İpli Skolyoz Ameliyatı Nedir? İpli Skolyoz Ameliyatı Nasıl Yapılır?

İpli Skolyoz Tedavisi (Vertebral Body Tethering) Nedir?

İpli skolyoz tedavisi, omurga eğriliğini büyüme döneminde düzeltmeyi amaçlayan yenilikçi bir yöntemdir. Vertebral Body Tethering tekniği sayesinde omurga esnekliği korunarak eğrilik kontrollü şekilde azaltılabilir.

İpli Skolyoz ve Geleneksel Füzyon Ameliyatı Arasındaki Farklar

İpli skolyoz ameliyatı, omurganın hareketliliğini koruyan füzyonsuz cerrahi yöntemlerinden biridir. Bu uygulama geleneksel füzyon ameliyatına göre daha esnek bir tedavi sunabilir.

*Tablodaki bilgiler, Mayo Clinic tarafından sağlanan verilerden yararlanılarak oluşturulmuştur.

İpli Skolyoz Ameliyatının Amacı Nedir?

İpli skolyoz ameliyatının amacı, omurgadaki eğriliği düzeltmek ve hastanın doğal omurga hareketliliğini mümkün olduğunca korumaktır. Bu yöntem, özellikle büyüme potansiyeli devam eden çocuk ve ergenlerde tercih edilir. Yapılan uygulamayla eğriliğin ilerlemesini durdurarak hem estetik hem de fonksiyonel kazanım sağlanması hedeflenir.

İpli skolyoz ameliyatı, omurgaya vidalar yerleştirilip bu vidaların özel bir ip (genellikle tıbbi polyester veya benzeri materyal) ile birbirine bağlanması şeklinde uygulanır. Bu teknik, omurganın büyümesine yön vererek zamanla eğriliğin düzelmesini sağlayabilir. Klasik füzyon ameliyatlarına göre hareket kısıtlaması daha az olduğu için günlük yaşam kalitesini olumlu yönde etkiler.

Büyümeyi Yönlendirerek Eğriliği Düzeltme

Çocuklarda skolyoz tedavisinde kullanılan ipli yöntem, omurganın büyüme potansiyelini koruyarak eğriliği zamanla düzeltmeyi amaçlar. Bu teknik, büyümeyi yönlendirerek omurganın doğal gelişimine müdahale etmeden hizalanmasını sağlar. Özellikle ilerleyici eğriliklerde etkili bir erken müdahale seçeneğidir.

Omurga Hareketliliğini Koruma

Omurga esnekliğinin korunması, ipli skolyoz ameliyatının en önemli avantajlarından biridir. Bu yöntem, omurgayı sabitlemeden eğriliği düzeltmeyi hedeflediği için hareket kabiliyeti büyük ölçüde korunur. Özellikle aktif çocuklarda ve gençlerde günlük yaşam kalitesini olumlu etkiler.

İpli Skolyoz Ameliyatı Kimler için Uygundur?

Füzyonsuz skolyoz ameliyatı, özellikle omurga büyümesi devam eden ve eğriliği ilerleme riski taşıyan çocuk ve ergenler için uygundur.

• Omurga büyümesi hala süren çocuklar ve ergenler
• 30–65 derece arasında skolyoz eğriliği olanlar
• Omurga esnekliği korunmuş olan hastalar
• Füzyon (sabitleme) ameliyatına alternatif arayan aileler ve hastalar
• Akciğer kapasitesini korumak isteyen veya sporla aktif şekilde ilgilenen bireyler

İpli Skolyoz Ameliyatı Adım Adım Nasıl Yapılır?

İpli skolyoz ameliyatı, öncelikle ortopedi ve travmatoloji uzmanlarının değerlendirmesiyle planlanır. Hastanın genel durumu ve skolyozun derecesi detaylı şekilde incelendikten sonra ameliyat stratejisi belirlenir. Ameliyat sırasında omurga eğriliğini düzeltmek için vidalar yerleştirilir ve bu vidalar özel iplerle birbirine bağlanarak büyüme yönlendirilir.

Operasyonun ilerleyen aşamalarında, omurga cerrahisi ekibi devreye girer ve omurga yapısının hassas dengesi korunur. Ameliyat sırasında omurga esnekliği dikkate alınarak mümkün olan en az sertleştirme sağlanır. Böylece hastanın hareket kabiliyeti korunurken skolyozun ilerlemesi engellenmiş olur.

Ameliyat Öncesi Planlama ve Hazırlık

Ameliyat öncesi planlama ve hazırlık, hastanın genel durumu ve skolyozun detaylı değerlendirilmesiyle gerçekleştirilir. Röntgen, Cobb açısı ölçümü ve iskelet olgunluğunun değerlendirilmesi (Risser veya Sanders skala) yapılmalıdır.

Tüm bu veriler, hangi cerrahi tekniğin uygulanacağına ve ipin ne kadar gerdirileceğine karar verilmesinde belirleyicidir. Ayrıca akciğer fonksiyon testleri, anestezi ön değerlendirmesi ve laboratuvar tetkikleri de ameliyat öncesinde mutlaka yapılmalıdır. Bu titiz planlama süreci, ipli skolyoz ameliyatının güvenli ve başarılı geçmesini sağlamak için kritik öneme sahiptir.

Cerrahi Prosedür (Torakoskopik Yaklaşım)

Minimal invaziv cerrahi, hastaya daha az zarar vererek ameliyatı mümkün kılar ve iyileşme sürecini hızlandırır. Bu teknik sayesinde ameliyat sonrası ağrı azalır ve hastanın hastanede kalış süresi kısalır.

Torakoskopik cerrahi (kapalı yöntem) göğüs boşluğuna küçük kesilerle özel aletlerin yerleştirilip operasyonun yapılmasını sağlar. Bu yöntem, omurga ameliyatlarında daha az invaziv bir seçenek sunar ve cerrahi riskleri azaltır.

Vida ve İp Sisteminin Yerleştirilmesi

Vida ve ip sisteminin yerleştirilmesi aşamasında omurgaya özel olarak tasarlanmış titanyum vidalar yerleştirilir. Bu vidalar, omurganın belirli noktalarına sabitlenerek eğriliği düzeltmeye yardımcı olacak yapısal desteği sağlar.

Vidalar yerleştirildikten sonra bu noktalar arasına polietilen ip (gergi ipi) geçirilir ve kontrollü bir gerginlik uygulanır. Bu sistem, omurganın zamanla doğru yönde büyümesini sağlayarak eğriliğin kademeli olarak düzelmesini hedefler.

İpin Gerdirilmesi ve Eğriliğin Düzeltilmesi

Omurgaya yerleştirilen vidalar arasından geçirilen ip, özel bir gerdirme yöntemi ile kontrollü şekilde sıkılır. Bu işlem, omurganın eğri tarafındaki büyümeyi kısıtlayarak zamanla karşı taraftaki büyümenin eğriliği düzeltmesini sağlar. Gerdirme işlemi dikkatle uygulanarak hem omurga dengesi korunur hem de esneklik kaybı en aza indirilir.

İpli Skolyoz Ameliyatının Faydaları Nelerdir?

İdiyopatik skolyoz ve benzeri durumlarda uygulanan ipli skolyoz ameliyatının, hastalara sağladığı birçok önemli faydası bulunmaktadır.

• Omurga Esnekliğini Korur: Füzyon yapılmadığı için omurlar sabitlenmez, böylece hastanın doğal hareket kabiliyeti korunur.
• Büyümeyi Yönlendirerek Eğriliği Düzeltir: Çocuklarda omurganın büyümesini kullanarak eğriliğin zamanla kendiliğinden düzelmesi sağlanır.
• Daha Az Kalıcı Yapısal Değişiklik Sağlar: Omurlar kaynaşmadığı için ileride yapılacak müdahaleler mümkün olur.
• Estetik Duruşu İyileştirir: Omuz, bel ve kalça dengesini düzelterek dış görünümde belirgin bir fark yaratır.
• Hızlı İyileşme Süreci Sunar: Klasik skolyoz ameliyatlarına kıyasla hastanede kalış süresi ve toparlanma daha kısa olabilir.
• Aktif Yaşam Tarzını Destekler: Spor ve fiziksel aktivitelerde kısıtlama gerekmez.

İpli Skolyoz Ameliyatının Riskleri ve Komplikasyonları

Skolyozda yeni tedavi yöntemlerinden biri olan ipli skolyoz ameliyatı, birçok avantaja sahip olsa da bazı riskler ve komplikasyonlar içerebilir. Enfeksiyon, sinir yaralanması veya implant sorunları gibi komplikasyonlar nadiren de olsa görülebilir ve dikkatli takip gerektirir.

Cerrahi sonrasında bazı hastalarda ipin gevşemesi, kopması veya vidaların yer değiştirmesi gibi mekanik sorunlar oluşabilir. Bu durumlar, omurga eğriliğinin yeniden ilerlemesine neden olabileceğinden ek müdahale gerekebilir. Ayrıca her cerrahi işlemde olduğu gibi anesteziye bağlı riskler de göz önünde bulundurulmalı ve süreç, deneyimli bir omurga cerrahisi ekibi tarafından titizlikle yönetilmelidir.

İpli Skolyoz Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci

İpli skolyoz ameliyatı sonrası ilk günlerde hastalar genellikle birkaç gün hastanede izlenir ve erken mobilizasyon hedeflenir. Ağrı kontrolü sağlandıktan sonra hastalar günlük aktivitelerine kademeli olarak dönebilirler. Çoğu çocuk ve genç birey, birkaç hafta içinde okul ve sosyal yaşantılarına tekrar adapte olabilir.

İyileşme sürecinin en önemli amacı, omurga büyümesinin yönlendirilmesi yoluyla eğriliğin zamanla düzelmesini sağlamaktır. Bu nedenle düzenli kontrollerle omurga gelişimi takip edilir ve ip sisteminin etkisi değerlendirilir. Uygun fizik tedavi ve egzersizlerle hem omurga esnekliği korunur hem de uzun vadeli başarı şansı artar.

İpli Skolyoz Ameliyatı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular 

İpli skolyoz ameliyatı için hangi bölüme başvurulur?

İpli skolyoz ameliyatı için genellikle ortopedi ve travmatoloji veya omurga cerrahisi bölümlerine başvurulur.

Bu ameliyat her skolyoz hastasına uygulanabilir mi?

Her skolyoz hastasına uygulanmaz. Özellikle büyüme çağındaki hastalar ve belirli eğrilik kriterlerini taşıyanlar için uygundur.

Ameliyat için ideal yaş ve eğrilik derecesi nedir?

İdeal yaş genellikle büyüme çağıdır. Cobb açısı 30-60 derece arasında olan hastalar ameliyat için uygundur.

İpli skolyoz ameliyatı sonrası iyileşme ne kadar sürer?

İyileşme süreci genellikle 4-6 hafta sürer. Ancak tam toparlanma daha uzun olabilir.

Ameliyat sonrası hastalar ne zaman spora dönebilir?

Hastalar genellikle ameliyattan 3-6 ay sonra spora dönebilirler.

Vücutta kullanılan ip ve vidalar dışarıdan hissedilir mi?

Kullanılan ip ve vidalar vücut içinde kaldığı için dışarıdan hissedilmez.

İpin kopma riski var mıdır?

İpin kopma riski nadir olmakla birlikte uzun vadede kontrol gerektirir.

Ameliyat sonrası fizik tedavi gerekli midir?

Ameliyat sonrası fizik tedavi genellikle önerilir. Bu uygulama, iyileşmeyi destekler.

Büyüme tamamlandıktan sonra iplerin çıkarılması gerekir mi?

Büyüme tamamlandıktan sonra bazı durumlarda iplerin çıkarılması gerekebilir. Bu karar doktor tarafından verilir.

İpli skolyoz ameliyatının başarı oranı nedir?

İpli skolyoz ameliyatının başarı oranı oldukça yüksektir. Özellikle doğru hasta seçimiyle uygulama etkili sonuçlar verir.

Füzyon (dondurma) ameliyatına göre daha mı güvenlidir?

Füzyon ameliyatına kıyasla omurga hareketliliğini koruduğu için daha avantajlı ve güvenli olabilir.

Ameliyat sonrası korse kullanımı gerekir mi?

Ameliyat sonrası korse kullanımı bazı hastalarda önerilse de genellikle zorunlu değildir.