser türlerinden biridir. Özellikle ileri evrelerde kanserin diğer organlara yayılım göstermesi hayatı tehdit edebilir.

Gırtlak kanseri tedavisi var mı?

Gırtlak kanserinin tedavisi tümörün evresine ve bulunduğu bölgeye göre değişiklik gösterir. Erken evrede genellikle cerrahi yöntemler tercih edilir. Orta ve ileri evre gırtlak kanseri tedavisi ise kemoterapi ve radyoterapi gibi yöntemler tercih edilir.

Boğaz kanseri ölümcül müdür?

Boğaz kanseri ileri evrelerde hayatı tehdit edebilir. Erken tanı için boğaz kanseri belirtileri fark edildiğinde mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Gırtlak kanseri iyileşir mi?

Gırtlak kanseri ilk evrelerde fark edildiğinde hastanın durumuna bağlı olarak iyileşebilir. Ancak ileri evrelerde hayati risk oluşturabilir.

Sigara içmeyen gırtlak kanseri olur mu?

Sigara içmeyen kişilerde de gırtlak kanseri görülebilir. Bu durum genetik yatkınlık, HPV enfeksiyonu, zararlı kimyasallara maruz kalma veya reflü hastalığı gibi faktörlerle ilişkili olabilir.

Gırtlak kanseri kaç yaşında başlar?

Gırtlak kanseri genellikle 55 yaş üzerindeki kişilerde daha sık görülür. Ancak son yıllarda HPV virüsüne bağlı vakalar nedeniyle daha genç yaşlarda da ortaya çıkabilmektedir.