Penisilin Alerjisi Nedir? Penisilin Alerjisi Belirtileri Nelerdir?

Penisilin Alerjisi Nedir?

Penisilin alerjisi, vücudun penisilin grubu antibiyotiklere karşı aşırı tepki oluşturması sonucu gelişen bir alerji türüdür. Normalde bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde kullanılan penisilin, bakteri hücre duvarının oluşumunu engelleyerek mikroorganizmaların çoğalmasını durdurur ve bağışıklık sisteminin enfeksiyonla daha kolay savaşmasını sağlar. Ancak, bu ilaçlar bazı kişilerde bağışıklık sistemi  tarafından vücuda giren bir tehdit olarak algılanır ve alerjik reaksiyon gelişir. Penisilin alerjisi bazı kişilerde hafif belirtilerle seyrederken, bazı kişiler için anaflaksi şok gibi ciddi durumlara neden olabilir. 

Penisilin Alerjisi Neden Olur?

Penisilin alerjisi, bağışıklık sisteminin penisiline aşırı tepki vermesi sonucu olur. Normalde enfeksiyon tedavisinde kullanılan bu ilaçlar, bazı kişilerde tehdit olarak algılanır ve vücut antikor üretir. Bu antikorlar, ilaca tekrar maruz kalındığında histamin gibi kimyasalların hızla salgılanmasına neden olur ve alerjik reaksiyon gelişir. 

Penisilin alerjisinin yaygın nedenleri şunlardır: 

• Bazı kişilerde penisilin, IgE antikorlarının üretilmesine sebep olur ve bu da ciddi alerjik reaksiyonları tetikleyebilir.
• İlk kullanımda duyarlılık gelişip sonraki kullanımlarda reaksiyon ortaya çıkabilir.
• Ailede ilaç alerjisi öyküsü olanlarda risk daha yüksektir.
• Astım, saman nezlesi veya egzama gibi alerjik yapıya sahip kişilerde şiddetli reaksiyon olasılığı artar.
• Penisilinin yoğun ve tekrarlayan kullanımı, bağışıklık sisteminin aşırı tepki geliştirmesine neden olabilir.

Penisilin Alerjisi Belirtileri Nelerdir?

Penisilin alerjisinin en yaygın belirtileri ciltte kızarıklık, şişlik, kaşıntı ve nefes almakta zorluk çekmektir. Bu belirtiler genellikle penisiline maruz kaldıktan 1 saat sonra ortaya çıkmaya başlasa da bazen saatler hatta günler sonra dahi görülmeye başlanabilir. Belirtiler kişiden kişiye değişebilir ve hafif,orta ve şiddetli olabilir. 

Penisilin alerjisi belirtileri şunlar olabilir: 

• Ciltte kızarıklık ve döküntü
• Kurdeşen
• Yüz, el ve ayaklarda hafif şişlik
• Burun akıntısı ve hapşırık gibi tipik alerjik reaksiyonlar
• Ateş ve halsizlik
• Eklem ağrıları
• Boğaz ağrısı ve yutkunma güçlüğü

Penisilin Alerjisi Sonucu Anaflaktik Şok

Bazı kişilerde bağışıklık sistemi penisiline aşırı tepki verir ve hayati tehdit eden anaflaktik şok ortaya çıkar.Bu durumda bağışıklık sistemi penisilini tehdit olarak algılar, IgE antikorları aracılığıyla histamin gibi maddeleri hızla salgılar ve vücutta çok kısa sürede ciddi reaksiyonlar gelişir. 

Anaflaksi belirtileri aşağıdaki gibi olabilir: 

• Ani nefes darlığı ve hırıltılı solunum
• Boğazda şişlik, ses kısıklığı ve yutkunma güçlüğü
• Dudak, dil ve yüzde ödem (anjiyoödem)
• Tansiyon düşüklüğü ve hızlı kalp çarpıntısı
• Baş dönmesi, bayılma hissi
• Bilinç bulanıklığı veya kaybı

Bazı kişilerin bu ağır tabloyu yaşamasının nedeni; daha önce penisiline karşı duyarlılık geliştirmiş olmaları, genetik yatkınlık taşımaları, başka alerjik hastalıklara sahip olmaları (astım, saman nezlesi gibi) veya yüksek doz ya da tekrarlayan ilaç maruziyeti yaşamalarıdır. 

Penisilin Alerjisi Nasıl Anlaşılır?

Penisilin alerjisi, kişinin daha önce yaşadığı reaksiyonların incelenmesi ve gerekli testlerin yapılmasıyla anlaşılır. Doktor, hem hasta öyküsünü hem belirtileri hem de klinik testleri inceleyerek alerji şüphesini değerlendirir. 

Penisilin alerjisi tanı yöntemleri şu adımları içerir: 

• Hasta öyküsü: Kişide daha önce penisilin aldıktan sonra kaşıntı, döküntü ve nefes darlığı gibi belirtiler olup olmadığı öğrenilir
• Fizik muayene: Ciltte belirti olup olmadığı incelenir
• Cilt testleri: Küçük miktarda penisilin deri altına verilerek bağışıklık tepkisi gözlemlenir
• Kan testleri: IgE antikorlarını ve bağışıklık yanıtını ölçmek için testler yapılır
• İlaç yükleme testi: Yalnızca doktor kontrolünde vücuda düşük dozda penisilin verilerek vücudun tepkisi gözlemlenir. 

Penisilin Alerjisi Tedavisi Nasıldır?

Penis alerjisi tedavisinin ilk adımı penisilin kullanımını durdurmaktır. Sonrasında doktor, belirtilerin şiddetini hafifletmek için antihistaminik ilaç kullanımı önerir. Şişlik, iltihap ya da kaşıntı şiddetli durumdaysa kortikosteroidler kullanılabilir. Anaflaksi yaşanması durumunda ise vücudun alerjik tepkilerini hızlı şekilde azaltan epinefrin ilaçlar kullanılır. Doktor gerekli duyduğu durumlarda oksijen tedavisi, damar yolu sıvıları ve yoğun bakım desteğine başvurabilir.

Penisilin Alerjisi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Penisilin alerjisi nasıl olur?

Penisilin alerjisi, bağışıklık sisteminin penisilini tehdit olarak algılamasıyla ortaya çıkar. Vücut bu ilaca karşı antikor üretir ve histamin gibi maddelerin salınımı sonucu alerjik belirtiler gelişir. Kaşıntı, döküntü veya anafilaksiye kadar varabilen şiddetli tepkiler görülebilir.

Penisilin alerjisi testi var mı?

Penisilin alerjisi özelinde bir test yok ancak, penisilin alerjisini tespit etmek için cilt testi ve kan testleri uygulanır. Cilt testi küçük miktarda penisilin verilerek bağışıklık yanıtı ölçülür. Kesin tanı için bazen kontrollü ilaç provokasyon testi de yapılabilir.

Penisilin alerjisi nasıl geçer?

Penisilin alerjisi tamamen ortadan kalkmaz, ancak belirtiler tedaviyle kontrol altına alınabilir. Antihistaminikler ve kortikosteroidler hafif reaksiyonları azaltırken, anafilaksi durumunda adrenalin enjeksiyonu gerekir. İleride tekrar risk yaşamamak için penisilin ve türevlerinden kaçınılmalıdır.