Güneş Lekesi Nedir? Güneş Lekesi Nasıl Geçer?

Yazı İçeriği

Güneş Lekesi Nedir? Güneş Lekeleri Neden Olur? Güneş Lekesi Nasıl Geçer? Güneş Lekelerine Ne İyi Gelir? Kışın Güneş Lekesi Olur mu? Güneş Lekeleri Sağlığa Zararlı mıdır? Kimler Güneş Lekesi Oluşmasına Yatkındır? Güneş Lekesi Çeşitleri Nelerdir? Güneş Lekeleri Nasıl Önlenir? Güneş Lekeleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Güneş Lekesi Nedir?

Deriye renk veren melanin pigmentini sentezleyen melanosit hücresinin sayısının artması veya melanositlerden melanin sentezinin artmasına bağlı olarak ciltte gelişen koyu renk değişimine güneş lekesi denir. Bu lekeler, melanin adı verilen pigmentin ciltte birikmesi sonucu oluşur ve özellikle açık tenli kişilerde daha belirgin hale gelir. Genellikle yüz, eller, omuzlar ve dekolte bölgesi gibi güneş ışığına daha fazla maruz kalan bölgelerde görülür.

Güneş lekeleri, yaşlanma süreciyle birlikte daha sık görülse de uzun süreli ve kontrolsüz şekilde güneşe maruz kalmak lekelenme yapar. Güneşin zararlı ultraviyole (UV) ışınları, cilt hücrelerinde pigment üretimini artırarak bu lekelerin oluşumuna zemin hazırlar. Bu nedenle, güneş koruyucu ürünlerin düzenli kullanımı, güneş lekelerinin oluşumunu engellemede oldukça etkilidir.

Güneş Lekeleri Neden Olur?

Güneşin kendisi güneş lekelerinin başlıca sorumlusudur. Elbette genetik olarak lekeye yatkın olmak, cilt tipi, gebelikte ve menopozda olduğu gibi hormonlar, bazen de solaryum, ısı ve diğer ışık kaynakları leke oluşmasına neden olur. Oral kontrasptif ve bazı ışığa duyarlılık yapan ilaçlar da leke oluşmasını tetikler.

Güneş lekesine sebep olan başlıca durumlar şunlardır:

Uzun Süreli Güneşe Maruz Kalmak
Yaşlanma (Yaşlılık Lekeleri)
Cilt Tipi
Bazı İlaçlar ve Kozmetikler
Yetersiz Güneş Koruyucu Kullanımı

Uzun Süreli Güneşe Maruz Kalmak

Korunmasız bir şekilde güneşin zararlı UVA ve UVB ışınlarına maruz kalmak cilt hücrelerine zarar verir ve vücut bu ışınlardan korunabilmek için fazla pigment ve melanin üretir, bu da güneş lekesine sebep olur.

Yaşlanma (Yaşlılık Lekeleri)

Çocukluktan beri maruz kalınan zararlı güneş ışınları genellikle 40’lı yaşlardan sonra ciltte daha fazla görülmeye başlar, buna da halk arasında yaşlılık lekeleri denir.

Cilt Tipi

Açık tenli kişilerde melanin düzensizlikleri daha fazla olduğu için güneş lekesi görülme olasılığı daha fazladır.

Bazı İlaçlar ve Kozmetik Malzemeleri

Antibiyotikler, doğum kontrol hapları gibi bazı ilaçlar cildi güneşe karşı hassaslaştırabilir. Aynı zamanda cilt bakım rutinlerine eklenen asitli ve parfümlü ürünler de cildi güneşe karşı daha hassas hale getirerek güneş lekelerine sebep olur.

Yetersiz Güneş Koruyucu Kullanımı

SPF oranı düşük güneş kremleri kullanmak ya da güneş kremi yerine güneş koruyucu özelliği olan ürünlerle güneşe çıkmak ve güneş kremlerinin yetersiz kullanımı lekelere sebep olur.

Güneş Lekesi Nasıl Geçer?

Güneş lekelerini önlemek için öncelikle düzenli güneş koruyucu kullanmayı alışkanlık haline getirmek gerekir. Güneş lekeleri kendiliğinden geçmeyen lekelerdir ancak düzenli bir cilt bakım rutini oluşturmak ve lekeye yönelik tedavi uygulamak lekelerin önemli ölçüde azalmasını sağlar.

Güneş lekesi tedavisi şunları içerir:

Güneş Lekesi Tedavi Yöntemleri
Güneş Koruması	Güneşe çıkmadan 20-30 dakika önce minimum SPF 30 içeren bir güneş koruyucu sürülmeli ve 2 saatte bir yenilenmelidir.
Cilt Bakımı	•Özellikle yaz aylarında yüksek oranda asit içeren cilt bakım ürünlerinin kullanımı azaltılmalı, yalnızca akşamları kullanılmalı ve güneş koruyucu olmadan güneşe maruz kalınmamalı. • Leke açmaya yönelik krem ve serumlar cilt bakım rutinine eklenmeli.
Lazer Tedavisi	Cilt yüzeyine zarar vermeden pigment hücrelerinin parçalanması ve vücut tarafından atılması sağlanır.
Kimyasal Peeling	Cildin üst tabakasını soyarak leke görünümünün azalmasını sağlar ancak kimyasal peeling sonrası cilt oldukça hassas bir hale geleceği için güneşten korunması gerekir. Bu sebeple kışın ya da akşam saatlerinde uygulanması önerilir.
Birden Fazla Tedavi Kombinasyonu	Derinin daha alt tabakalarında da olabilen melasma tipi lekelerin tedavisi daha zordur. Birden fazla tedaviyi kombine etmek gerekebilir. Genellikle seans aralıkları 1-2 hafta olmalıdır ve tedavi 6-8 hafta sürer.

Güneş Lekelerine Ne İyi Gelir?

Güneş lekeleri estetik açıdan rahatsız edici olabilir ancak doğru bakım ve tedavi yöntemleriyle bu lekelerin görünümü azaltılabilir ya da tamamen ortadan kaldırılabilir. Hem doğal çözümler hem de medikal yöntemler güneş lekeleri üzerinde etkili olabilir.

Güneş lekelerine iyi gelen yöntemler şunları içerir:

Güneş kremi kullanmak
Cilt aydınlatıcı kremler ve serumlar
Kimyasal peeling
Lazer ve ışık tedavileri
Düzenli cilt bakımı ve nemlendirme

Kışın Güneş Lekesi Olur mu?

Leke tedavisinin en önemli adımı lekelerin artmasını engellemektir. Bu noktada yardımımıza güneş kremleri koşuyor. Toplumumuzda güneş lekelerinin yazın oluştuğuna bu sebeple güneş kremlerinin yalnızca yazın kullanılması gerektiğine dair yanlış bir bilgi var fakat UVA ışınları yıl boyu aktiftir ve güneşin zararlı ışınlarına kışın da maruz kalınabilir. Özellikle karlı havalar güneşin UV etkisini arttırır bu sebeple güneş lekelerini engellemek için kışın da güneş kremi kullanmaya devam edilmelidir.

Güneş Lekeleri Sağlığa Zararlı mıdır?

Güneş lekeleri genellikle ciltteki melanin pigmentinin artmasıyla oluşur. Estetik bir problem olarak kabul edilir ve çoğu zaman tıbbi açıdan tehlikeli değildir. Özellikle ileri yaşlarda ve güneşe fazla maruz kalan bölgelerde görülür. Ancak ani renk değişimi, leke sınırlarında düzensizlik, büyüme, kaşıntı veya kanama gibi durumlar varsa bu lekeler tehlikeli olabilir. Bu tür değişiklikler, cilt kanseri türleri arasında yer alan melanom gibi öncü lezyonların belirtisi olabilir. Düzenli dermatolojik kontrol, riskli durumların erken fark edilmesini sağlar.

Kimler Güneş Lekesi Oluşmasına Yatkındır?

Açık tenli, kızıl saçlı kişilerde çil ve solar lentigo denilen güneş lekeleri daha fazla görülür. Esmer tenlilerde melazma daha ön plandadır. Melazma özellikle yazın bronzlaşmadan sonra ve gebelikte hormonların etkisi ile oluşmaktadır.

Aynı zamanda uzun süreler güneş altında çalışan kişiler, asit içerikli ürünler kullananlar ve hormon tedavisi gören kişilerde de güneş lekesi oluşma olasılığı yüksektir.

Güneş Lekesi Çeşitleri Nelerdir?

Güneş lekeleri, farklı şekil, renk ve boyutlarda ortaya çıkabilir ve bazı alt türlere ayrılır. Bu çeşitler, lekenin görünümüne, oluşma nedenine ve bulunduğu cilt tabakasına göre sınıflandırılır.

En yaygın güneş lekesi çeşitleri şunlardır:

Çiller (Ephelid): Derinin üst tabakasında yer alır, genellikle yanaklar ve burun üzerinde görülür, açık kahverengi renkte ve birkaç milimetre büyüklüğündedir
Solar Lentigo (Güneş Lekeleri): Yüz, eller, sırt ve kollarda ortaya çıkar, genellikle yarım santimlik bazen daha da büyük olabilir, kahverengi tonlarda olup yaşla ve güneş maruziyeti ile artar.
Melazma: Yüzde güneş lekesi olarak görülen melazma 4-5 cm’lik keskin sınırlı, koyu kahverengi lekeler şeklindedir. Hem epidermis (üst tabaka) hem de dermis (alt tabaka) pigment artışı içerir.

Güneş Lekeleri Nasıl Önlenir?

Güneş lekelerini önlemek, cilt sağlığını korumak ve yaşlanma belirtilerini geciktirmek açısından önemlidir. Güneşin zararlı UV ışınlarına karşı alınacak basit ama etkili önlemler, lekelerin oluşumunu büyük ölçüde engelleyebilir.

Güneş lekelerini önlemek için dikkat edilmesi gereken noktalar aşağıdaki gibidir:

Düzenli güneş kremi kullanmak
Güneşten koruyan kıyafetler giymek
Güneşin tepede olduğu zamanlarda dışarı çıkmamak

Güneş Lekeleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Güneş Lekesi Geçer mi?

Güneş lekeleri tamamen yok edilebilir. Ancak vakaların yüzde 40’ında maalesef yazın tatil sonrası tekrar eder.

Güneş Lekesi Nasıl Olur?

Güneşe ışınlarının zararlı etkilerine uzun süre korunmasız olarak maruz kalmanın sonucunda güneş lekesi oluşur.

Güneş lekeleri ne renk olur?

Güneş lekeleri ciltte görülen kahverengi lekelerdir.

Güneş lekesi olduğu nasıl anlaşılır?

Güneş lekeleri genellikle simetrik ve homojen renktedir. Asimetrik, çok renkli, sınırları düzensiz ve hızlı büyüyen lekeler ise şüpheli olabilir.

Güneş Lekesi Kremi ile Lekeden Kurtulmak Mümkün mü?

Güneş lekesi kremi kullanarak leke önemli ölçüde azaltılabilir ama tam olarak geçmez. Leke problemi olan kişiler mutlaka leke açıcı ürünleri kullanmak zorundalar.