Artrodez Nedir? Artrodez Neden Yapılır?

Artrodez Nedir?

Artrodez bir eklemdeki iki kemik yüzeyinin cerrahi olarak birleştirilmesi ve eklemin kalıcı olarak hareketsiz hale getirilmesi ameliyatıdır. Eklem sabitleme işlemi ileri derecede hasar görmüş dokularda uygulanır. Temel amacı eklem stabilitesinin sağlanarak ağrının azaltılmasıdır.

Artrodez Hangi Durumlarda Gerekir?

Artrodez cerrahisi ileri düzeyde hasarlı dokular için gerekebilir. Şu durumlar söz konusu olduğunda değerlendirilebilir:

• Kronik eklem ağrısı
• Eklem kireçlenmesi (artroz)
• Enfeksiyon
• Travmatik yaralanmalar
• Tekrarlayan eklem çıkıkları
• Dejeneratif eklem hastalığı (osteoartrit)
• Protez uygulanmasının mümkün olmadığı durumlar

Artrodez Ameliyatı Türleri Nelerdir?

Artrodez ameliyatı eklemin bulunduğu bölgeye göre farklı tekniklerle uygulanabilir. Ayak bileği, diz, kalça, omurga bunlar arasındadır.

Ayak Bileği Artrodezi

Ayak bileği artrodezi ileri düzey artroz veya travma sonrası hasar gibi durumlarda uygulanır. Cerrahi sırasında vida ve plaklar yardımıyla kemikler birleştirilir. Ayak bileğinin hareket yetisi kısıtlansa da ağrı azaltılabilir.

Diz Artrodezi

Diz artrodezi proteze uygun olmayan, ileri derecede enfekte ya da instabil dizlerde yapılır. Eklem dondurulduğunda hasta dizini bükemez, bu durum günlük aktivitelerde bazı zorluklara yol açar. Bununla beraber diz kapağı ağrısı tamamen ortadan kaldırılır.

Kalça Artrodezi

Kalça ekleminde şiddetli ağrıya yol açan hasarlarda nadiren de olsa kalça artrodezi tercih edilir. Kalça protezi ameliyatının uygun olmadığı veya enfeksiyon nedeniyle protezin çıkarılması gereken durumlarda uygulanır. Eklem dondurulduğunda bacakta ciddi bir hareket kısıtlılığı oluşur, ancak ağrı kaybolur.

Omurga Artrodezi

Omurga artrodezi ya da spinal füzyon cerrahisi, boyun fıtığı, omur kayması ve omurga instabilitesi gibi sorunlarda uygulanan, iki ya da daha fazla omur kemiğinin birleştirilmesi işlemidir. Şiddetli sırt ve boyun ağrılarını gidermek amacıyla uygulanır. Tedavi sonucunda eklem stabilitesi sağlanır, bu durum sinir üzerindeki baskıyı azaltarak ağrıyı dindirir.

El ve Bilek Artrodezi

Romatoid artrit gibi iltihabi eklem hastalıkları el ve bilekleri etkileyebilir. Hastalıklardan kaynaklı deformiteler, ağrılı vakalar veya yaralanmalarda artrodez uygulanabilir. Özellikle parmak eklemi ve el bileğindeki şiddetli şikayetlerde tercih edilir.

Artrodez Neden Yapılır?

Artrodez, kronik eklem ağrıları gibi rahatsızlıklarda diğer tedavi yöntemlerinin yetersiz kalması durumunda tercih edilir. Şiddetli ağrıların giderilmesi ve eklem bozukluklarının düzeltilmesi tedavinin temel amacıdır.

Şiddetli Eklem Ağrılarının Giderilmesi

Eklem iltihabı (artrit) ya da travmaya bağlı gelişen uzun süreli ağrılarda ilaç ve fizik tedaviye yanıt alınamazsa artrodez çözüm olarak düşünülebilir. Eklem hareketinin tamamen ortadan kalkmasıyla ağrı da büyük ölçüde yok olur.

Eklem Stabilitesinin Sağlanması

Eklem stabilitesi, eklemin normal hareket aralığında kontrollü ve dengeli şekilde çalışmasını sağlayan fonksiyonel özelliktir. Omurga, el ve ayak bileği gibi yük taşıyan bölgelerde gevşeklik ya da dengesizlik oluşabilir. Artrodez ameliyatı ile stabilite sağlanabilir.

Eklem Fonksiyonlarının Düzenlenmesi

Tekrarlayan çıkıklar, enfeksiyonlar ve eklem hareketinin kısıtlanması gibi durumlar dokuların normal işlevini bozabilir. Bu durumlarda artrodez yöntemiyle eklemin bozuk olan fonksiyonu sabit bir yapıya dönüştürülerek düzenlenir.

Artrodez Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Cerrahi füzyon yöntemi eklemin konumuna ve hastanın durumuna göre değişiklik gösterebilir. Bununla birlikte bütün ameliyatlarda kullanılan yöntem ve aşamalar benzerdir.

Cerrahi Yöntem ve Aşamalar

Eklem füzyonu işlemi belli cerrahi yöntemle uygulanır. Temel aşamaları şunlardır:

• Lokal anestezi
• Cerrahi kesim
• Eklem yüzeylerinin temizlenmesi
• Kemiklerin sabitlenmesi
• Deri katmanlarının kapatılması

Kullanılan Cerrahi Materyaller

Artrodez ameliyatında füzyonu desteklemek için çeşitli cerrahi materyaller kullanılır. Bu materyalleri şöyle sıralamak mümkündür:

• Vida
• Plak
• Rodlar (çubuklar)
• Teller ve çiviler
• Harici fiksatörler
• Kemik grefti

Operasyon Süresi ve Hastanede Kalma

Operasyon süresi cerrahinin karmaşıklığına ve olası ek işlemlere bağlı olarak değişebilir. Ortalama ameliyat süresi 1 ila 4 saat arasında değişir. Basit artrodezlerde hasta birkaç gün içinde taburcu olabilirken karmaşık operasyonlarda bu süre bir haftayı bulabilir.

Artrodez Sonrası İyileşme Süreci

Artrodez sonrası iyileşme süreci ameliyatın başarısı ve hastanın yaşam kalitesinin artırılması için hayati önem taşır. Multidisipliner bir yaklaşım gerektiren postoperatif süreç, sabitlenmiş eklemin fonksiyonel bir şekilde kullanılmasına odaklanır.

Ameliyat Sonrası Bakım ve Rehabilitasyon

Ameliyat sonrasında ilk birkaç gün ağrı yönetimi ilaçlar yoluyla sağlanır. Enfeksiyon riskini önlemek için düzenli pansuman uygulanır. Kan pıhtısı oluşumunu engellemek için doktorun izin verdiği ölçüde basit egzersizler yapılır.

Ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinde fizik tedaviye başlanır. Böylece eklemin çevresindeki kaslar güçlendirilir. Denge egzersizleri yoluyla diğer eklemlerin hareketliliğinin korunmasına odaklanılır.

İyileşme Sürecinde Nelere Dikkat Edilmeli?

İyileşme sürecinin sorunsuz bir şekilde ilerlemesi için bazı noktalara dikkat edilmesi gerekir. Özen gösterilmesi gereken unsurlar şöyle sıralanabilir:

• Cerrahın talimatlarına uymak
• Yara bakımına özen göstermek
• Enfeksiyon belirtilerini takip etmek
• Sigara kullanımından kaçınmak
• Fizik tedaviyi aksatmamak
• Sağlıklı beslenmek
• Düzenli tıbbi kontrollere gitmek

Beklenen Sonuçlar ve İyileşme Süresi

Artrodez ameliyatının birincil amacı eklem ağrılarını kalıcı olarak ortadan kaldırmaktır. Eklem stabilitesi artırılarak işlevsellik sağlanır. Hastanın günlük yaşam aktivitelerini daha rahat yürütmesi amaçlanır.

Kemiklerin tamamen kaynaması ve artrodezin sağlam bir yapıya oturması zaman alır. Kemik kaynaması için ortalama 2-3 aylık bir süre gerekirken tam iyileşme 6 ayı bulabilir. Omurga veya büyük eklem artrodezlerinde bu süre uzayabilir.

Artrodezin Riskleri ve Komplikasyonları Nelerdir?

Bütün cerrahi işlemler gibi artrodezin de bazı riskleri ve potansiyel komplikasyonları bulunur. Hastanın yaşına ve genel sağlık durumuna göre değişen bu riskler şöyle sıralanabilir:

• Enfeksiyon
• Füzyonun başarısız olması
• Çevre dokulara aşırı yüklenme
• Ağrının devam etmesi
• Sinir hasarı
• Kan pıhtısı
• Denge problemleri

Enfeksiyon Riski

Cerrahi kesi bölgesinde ya da kemiklerde implantlardan kaynaklı enfeksiyon oluşabilir. Enfeksiyon yaranın iyileşmesini geciktirerek ağrıyı artırabilir. Bu durum antibiyotik tedavisi veya ileri vakalarda revizyon cerrahisi gerektirebilir.

Füzyonun Başarısız Olma İhtimali

Bazı durumlarda kemikler beklenen şekilde birleşmeyebilir veya kaynama tam olarak sağlanamayabilir. Sigara kullanımı, diyabet, kan akışı problemleri ve bazı ilaçlar füzyonun başarısız olmasına yol açabilir. Sürekli ağrıya ve fonksiyon kaybına neden olan bu durumun tedavisinde ek bir ameliyat yapılabilir.

Komşu Eklemlerde Aşırı Yüklenme

Dondurulan eklem hareketsiz hale geldiğinden ilgili eklemin görevini komşu yapılar üstlenmek zorunda kalır. Böylece çevredeki eklemlere daha fazla yük biner ve zamanla aşınma, ağrı veya fonksiyon kaybı gelişebilir. Bu durum eklemlerde kireçlenme ihtimalini artırır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Artrodez Ameliyatı Herkese Uygulanabilir mi?

Artrodez ameliyatı diğer tedavilere yanıt vermeyen ve uygun genel sağlık koşullarına sahip hastalara uygulanır. Protez ameliyatının riskli olduğu durumlarda tercih edilen yöntemin uygulanmasına eklemdeki hasarın derecesi dikkate alınarak karar verilir.

Artrodez Sonrası Eklem Tamamen Hareketsiz mi Kalır?

Artrodez ameliyatının amacı eklemi oluşturan kemikleri kalıcı olarak birleştirerek ilgili eklemi tamamen hareketsiz hale getirmektir. Bu sayede eklem stabilitesi artırılır ve ağrı ortadan kaldırılır.

Artrodez Ameliyatı Kalıcı Çözüm müdür?

Artrodez ameliyatı kalıcı bir çözümdür, kemikler birbirine kaynatılarak eklem sabitlenir. Ancak nadir görülen durumlarda füzyon başarısız olabilir veya komşu eklemlerde sorunlar gelişebilir.

Artrodez Ameliyatından Sonra Normal Yürüyüş Mümkün müdür?

Ameliyatın yapıldığı ekleme bağlı olarak yürüyüş şekli değişebilir, ayak bileği artrodezi sonrası topallama görülebilir. Uygun rehabilitasyon yöntemleriyle ağrısız ve dengeli bir yürüyüş sağlanabilir.

Artrodez Cerrahisi Sonrası Ağrı Tamamen Ortadan Kalkar mı?

Çoğu hastada ağrı büyük ölçüde azalır veya tamamen ortadan kalkar. Bununla birlikte nadir görülen durumlarda hafif düzeyde ağrı devam edebilir.

Artrodez Ameliyatından Sonra Fizik Tedavi Gerekir mi?

Ameliyat sonrasında dondurulan eklemin çevresindeki kasları güçlendirmek, komşu eklemlerin hareketliliğini korumak ve hastanın yeni duruma adaptasyonunu sağlamak için fizik tedavi gereklidir. Fizik tedavi hastanın iyileşme sürecini hızlandırır.

Ayak Bileği Artrodezi Sonrası Ne Zaman Yürümeye Başlanır?

Ayak bileği artrodezi sonrası yük vermeden alçıda kalma süresi 6-12 hafta arasında değişir, bu sürenin ardından kemik kaynaması yeterli olduğunda kademeli olarak ağırlık vermeye başlanır. Yürümeye başlama zamanı hastanın genel sağlık durumuna göre değişebilir.

Diz Artrodezinin Alternatifleri Nelerdir?

Diz artrodezinin alternatifleri arasında diz protezi, eklem koruyucu cerrahiler, fizik veya ilaç tedavisi sayılabilir. Hangi yöntemin tercih edileceği doktorla birlikte hasta tarafından belirlenir.

Artrodez Ameliyatının Başarı Oranı Nedir?

Artrodez ameliyatının başarı oranı dondurulan ekleme ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişir. Bununla birlikte kemiklerin başarılı bir şekilde kaynaması ve ağrının giderilmesi açısından başarı oranı yüksektir.

Artrodez Sonrasında Spora Devam Edilebilir mi?

Artrodez sonrasında yüksek etkili ve zorlayıcı sporlar önerilmez. Ancak doktor onayıyla yüzme ve bisiklet gibi hafif yoğunluklu aktiviteler yapılabilir.