Kalp Kapak Değişimi Ameliyatı Nedir? Kalp Kapak Değişimi Nasıl Yapılır?

Kalp Kapak Değişimi Ameliyatı Nedir?

Kalp kapak değişimi, kalpteki hasarlı ya da düşük işlev gösteren kısımlara yönelik onarım ve değişim işlemidir. Kalp kapak tamirinin mümkün olmadığı durumlarda başvurulur. Diğer adı kalp kapakçığı ameliyatı olan kalp kapak değişimi ameliyatı, kalbin sağlıklı çalışmasını sağlamak ve kan akışını düzenlemek için tercih edilir. Bu işlem, kalp kapağı hastalıkları kaynaklı kalp yetmezliği riskini azaltarak yaşam kalitesini yükseltebilir.

Aort kapak darlığı yada yetersizliği, mitral kapak hastalıkları ve doğumsal kapak anomalileri durumlarında kan kalpte doğru şekilde ilerlemez. Kalp kapağı değişimiyle birlikte kalp kapakları kanın verimli bir şekilde ilerlemesini sağlar. Kalp kapakları mekanik ya da biyolojik kapaklarla değiştirilir. 

Hangi Durumlar Kalp Kapak Değişimini Gerektirir?

Kalp kapak değişimi, kapak onarımının mümkün olmadığı ya da yeterli fayda sağlamadığı durumlarda tercih edilen cerrahi bir yöntemdir. Kalp kapak değişimini gerektiren durumlar kalbin yapısından, doğuştan gelen problemlerden ya da enfeksiyonlardan kaynaklanabilir. Kalp kapaklarının işlevsiz kalması, kalbi kan pompalama gücünü etkileyerek hastılıklara neden olabilir. Alanında uzman hekimler, hastanın genel durumu doğrultusunda bu operasyona karar verebilir.

• Kapakçıkların daralması
• Kapakçıkların yeterince kapanmaması
• Enfeksiyonlar
• Romatizmal hastalıklar
• Kalp kapağı hasarları
• Doğuştan gelen kapak problemleri
• Yaşlılığa bağlı aşınmalar

Kalp Kapağı Darlığı (Stenoz)

Stenoz (darlık), kapakçığın daralması nedeniyle kanın kalpten yeterince akmaması durumudur. Bu durum kalbin üzerine ekstra yük binmesine ve zamanla kalp fonksiyonlarının bozulmasına sebep olabilir. Stenoz genellikle romatizmal ateş, kireçlenme veya doğuştan gelen yapısal bozukluklar nedeniyle gerçekleşebilir.

Kalp Kapağı Yetmezliği (Regürjitasyon)

Kalp kapağındaki yetmezlik (regürjitasyon) kapakçığın tam kapanmaması sonucu kanın kalbe geri kaçmasıdır. Bu durum kalbin verimli çalışmasını engelleyerek kalp kasında genişlemeye sebep olabilir.

Regürjitasyon çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir ve kalp fonksiyonlarını olumsuz etkiler. Kalp kapakçığı tamiri, yetmezliği düzeltmek için uygulanan yöntemler arasında olup kapak değişimi öncesinde tercih edilebilir.

Kalp Kapak Tamiri ve Kalp Kapak Değişimi Arasındaki Fark Nedir?

Kalp kapak tamiri kapakçığın korunarak onarılmasını, kalp kapak değişimi ise hasarlı kapağın mekanik ya da biyolojik bir kapakla değiştirilmesini içerir. Tamir yönteminde daha doğal kalp fonksiyonu korunur ve genellikle uzun süreli kan sulandırıcı ilaç ihtiyacı olmazken, değişim yönteminde özellikle mekanik kapak takılan hastaların ömür boyu ilaç kullanması gerekir. Biyolojik kapaklarda bu süre daha kısa olsa da kapak zamanla yıpranabilir ve tekrar ameliyat gerekebilir. Kalbin kan akışını sağlıklı şekilde yönlendirememesi, kalp yetmezliği gibi ciddi komplikasyonlara sebebiyet verebilir. Bu durumda uzman hekim kararı sonucunda uygulanabilen kalp kapak tamiri ve değişimi işlemlerinin arasında çeşitli farklar mevcuttur.

*Tablodaki bilgiler, Cleveland Clinic ve British Heart Foundation gibi bilimsel platformlarda yayınlanan verilerden yararlanılarak oluşturulmuştur.

Kalp Kapak Değişiminde Kullanılan Kapakçık Türleri Nelerdir?

Kalp kapak değişimi, kapalı kalp ameliyatı teknikleriyle de yapılabilmektedir ve bu işlem sırasında hastanın durumuna göre mekanik veya biyolojik (biyoprotez) kapaklar tercih edilir. Kapak seçimi hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve kan sulandırıcı ilaç kullanma gerekliliği gibi faktörlere bağlı olarak belirlenir.

• Aort kapak
• Mitral kapak
• Triküspit kapak
• Pulmoner kapak

Mekanik Kapaklar

Mekanik kalp kapağı dayanıklı ve uzun ömürlü yapıya sahiptir. Genellikle titanyum ya da karbon gibi dayanıklı malzemelerden üretilir. Doğru kullanımda uzun süre işlev gösterebilir ve yeniden kapak değiştirme ihtiyacı duyulmaz.

Mekanik bileşenin tercih edildiği durumlarda kan sulandırıcı ilaç kullanımı önemlidir. Çünkü bu kapaklarda kan pıhtılaşması riski mevcuttur. Uygulamadan en iyi sonuçları almak için doktor önerilerine uymak gerekir.

Biyolojik (Biyoprotez) Kapaklar

Biyolojik kalp kapağı genellikle hayvan ya da insan dokularından elde edilen biyolojik malzemelerle üretilir. Pıhtılaşma riski düşük olduğu için genellikle kan sulandırıcı kullanımı gerekmeyebilir.

İleri yaşta olan veya kan sulandırıcı kullanması sakıncalı hastalar için bu seçenek uygun olabilir. Biyoprotez kapaklar zamanla yıpranabildiğinden uzun vadede değişim gerektirebilir.

Hangi Kapağın Seçileceğine Nasıl Karar Verilir?

Tedavi seçimi hastanın yaşı, yaşam tarzı, kronik hastalıkları ve kan sulandırıcı ilaç kullanma durumu göz önünde bulundurularak yapılır. Kalp ve damar cerrahisi uzmanı, mekanik ya da biyolojik kapak arasında en uygun tercihi hastaya özel olarak belirler. Genç hastalarda genellikle mekanik, ileri yaşta ise biyolojik kapaklar tercih edilebilir.

• Yaş Faktörü : Genç hastalarda, özellikle 60 yaş altı, uzun ömürlü oldukları için mekanik kapaklar daha sık tercih edilir. İleri yaştaki hastalarda, tekrar ameliyat riskini azaltmak amacıyla biyolojik kapaklar önerilir.
• Yaşam Tarzı: Düzenli spor yapanlar veya aktif yaşam sürenlerde, kan sulandırıcı ilaçların yaratabileceği risklerden dolayı biyolojik kapak daha uygun olabilir. Masa başı işlerde çalışan ve ilaç kullanımını düzenli sürdürebilecek hastalarda mekanik kapak tercih edilebilir.
• Kronik Hastalıklar: Böbrek, karaciğer, kan hastalıkları gibi durumlar biyolojik kapak tercihine yönlendirebilir. Kanama riski yüksek hastalarda da biyolojik kapak daha güvenli bir seçenektir.
• Kan Sulandırıcı Kullanımı: Mekanik kapak takılan hastaların ömür boyu kan sulandırıcı ilaç kullanması gerekir. Hamilelik planlayan kadınlar veya kan sulandırıcı ilaç kullanımı sakıncalı olan hastalar için biyolojik kapaklar daha uygun kabul edilir.
• Tekrar Ameliyat Riski: Mekanik kapakların ömrü çok uzun olduğundan ikinci bir ameliyat gerektirme ihtimali azdır. Biyolojik kapaklar ise ortalama 10–15 yıl içinde yıpranabilir ve yeniden kapak değişimi gerekebilir.

Kalp Kapak Değişimi Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Kalp ameliyatı, kalp damar cerrahisi uzmanları tarafından sıklıkla genel anestezi altında açık cerrahi yöntemiyle gerçekleştirilir. İlk olarak hasta genel anestezi ile uyutulur ve göğüs kemiği açılarak kalbe ulaşılır. Ardından kalp, kalp-akciğer pompasına bağlanır; bu cihaz ameliyat boyunca kan dolaşımını ve oksijenlenmeyi sağlar. Cerrah, hasarlı kapağı çıkarır ve yerine seçilen kapak türü (mekanik veya biyolojik) özel dikişlerle sabitlenir. Kapak yerleştirildikten sonra kalp yeniden çalıştırılır, kalp-akciğer pompasından ayrılır ve göğüs kemiği kapatılır.

Ameliyat sonrası hasta yoğun bakımda yakın takip altına alınır, ardından servise alınarak iyileşme süreci devam eder. İyileşme sürecinde enfeksiyon kontrolü, ritim bozukluğu takibi ve ilaç düzenlemesi (özellikle kan sulandırıcılar) büyük önem taşır. 

Bunun yanında açık ameliyata gerek kalmadan aort kapağının değiştirildiği TAVI gibi minimal invaziv yöntemler de kullanılabilir. Özellikle mitral kapak değişimi sol kalpteki kan akışını düzenlemek için kritik öneme sahiptir.

• Geleneksel Açık Kalp Ameliyatı
• Minimal İnvaziv Kalp Cerrahisi
• TAVI (Transkateter Aort Kapak Replasmanı)

Geleneksel Açık Kalp Ameliyatı

Geleneksel açık kalp ameliyatında kalbin geçici şekilde durdurularak doğrudan müdahale edilmesi ön plandadır. Özellikle aort kapak darlığı durumlarında açık cerrahi yöntemi tercih edilerek aort kapak değişimi gerçekleştirilir. Bu yaklaşım, cerraha doğrudan görüş ve kontrol imkanı sunduğu için bazı durumlarda tercih edilebilir.

Minimal İnvaziv Kalp Cerrahisi

Minimal invaziv cerrahi, göğüs kafesi tamamen açılmadan küçük kesilerle gerçekleştirilen bir ameliyat yöntemidir. Bu teknik daha az doku hasarı, daha kısa iyileşme süresi ve düşük enfeksiyon riski sunar. Özellikle uygun hastalarda kalp ve damar cerrahisi alanında daha konforlu bir iyileşme süreci sağlanabilir.

Transkateter Aort Kapak Replasmanı (TAVI)

TAVI yöntemi açık ameliyat gerektirmeden aort kapağının değiştirilmesini sağlayan minimal invaziv bir işlemdir. Bu işlemde küçük bir kesi yoluyla kalbe ulaşılarak hasarlı aort kapağı içine yeni biyolojik kapak yerleştirilir. Özellikle açık kalp ameliyatı riski yüksek olan kişilerde tercih edilebilir.

Kalp Kapak Değişimi Ameliyatı Riskleri Nelerdir?

Kapak değişimi, ciddi ve dikkat gerektiren bir cerrahi işlemdir. Tüm operasyonlar gibi bu işlemde de bazı riskler bulunur.

• Enfeksiyon
• Kanama
• Pıhtı oluşumu
• Kalp ritim bozuklukları
• Anesteziye bağlı komplikasyonlar

Mekanik kapaklarda kan sulandırıcı ilaç kullanımı gerektiğinden ilaca bağlı yan etkiler de görülebilir. Bu nedenle doğru ilaç kullanımı ve uzman hekim önerilerine uymak önemlidir. Süreç, kalp ve damar cerrahisi uzmanı tarafından detaylı değerlendirme ile planlanmalıdır.

Kalp Kapak Değişimi Sonrası İyileşme Süreci

Değişim sonrasındaki iyileşme süreci hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve uygulanan cerrahi tekniğe göre değişebilir. Kalp kapak değişimi sonrası yaşam, bazı alışkanlıkların yeniden düzenlenmesini gerektirir. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, stres yönetimi ve doktor kontrollerine sadık kalmak uzun vadede başarı için önemlidir.

Hastanede Kalış Süresi

Kapak değişimi sonrası hastanede kalış süreci, uygulanan cerrahi yöntem ve hastanın sağlık durumu gibi etkenlere bağlı olarak değişir. Hastanede kalış süresi boyunca kalp ritmi ve solunum fonksiyonları yakından izlenir ve yara bakımı yapılır. Komplikasyon olmaması durumunda taburculuk süreci planlanarak hastaya özel bir iyileşme programı hazırlanır.

Eve Dönüş ve Uzun Dönem Takip

Ameliyat sonrası eve dönüşte kalp kapakçığı ameliyatı riskleri arasında yer alan çeşitli komplikasyonların takip edilmesi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle uzun dönem sağlığın desteklenmesi gereklidir. Uzun dönem takip ve tetkikler ameliyat başarısını artırabilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS):

Kalp kapak değişimi ameliyatı için hangi bölüme gidilir?

Kapak değişimi ameliyatı için başvurulacak bölüm kalp ve damar cerrahisi bölümüdür. Bu uzmanlık alanı kardiyolojik rahatsızlıkların tanı, tedavi ve cerrahi işlemlerini gerçekleştirir.

Mekanik kapak ile biyolojik kapak arasında ne fark vardır?

Mekanik kapaklar, dayanıklı ve uzun ömürlü malzemelerden yapıldığı için genellikle ömür boyu kullanılır. Ancak pıhtı riski nedeniyle kan sulandırıcı ilaç kullanımı gerekir.

Ameliyat sonrası yaşam süresi ne kadardır?

Ameliyat sonrası yaşam süresi, hastanın genel sağlık durumu, operasyonun başarısı ve uygulanan kapak türüne bağlı olarak değişir.

Kalp kapakçığı ameliyatı sonrası nelere dikkat edilmelidir?

Kalp kapakçığı ameliyatı sonrası iyileşme sürecinde enfeksiyon riskine karşı hijyene özen göstermek gerekir. Hekimin önerdiği ilaçları düzenli kullanmamak önem taşır.

Mekanik kapak takılan hastalar neden kan sulandırıcı kullanmak zorundadır?

Mekanik kapaklar, yapıldıkları sert ve yapay malzeme nedeniyle kanın bu yüzeylerde pıhtılaşma eğilimini artırır. Kan sulandırıcılar, pıhtı riskini azaltarak kapak işlevinin sorunsuz devam etmesini sağlar ve olası felç gibi riskleri engeller.

Ameliyat sonrası normal hayata ne zaman dönülür?

Ameliyatı sonrası normal hayata dönüş süresi, tercih edilen operasyonun türü ve hastanın genel durumuna bağlı olarak değişir. Geleneksel açık kalp ameliyatı sonrası 6-8 hafta içinde günlük aktivitelere dönülebilir.

TAVI yöntemi kimler için uygundur?

TAVI, açık kalp ameliyatı riski yüksek olan, özellikle ileri yaştaki hastalar için uygundur. Kalp ve damar cerrahisi açısından ameliyatın komplikasyon riskinin fazla olduğu, kronik hastalıkları bulunan veya genel durumu zayıf olan kişilerde tercih edilebilir.

Kalp kapakçığı ameliyatı kaç saat sürer?

Ameliyat süresi, kapakçığın durumu, değiştirilecek kapak sayısı ve kullanılan cerrahi teknik gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir. Açık kalp ameliyatları daha uzun sürerken minimal invaziv ve TAVI yöntemlerde operasyon süresi daha kısa olabilir.

Ameliyat sonrası enfeksiyon riski var mıdır?

Ameliyat sonrasında enfeksiyon riski bulunabilir. Özellikle ameliyat bölgesinde enfeksiyon gelişme ihtimali dikkatle takip edilir.

Biyolojik kapakların ömrü ne kadardır?

Biyolojik kapakların ömrü hastanın yaşı, hayat tarzı ya da sağlık durumu gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir. Kapaktaki yapısal bozulmalar işlevini azaltabileceğinden düzenli kontrollerle takip yapılmalıdır.

Ameliyat sonrası spor yapmak mümkün müdür?

Ameliyat sonrası spor yapmak genellikle mümkündür. Ancak egzersize başlama zamanı ve türü, hastanın sağlık durumu ile ameliyat sonrası iyileşme sürecine bağlı olarak uzman doktor tarafından belirlenir. 

Kalp kapakçığı sesini duymak normal midir?

Mekanik kapaklar takıldıktan sonra kapakçıkların açılıp kapanma sesi duyulabilir. Eğer kalp sesi dışında rahatsız edici veya anormal sesler fark edilirse doktor kontrolüne başvurulması önerilir.