Kusmaya Ne İyi Gelir? Kusma ( İstifra Etmek) Neden Olur?
Kusma, mide içeriğinin istemsiz bir şekilde ağız yoluyla dışarı atılmasıdır ve genellikle mide bulantısı, baş dönmesi ya da karın ağrısı gibi belirtilerle birlikte görülür. Gıda zehirlenmeleri, mide enfeksiyonları, hamilelik, migren, ilaç kullanımı veya psikolojik etkenler gibi birçok farklı nedenle ortaya çıkabilir. Kusma durumunda vücudun sıvı ve elektrolit dengesi bozulabileceğinden, bol su tüketimi, hafif ve sindirimi kolay gıdalarla beslenme önemlidir. Eğer kusma şiddetli, tekrarlayıcı ya da uzun süreliyse mutlaka tıbbi destek alınmalıdır.
İstifra halk arasında “kusmak” fiili yerine kullanılan bir kelimedir. İstifra, mide içeriğinin ağız yoluyla istemli yada istemsiz bir şekilde dışarı atılmasıdır. Genellikle mide bulantısı, karın ağrısı veya baş dönmesi gibi belirtilerle birlikte görülür. Vücudun zararlı maddelere veya sindirim sistemindeki bozukluklara karşı verdiği bir savunma mekanizmasıdır.
İstifra etmek, kısa süreli ve geçici bir durum olabileceği gibi, bazı durumlarda altta yatan ciddi bir sağlık sorununun belirtisi de olabilir. Sürekli tekrar eden kusmalar, dehidrasyon riski oluşturabileceğinden tıbbi değerlendirme gerektirir.
Kusma ( İstifra Etmek) Neden Olur?
Kusma, genellikle mide ve bağırsakları etkileyen enfeksiyonlar, besin zehirlenmeleri, hareket hastalığı (taşıt tutması), hamilelik ve migren gibi sebeplerle olur. Mide bulantısı midede huzursuz bir his yaratarak kusmaya yol açabilir. Kusma sırasında mide kasları kasılır, mide içeriği yemek borusundan yukarı doğru itilir ve ağızdan dışarı atılır. Oldukça rahatsız edici bir durum olan kusmayı geçirmek için evde hazırlanabilecek bazı basit yöntemler bulunur.
Gıda zehirlenmesi: Bozulmuş veya kontamine yiyeceklerin tüketilmesi sonucu gıda zehirlenmesi olabilir.
Mide gribi (viral gastroenterit): Sindirim sistemini etkileyen virüs kaynaklı enfeksiyonlar.
Hamilelik: Özellikle ilk trimesterde görülen sabah bulantıları.
İlaç yan etkileri: Kemoterapi, antibiyotikler veya ağrı kesiciler gibi ilaçlara bağlı olarak.
Mide ve bağırsak hastalıkları: Gastrit, ülser, reflü gibi mide sorunları.
Migren: Şiddetli baş ağrısına eşlik eden mide bulantısı ve kusma.
İç kulak problemleri: Vertigo gibi denge bozuklukları.
Aşırı alkol tüketimi: Mide mukozasını tahriş ederek kusmaya neden olabilir.
Zehirlenme: Kimyasal maddeler, toksik bitkiler veya ilaç aşımı.
Psikolojik etkenler: Anksiyete, stres veya yeme bozuklukları.
Yemek Yedikten Sonra Kusmak Neden Olur?
Yemek yedikten sonra kusmak, sindirim sisteminde geçici veya kalıcı bir bozukluğun işareti olabilir. Bu durum, genellikle mideyle ilgili sorunlardan kaynaklanır ve bazı durumlarda ciddi hastalıkların belirtisi olabilir.
Yemekten sonra kusmaya yol açabilecek yaygın nedenler şunlardır:
Gebelik (özellikle erken dönemde mide hassasiyeti artabilir)
Eğer kusma sık tekrarlıyorsa ya da mide yanması, ağrı gibi başka belirtiler eşlik ediyorsa, altta yatan nedenin belirlenmesi için bir gastroenteroloji uzmanına başvurulmalıdır.
Sürekli Kusma Neden Olur?
Sürekli kusma, ciddi bir sağlık sorununun habercisi olabilir. Kusmanın sürekliği, özellikle birkaç gün boyunca devam etmesi ya da sıvı kaybına yol açması durumunda acil müdahale gerektirebilir.
Bu tip kusmalar, yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir ve mutlaka tıbbi değerlendirme gerektirir. Özellikle kilo kaybı, susuzluk belirtileri, halsizlik gibi bulgular varsa zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
İshal Kusma Salgını
İshal kusma salgını, genellikle virüs kaynaklı enfeksiyonların yayılmasıyla ortaya çıkar ve toplumda özellikle okul çağındaki çocuklar, yaşlılar ve bağışıklığı zayıf kişiler arasında hızla bulaşabilir. Bu tür salgınlara en sık neden olan etkenler arasında norovirüs ve rotavirüs yer alır. Salgın dönemlerinde hijyen kurallarına dikkat edilmemesi, ortak alanların iyi temizlenmemesi ve kişisel temas, virüslerin yayılmasını kolaylaştırır.
İshal ve kusma birlikte görüldüğünde, vücut hızla sıvı ve elektrolit kaybeder. Bu da halsizlik, baş dönmesi ve ciddi durumlarda dehidrasyona neden olabilir. Özellikle küçük çocuklarda ve yaşlılarda bu durum hayati risk taşıyabilir.
Salgın dönemlerinde şu önlemler alınmalıdır:
Ellerin sık sık sabunla yıkanması
Ortak alanların düzenli dezenfekte edilmesi
Hasta kişilerle temastan kaçınılması
Gıdaların hijyenine dikkat edilmesi
Şüpheli belirtilerde okula veya işe gitmemek
Kusma ve İshale Ne İyi Gelir?
Kusma ve ishale iyi gelen yöntemler, vücudu desteklemeyi ve kaybedilen sıvı-elektrolit dengesini yeniden kurmayı amaçlar. İşte etkili ve güvenli öneriler:
Bol sıvı tüketimi: En önemli adımdır. Suya ek olarak, tuzlu ayran, elma suyu gibi içeceklerle sıvı kaybı dengelenmelidir.
Hafif ve sindirimi kolay gıdalar: Pirinç lapası, muz, haşlanmış patates, yoğurt ve çorba gibi yiyecekler mide ve bağırsakları yormadan besler.
Kafeinli, gazlı ve yağlı içeceklerden uzak durun: Bu tür içecekler mideyi daha da rahatsız edebilir ve su kaybını artırabilir.
Hijyen önlemleri alın: Tekrarlayan enfeksiyonları önlemek için tuvalet ve mutfak hijyenine özellikle dikkat edilmelidir.
İstirahat: Vücut enfeksiyonla savaşırken yeterli dinlenmeye ihtiyaç duyar.
Eğer kusma ve ishal 24 saatten uzun sürerse, yüksek ateş eşlik ederse ya da sıvı alımına rağmen idrar çıkışı azaldıysa mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Çocuklarda Kusma Neden Olur?
Çocuklarda kusma nedenleri yetişkinler ile benzerdir. Çocuklarda kusma genellikle viral ya da bakteriyel enfeksiyonlardan kaynaklanabilir. Aynı şekilde, gıda zehirlenmesi de çocuklarda kusmaya neden olabilir.
Çocuklardaki kusma genellikle geçicidir ancak, uzun sürüyorsa ve baş dönmesi, kan kusma, kilo kaybı gibi şiddetli semptomlar eşlik ediyorsa bir uzmana başvurmak gerekir.
Çocuklarda Kusmaya Ne iyi Gelir?
Çocuklarda kusmayı hafifletmek için kullanılabilecek yöntemlerin başında bol sıvı tüketmek gelir. Kusma eğer araç tutmasından kaynaklıysa yolculuk öncesi hafif gıdalar tüketmek önemlidir.
Bol sıvı tüketmek
Hafif gıdalar tüketmek
Mideyi dinlendirmek için kustuktan sonra 1-2 saat bir şey yememek
Başı yüksekte tutmak
Yolculuk öncesi hafif beslenmek ve yolculukta dikkat dağıtıcı aktiviteler yapmak
Kusmaya Ne İyi Gelir?
İstifra etmek, mide içeriğinin istemsiz şekilde ve kasılarak ağızdan dışarı atılmasıdır. Genellikle mide bulantısı ile birlikte görülür ve geçici bir durumdur. Ancak, altta yatan bir hastalık da olabilir. Kusmayı hafifletmek ya da durdurmak için evde uygulanabilecek çeşitli yöntemler vardır.
Zencefil
Zencefil takviyeleri mide bulantısı ve kusmayı önleyebilen popüler bir çözümdür. 2016 yılında yapılan bir çalışmada, zencefilin hamile kadınlarda ve kemoterapi gören kişilerde bulantı ve kusmayı engellediği görüldü. Zencefilin mide boşalmasını hızlandırdığı ve sabah bulantısını azaltmaya yardımcı olduğu öne sürüldü.
Ancak, hamile ve emziren kişilerin kullanmadan önce mutlaka doktorlarına danışması gerekmektedir. Mide bulantısını hafifletmek için zencefil çayı yudumlanabilir veya zencefil yenebilir.
Rezene
Rezene tohumları sindirim sisteminde rahatlama sağlar. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar, rezenenin sağlıklı sindirimi desteklediğini ve mide bulantısına yardımcı olabileceğini göstermektedir. Rezene çayı içmek kusmayı hafifletebilir.
Karanfil
Karanfil, mide bulantısı ve kusmayı tedavi etmek için kullanılabilir. Karanfil çayı hazırlayıp içebilirsiniz. Karanfil çayını hazırlamak için, bir çay kaşığı karanfili bir fincan kaynar suya ekleyin ve istediğiniz yoğunluğa gelene kadar demleyin.
Nane
Geçmiş yıllarda yapılan çalışmalarda, nane yağının kemoterapi gören hastalarda mide bulantısının sıklığını ve şiddetini azaltabileceği tespit edilmiştir. Nane kapsül şeklinde veya çay olarak da tüketilebilir.
Tarçın
Tarçın, adet sancılarının neden olduğu mide bulantısını azaltmaya yardımcı olabilir. Genellikle yemeklerde tatlandırıcı olarak kullanılır.
Limonata
Limonata, içerdiği asidik özellikleri sayesinde mideyi yatıştırabilir, bulantıyı hafifletmeye ve kusmayı önlemeye yardımcı olabilir.
Su
Su içmek, vücudu nemli tutarak mide bulantısını hafifletebilir ve mideyi rahatlatarak kusmayı önleyebilir. Ancak yavaş yavaş içmek daha etkili olur.
Kusmamak İçin Ne Yapılır?
Kusma hissi, genellikle mide bulantısıyla birlikte gelen rahatsız edici bir durumdur. Bu durumu hafifletmek ve engellemek için bazı basit yöntemler uygulanabilir. Bu yöntemler, hem beslenme alışkanlıklarınızı düzenleyerek hem de fiziksel pozisyonunuzu değiştirerek size yardımcı olabilir.
Tuzlu ve Kuru Gıdalar Tüketin: Tuzlu kraker gibi kuru ve tuzlu gıdalar mide asitlerini emerek bulantı hissini hafifletebilir. Mide rahatsızlığı olanlar için kuru tostlar veya beyaz pirinç lapası gibi hafif yiyecekler de uygun seçeneklerdir. Özellikle sabahları mide bulantısı yaşayan kişiler, uyanır uyanmaz birkaç tuzlu kraker tüketerek bu hissi kontrol altına alabilir.
Yemek Düzeninize Dikkat Edin: Kusma isteği varken baharatlı, yağlı veya ağır gıdalardan kaçınmak önemlidir. Katı gıdalara tekrar başladığınızda bol sıvı tüketmeye özen gösterin.
Fiziksel Pozisyonunuzu Ayarlayın: Dik durmak ve derin nefesler almak, mide bulantısını azaltmaya yardımcı olabilir. Aynı zamanda, temiz hava almak için pencereyi açmak veya dışarı çıkmak da rahatlamanıza katkı sağlar.
Nefes Egzersizleri
Mide bulantısı sırasında ve kusmalardan önce burundan nefes alıp ağızdan vermek ve her nefeste karnı gevşetmek faydalı bir tekniktir. Bu 3 kez tekrarlamak mümkündür.
Derin ve kontrollü nefesler almak mide bulantısı ve kusmayı azaltmaya yardımcı olabilir. Bu, diyafragmatik derin nefes almanın parasempatik sinir sistemini harekete geçirmesinden kaynaklanabilir. Ayrıca kaygı seviyesi düşürülerek stres azaltılabilir.
Dik Durmak
Midede rahatlama sağlamak için mümkün olduğunca öne eğilmekten kaçınılmalıdır. Dik oturmak sindirime yardımcı olabilir ve mide bulantısını hafifletebilir.
Mide bulantısı yaşayan ve kusan kişilerin daha az hareket etmesi gerekir. Hareket özellikle ani veya şiddetli olduğunda mide bulantısı daha da kötüleşebilir.
Aşırı Kusmaya Ne İyi Gelir?
Aşırı kusma; sıvı kaybı, halsizlik ve mide tahrişine yol açabileceği için dikkatle yaklaşılması gereken bir durumdur. Hafif vakalarda bazı doğal yöntemler mideyi rahatlatabilir. Ancak şiddetli, tekrarlayan ve 24 saatten fazla süren ya da baş dönmesi, bulanık görme gibi başka belirtilerle birlikte görülen kusmalarda mutlaka tıbbi destek alınmalıdır.
Kusma sırasında boğazda tahriş olabilir, bu nedenle ılık sıvılar tüketmek boğaz tahrişini hafifletebilir. Kustuktan sonra mide boş kalacağı için baharatlı, yağlı ya da ağır yiyecekler ile yüklenmemek gerekir. Mideyi yatıştırmak için yoğurt, elma püresi, muz gibi yiyecekler yavaşça tüketilebilir.
Kusma sonrası ağızda asit kalabilir ve hem diş minesine zarar verebilir hem de ağızda kötü bir tat bırakır. Bundan kaçınmak için ağız suyu ile ağız çalkalanmalı ve yumuşak bir diş fırçasıyla dişler fırçalanmalıdır.
Kusma Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kusmak ne demek?
Kusmak mide içeriğinin kasılmayla ağız yoluyla dışarı atılmasıdır. Genellikle mide bulantısı eşlik eder.
Kustuktan sonra ne iyi gelir?
Kustuktan sonra hafif gıdalar tüketilmeli ve bol sıvı alınmalıdır. Kusma sırasında boğaz tahriş olabileceği için ılık sıvılar tüketmek iyi gelebilir.
Kusmayı ne engeller?
Tuzlu kraker, tuzlu ayran gibi besinler kusma hissini engelleyebilir. Aynı şekilde, mide bulantısı için doktor, ilaç kullanımı da önerebilir ancak bu en son başvurulması gereken çözüm yoludur.
Kustuktan sonra mideye ne iyi gelir?
Kustuktan sonra 1-2 saat bir şey yemeyerek mide dinlendirilmelidir. Sonrasında yoğurt, muz, püreler gibi hafif gıdalar tüketişmelidir.
Kusma hissi nasıl geçer?
Tuzlu gıdalar, derin nefes alıp vermek, diş fırçalamak ve dik durmak kusma hissini hafifletebilir. Araç yolculuğunda olan kusma hissi aşağı bakmayarak ve oyalanacak aktivite bularak geçirilebilir.
Nasıl kusulur?
Kusmak genellikle kendiliğinden ve istemsizce olur. Kişinin kendini bilerek kusturması zararlı olabilir.
Kustuktan sonra su içilir mi?
Kusma sırasında vücut su kaybedeceği için su içmek faydalıdır. Ancak, su yudum yudum içilmeli ve çok fazla tüketilmemelidir.
Midesini üşütüp kusan çocuğa ne yapmalı?
Mideyi dinlendirdikten sonra sıvı takviyesi verilmeli ve hafif gıdalarla beslenmelidir. Kusmaya ateş ve halsizlik gibi semptomlar eşlik ediyorsa doktora başvurulmalı.
Hamilelikte kusma ne zaman başlar?
Hamilleikte kusma 4 ve 6. haftalarda başlar. Ani hormon değişimlerine bağlı olarak 12. haftaya kadar devam edebilir.
Kusmayı en hızlı ne durdurur?
Kusmayı hızlı durdurmak için zencefil çayı, nane çayı veya soda kraker gibi mideyi yatıştırıcı yiyecek ve içecekler tüketilebilir.
Kusmanın diğer adı nedir?
Kusmanın diğer adı "emesis" veya "istifra" olarak bilinir. Tıbbi literatürde bu terimler sıkça kullanılmaktadır.
İshal ve kusmaya ne iyi gelir?
İshal ve kusma durumunda bol su içmek, hafif yiyecekler tüketmek ve probiyotik takviyeler almak faydalı olabilir. Özellikle tuz ve elektrolit kaybını önlemek için sıvı alımına dikkat edilmelidir.
Çocuklarda kusmaya ne iyi gelir?
Çocuklarda kusmayı hafifletmek için zencefil veya nane çayı gibi doğal yöntemler denenebilir, ancak önce bir doktora danışmak önemlidir. Küçük miktarlarda sıvı verilerek vücudun susuz kalması önlenebilir.
Ani kusmalar neden olur?
Ani kusmalar genellikle mide enfeksiyonları, gıda intoleransları veya stres gibi durumlarla tetiklenir. Bazen migren veya iç kulak rahatsızlıkları da aniden kusmaya neden olabilir.
Bebeklerde kusma neden olur?
Bebeklerde kusma genellikle sindirim sistemi hassasiyeti, mama değişikliği veya reflü gibi nedenlerden kaynaklanır. Ayrıca, bebeklerde enfeksiyonlar veya yanlış beslenme kusmaya yol açabilir.
Hamilelikte kusma ne zaman başlar?
Hamilelikte kusma genellikle ilk trimesterde, özellikle gebeliğin 6. ve 12. haftaları arasında başlar. Bu durum, hormonal değişikliklerden kaynaklanır ve sabah bulantısı olarak da bilinir.
Hangi içecek kusmayı durdurabilir?
Zencefil çayı veya nane çayı gibi bitki çayları kusmayı hafifletmede etkili olabilir.
Kusmayı durdurmak için su içilir mi?
Evet, ancak suyu yavaş yudumlarla içmek mideyi rahatlatmaya yardımcı olur. Fazla miktarda su hızlı içilirse mide bulantısını artırabilir, bu yüzden dikkatli tüketilmelidir.
Yayınlanma Tarihi:8 Ağustos 2025 Cuma
Güncellenme Tarihi:8 Ağustos 2025 Cuma
*Bu içeriğin
geliştirilmesinde Tıbbi Direktörlük katkı sağlamıştır.
*Web sitemizdeki bilgiler
kişi ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm
işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız. İçeriklerde Acıbadem Sağlık Grubu'nun
tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler yer almamaktadır.
Her türlü soru, görüş ve önerileriniz için aşağıdaki formdan bizimle iletişime geçebilirsiniz. Talebiniz doğrultusunda Çağrı Merkezi yetkililerimiz size en kısa sürede dönüş yapacaklardır.