Ayran aşı çorbası, yoğurt, haşlanmış buğday ve nohutla yapılan, genellikle soğuk tüketilen geleneksel bir Türk çorbasıdır. Yazın serinletici, kışın ise sıcak versiyonlarıyla tüketilebilir. Yüksek probiyotik, lif ve vitamin içeriğiyle sindirim, bağışıklık, kilo kontrolü ve cilt sağlığına katkı sağlar. Kalorisi düşüktür ve diyet için uygundur. Farklı yörelerde; Ağrı’da yarpuzlu, Iğdır’da ebegümecili, Bingöl’de kengerli, Erzurum’da aşotlu gibi versiyonları bulunur. Soğuk hali yaz aylarında, sıcak hali ise terbiyeli olarak kışın tercih edilir.
Ayran Aşı Çorbası Nedir?
Ayran aşı çorbası, yoğurt, haşlanmış buğday (yarma) ve nohutla hazırlanan, soğuk tüketilen geleneksel bir Türk çorbasıdır. Serinletici etkisi ve besleyici yapısıyla özellikle yaz aylarında tercih edilir. Yoğurdun probiyotik yapısı sayesinde sindirim sistemine destek olurken, içeriğindeki tahıllar uzun süre tok tutar.
Ayran Aşı Çorbasının Tanımı ve Kökeni
Türk mutfağının en eski tariflerinden biri olan ayran aşı çorbası, sade malzemelerle hazırlanmasına rağmen lezzetli ve doyurucu yapısıyla öne çıkar. Temelinde yoğurt, haşlanmış buğday ve nohut bulunur. Soğuk tüketilmesiyle bilinir ve özellikle sıcak iklimli bölgelerde serinletici bir öğün olarak değerlendirilir. Farklı yörelerde çeşitli yeşillik ve baharatlarla zenginleştirilen tarif, hem geleneksel hem de besleyici yönüyle Türk mutfağında özel bir yere sahiptir.
Hangi Yörelere Aittir?
Ayran aşı çorbası, Türkiye'nin birçok bölgesinde farklı isimler ve içeriklerle hazırlanır. Erzurum ve Erzincan gibi Doğu Anadolu illerinde aş otu (kişniş) ile tatlandırılarak sunulur. Ağrı’da “gırar” adıyla bilinir ve yarpuz gibi aromatik otlarla zenginleştirilir.
Bingöl’de kenger kökü eklenerek farklı bir aroma elde edilirken, Iğdır’da tarife ebegümeci, evelik, pancar yaprağı ve sarımsak gibi yeşillikler dahil edilir. Orta Anadolu’da, özellikle Konya, Kayseri ve Ankara civarında “katıklı aş” olarak adlandırılır ve genellikle bulgurla hazırlanır. Her yörenin kendi damak zevkine göre şekillendirdiği bu çorba, Türk mutfağının çeşitliliğini ve kültürel zenginliğini yansıtan önemli örneklerden biridir.
Ayran Aşı Çorbasının Faydaları
Yoğurt, buğday ve nohut gibi besleyici malzemelerle hazırlanan ayran aşı çorbası, hem lezzetli hem de sağlık açısından değerli bir alternatiftir. Özellikle sıcak havalarda ferahlatıcı etkisiyle tercih edilen bu geleneksel çorba, içerdiği vitamin, mineral ve probiyotikler ile vücuda pek çok açıdan katkı sağlar. Düzenli tüketildiğinde bağışıklık sistemini destekler, sindirim sağlığını iyileştirir ve genel yaşam kalitesine olumlu etkiler sunar.
Lif içeriğiyle kan şekerini dengelemeye yardımcı olur
Sindirim Sistemine Etkileri
Ayran aşı çorbasının temel bileşeni olan yoğurt, doğal probiyotikler açısından zengindir. Bu bakteriler bağırsak florasını dengeler, hazmı kolaylaştırır ve şişkinlik, gaz gibi sindirim sorunlarını azaltabilir. Aynı zamanda haşlanmış buğday ve nohut gibi lifli gıdalar sindirim sisteminin düzenli çalışmasına yardımcı olur.
Bağışıklık Sistemine Katkıları
İçeriğindeki yoğurt, vücudun savunma mekanizmasını destekleyen canlı bakteriler içerir. Bu probiyotikler, enfeksiyonlara karşı direnç geliştirir. Ayrıca nohuttan gelen çinko ve B vitaminleri bağışıklık sistemini güçlendirmede önemli rol oynar.
Kilo Kontrolüne Yardımları
Düşük kalorili ve yüksek lif içeriğiyle ayran aşı çorbası, uzun süre tokluk hissi sağlar. Bu özelliği sayesinde ara öğünlerde veya ana öğün yerine tüketildiğinde kilo kontrolüne destek olur. Aynı zamanda kan şekerini dengede tutarak ani açlık hissini bastırır.
Kemik ve Diş Sağlığına Faydaları
Yoğurt, zengin kalsiyum ve D vitamini içeriğiyle kemik yoğunluğunu artırmaya yardımcı olur. Düzenli tüketimi, kemik erimesi riskini azaltabilir. Aynı zamanda bu bileşenler diş sağlığını da koruyarak çürük oluşumunu engelleyebilir.
Cilt Sağlığına Etkileri
Yoğurttaki probiyotikler ve vitaminler, cilt sağlığını olumlu etkiler. Bağırsakların sağlıklı çalışması ciltteki toksinlerin atılmasını kolaylaştırır. Ayrıca nohut ve buğday gibi malzemelerde bulunan E vitamini ve antioksidanlar, cildin daha parlak ve sağlıklı görünmesine katkı sağlar.
Ayran Aşı Çorbası Kaç Kalori?
Ayran aşı çorbası, hafif ve serinletici yapısıyla yaz aylarında tercih edilen düşük kalorili bir çorbadır. Yoğurt, haşlanmış buğday ve nohut gibi doğal malzemelerle hazırlandığı için hem besleyici hem de doyurucu bir öğündür. Kalori miktarı; malzeme oranlarına ve yağ kullanımına göre değişebilir.
1 Porsiyon Ayran Aşı Çorbası Kaç Kalori?
Ortalama bir kase (yaklaşık 250 ml) ayran aşı çorbası, kullanılan malzemelere bağlı olarak yaklaşık 150-200 kalori arasındadır. Tam yağlı yoğurt ve zeytinyağı gibi eklemeler, bu değeri bir miktar artırabilir.
Diyet Yapanlar İçin Uygun mu?
Ayran aşı çorbası düşük kalorili, tok tutucu ve sindirimi kolay içeriğiyle diyet yapanlar için oldukça uygun bir seçenektir. Lif oranı yüksek olduğu için uzun süre tokluk sağlar, ani açlık krizlerini önleyebilir. Aynı zamanda sıvı oranı yüksek olduğu için vücudun günlük su ihtiyacına da katkı sağlar.
Ayran aşı çorbasının malzemelerine göre kalori dağılımı şu şekildedir:
Malzeme
Miktar
Kalori (kcal)
Yoğurt (tam yağlı)
150 gram
90
Haşlanmış buğday
50 gram
60
Haşlanmış nohut
50 gram
85
Zeytinyağı
1 yemek kaşığı
120
Nane, tuz, su
-
0
Toplam (yaklaşık)
-
355
Ayran Aşı Çorbası Malzemeleri
Ayran aşı çorbası, birkaç temel malzemeyle hazırlanan, pratik ve ferahlatıcı bir çorbadır. Malzemeler hem sade hem de besleyici olduğu için yaz aylarında sıklıkla tercih edilir.
Ayran aşı çorbası, ferahlatıcı etkisi ve kolay hazırlanışıyla özellikle sıcak yaz günlerinde sofraların vazgeçilmezlerinden biridir. Ana malzemeleri yoğurt, haşlanmış buğday (yarma) ve nohuttur. Soğuk servis edilen bu çorba, hem besleyici hem de pratik bir alternatiftir.
Ayran Aşı Çorbası Nasıl Yapılır?
Öncelikle yarma ve nohut ayrı kaplarda haşlanarak hazır hale getirilir. Bu işlem, çorbanın sindirimi kolay ve kıvamının dengeli olmasını sağlar. Haşlanan malzemeler süzülüp soğumaya bırakılır. Ayrı bir kapta yoğurt ve su çırpılarak ayran kıvamına getirilir.
Dilerseniz içerisine birkaç buz küpü de eklenebilir. Haşlanmış yarma ve nohut bu karışıma ilave edilir. Son olarak tuz eklenir ve tüm malzemeler iyice karıştırılır. İsteğe bağlı olarak ince doğranmış taze nane ya da kuru nane serpiştirilerek soğuk olarak servis edilir.
Ayran aşı çorbasının hazırlık süreci şu şekildedir:
Aşama
Açıklama
1. Yarma ve nohutu haşla
Yarma ve nohutu ayrı ayrı haşlayıp soğumaya bırakın.
2. Yoğurdu hazırlayın
Yoğurdu bir kaba alın, suyu ekleyip çırparak ayran kıvamına getirin.
3. Malzemeleri birleştirin
Haşlanmış yarma ve nohutu ekleyin. Tuz ilave edip karıştırın.
4. Soğutma
Buzdolabında 1 saat kadar dinlendirin.
5. Servis
Üzerine ince doğranmış nane ve arzuya göre zeytinyağı gezdirerek servis edin.
Püf Noktaları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yoğurt karışımının kesilmemesi için yoğurdu çırparken suyu yavaş yavaş ilave etmek önemlidir. Malzemelerin önceden tamamen soğutulmuş olması çorbanın kıvamını ve lezzetini olumlu yönde etkiler. Eğer yoğurdun kıvamı yoğunsa, daha fazla su ile seyreltebilirsiniz.
Tuz miktarını damak zevkinize göre ayarlayabilir, ekstra lezzet için zeytinyağı veya ezilmiş sarımsak ekleyebilirsiniz. Hazırlanan çorba, buzdolabında 1-2 saat bekletildiğinde lezzeti daha da oturur. Servisten hemen önce karıştırmak, içeriğin homojen olmasını sağlar.
Sıcak Ayran Aşı Çorbası
Sıcak ayran aşı çorbası, Anadolu'nun bazı bölgelerinde kış aylarında tercih edilen, yoğurtla terbiyelenmiş ve sıcak servis edilen bir çeşididir. Klasik ayran aşı tarifinden farklı olarak pişirme aşaması bulunur ve iç ısıtan bir lezzet sunar.
Sıcak ayran aşı çorbası şu şekilde yapılır:
Bir tencerede 1 su bardağı haşlanmış buğday ve 1 su bardağı haşlanmış nohudu 4 su bardağı suyla kaynamaya bırakın.
Ayrı bir kapta 1,5 su bardağı yoğurt, 1 yemek kaşığı un ve 1 adet yumurta sarısını çırpın.
Kaynamakta olan buğdaylı karışımdan birkaç kaşık su alıp yoğurtlu terbiyeye yavaş yavaş ekleyin ve ılıştırın.
Kısık ateşte 10 dakika kadar karıştırarak kaynatın.
Ayrı bir tavada 1 yemek kaşığı tereyağında kuru nane kavurun ve çorbanın üzerine gezdirin.
Sıcak olarak servis yapın.
Soğuk Ayran Aşı Çorbası
Soğuk ayran aşı çorbası, sıcak havalarda serinletici etkisiyle ön plana çıkan, hafif ve besleyici bir seçenektir. Pişirme gerektirmediği için pratikliğiyle de öne çıkar.
Soğuk ayran aşı çorbası şu şekilde yapılır:
1 su bardağı haşlanmış buğday ve 1 su bardağı haşlanmış nohudu derin bir kaba alın.
Ayrı bir kapta 2 su bardağı yoğurt ile 1,5 su bardağı soğuk suyu pürüzsüz hale gelene kadar çırpın.
Yoğurtlu karışımı haşlanmış malzemelerin üzerine dökün ve iyice karıştırın.
1 tatlı kaşığı tuz ekleyerek lezzetini ayarlayın.
Dilerseniz birkaç buz küpü ekleyerek daha ferah bir kıvam elde edebilirsiniz.
Servis öncesinde ince kıyılmış taze nane veya kuru nane serpiştirin.
Soğuk olarak servis edin; buzdolabında 1-2 saat dinlendirmek lezzetini artırır.
Yörelere Göre Ayran Aşı Çorbası Çeşitleri
Ayran aşı çorbası, Türkiye’nin farklı bölgelerinde yöresel isimler ve malzemelerle hazırlanır. Her yörenin kendi coğrafi ve kültürel özelliklerine göre şekillenen bu tarifler, çorbanın zengin mutfak kültürümüzdeki yerini ortaya koyar.
Ağrı Ayran aşı
Ağrı ayran aşı malzemeleri arasında haşlanmış buğday, nohut, yoğurt ve bölgeye özgü aromatik bir bitki olan yarpuz bulunur. Yörede “gırar” adıyla bilinen bu çorba, yarpuzun ferah kokusu sayesinde ayırt edici bir tat kazanır. Özellikle yaz aylarında soğuk olarak tüketilir.
Iğdır Ayran aşı
Iğdır ayran aşı malzemeleri arasında klasik yoğurt ve buğdayın yanı sıra ebegümeci, evelik, pancar yaprağı ve sarımsak bulunur. Bu yeşillikler çorbaya hem zengin bir besin değeri hem de yöresel bir karakter kazandırır. Renkli ve lif oranı yüksek bu tarif, yazın ferahlatıcı bir alternatif olarak sofralarda yer alır.
Bingöl Mastuva
Bingöl mastuva çorbasının malzemeleri arasında yoğurt, buğday, nohut ve kenger kökü bulunur. Kenger, dağlık bölgelerden toplanan ve haşlanarak çorbaya eklenen özel bir bitkidir. Bu ekleme sayesinde mastuva, Bingöl mutfağında kendine has bir lezzete kavuşur.
Diyarbakır Mastava Aşı
Diyarbakır mastava aşı malzemeleri arasında yoğurt, haşlanmış buğday, yeşil soğan ve sarımsak bulunur. Diğer versiyonlara göre daha sade ama aromatik bir yapıya sahiptir. Soğuk servis edilir ve özellikle yaz aylarında bölge halkının tercih ettiği serinletici bir çorbadır.
Van Mastaba Aşı
Van mastaba aşı malzemeleri arasında yoğurt, haşlanmış buğday, nohut ve yöreye özgü reyhan otu bulunur. Bazı tariflerde az miktarda haşlanmış yeşil mercimek de eklenir. Reyhan, çorbanın karakteristik kokusunu ve lezzetini belirler. Van’da sabah kahvaltılarında bile tüketilebilecek kadar yaygındır.
Malatya Ayranlı Soğuk Çorba
Malatya ayranlı soğuk çorba malzemeleri arasında yoğurt, ince bulgur, maydanoz, taze nane ve dereotu bulunur. Bulgurun ince olması, çorbanın daha yumuşak ve akışkan bir kıvamda olmasını sağlar. Otlarla zenginleştirilen bu tarif, sıcak günlerde ferah bir seçenek olarak tercih edilir.
Erzurum Ayran Aşı Çorbası: Aşotu ile Hazırlanan Çorba
Erzurum ayran aşı çorbası malzemeleri arasında yoğurt, haşlanmış buğday, nohut ve yöreye özgü aşotu (taze kişniş) bulunur. Aşotu, çorbaya keskin ve taze bir aroma kazandırır. Erzurum mutfağında bu çorba, hem lezzet hem de sindirime yardımcı özellikleriyle değer görür. Soğuk olarak tüketilir ve genellikle yanında köy ekmeği ile sunulur.
Ayran Aşı Çorbası Hangi Mevsimde Tüketilir?
Ayran aşı çorbası, yılın farklı zamanlarında farklı şekillerde hazırlanarak tüketilebilen çok yönlü bir çorbadır. Mevsime göre soğuk ya da sıcak olarak sunulabilir. Bu özelliği sayesinde hem yazın serinletici hem de kışın besleyici bir seçenek olarak sofralarda yer alır.
Yaz Aylarında Serinletici Etkisi
Yaz aylarında ayran aşı çorbası soğuk olarak hazırlanır ve özellikle sıcak günlerde ferahlatıcı etkisiyle öne çıkar. Yoğurt, soğuk su, haşlanmış buğday ve nohutla hazırlanan bu çorba, içeriğindeki sıvı ve mineraller sayesinde vücudun su ihtiyacını destekler.
Ayrıca, ağır yemeklerden kaçınılan yaz aylarında hafifliğiyle ideal bir öğün alternatifi sunar. Buzdolabında soğutularak veya içerisine birkaç buz küpü eklenerek daha da serinletici hale getirilebilir. Lifli yapısı ve probiyotik içeriğiyle sindirimi desteklerken, uzun süre tokluk hissi de sağlar.
Kış Aylarında Sıcak Tüketim Seçenekleri
Kış aylarında ayran aşı çorbası, sıcak versiyonuyla tercih edilir. Yoğurt, yumurta ve unla hazırlanan terbiyeli sos, haşlanmış buğday ve nohutla birlikte kaynatılarak çorba kıvamına getirilir. Üzerine kızdırılmış tereyağında nane dökülerek sıcak servis yapılır. Bu haliyle hem iç ısıtır hem de bağışıklık sistemini destekleyici bir öğün sunar.
Kış aylarında sıcak tüketildiğinde, özellikle grip ve soğuk algınlığı gibi durumlarda sindirimi kolay, besleyici ve doyurucu bir alternatif olur. Yoğurtlu yapısı sayesinde mideyi yormaz, protein ve karbonhidrat dengesiyle enerji verir.
Ayran Aşı Çorbası ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Ayran aşı çorbası nasıl yapılır?
Ayran aşı çorbası, yoğurt, buğday ve nohutla hazırlanan, serinletici özelliğiyle yaz aylarında tercih edilen geleneksel bir çorbadır. Buğday ve nohut haşlandıktan sonra soğutulur, yoğurt ve suyla karıştırılıp tuz ve nane eklenerek servis edilir.
Ayran aşı nasıl yapılır?
Ayran aşı, haşlanmış buğday ve nohudun yoğurtla karıştırılmasıyla yapılır. Nane ve tuzla tatlandırılarak soğuk servis edilir.
Soğuk ayran aşı nasıl yapılır?
Soğuk ayran aşı için yoğurt ve su iyice çırpılır, içine haşlanmış buğday ve nohut eklenir. Karışım buzdolabında soğutulduktan sonra nane ile servis edilir.
Ayran aşı çorbası yanına ne gider?
Ayran aşı çorbası, yanında zeytinyağlı sarma, domatesli pilav ya da közlenmiş sebzelerle iyi gider. Hafif ve serinletici olduğu için yaz sofralarında denge sağlayan garnitürlerle tamamlanır.
Ayran aşı çorbası kilo yapar mı?
Kalorisi düşük ve lif oranı yüksek olduğu için ayran aşı çorbası ölçülü tüketildiğinde kilo yapmaz. Ancak içine fazla yağ ya da kalori eklenirse kilo kontrolü zorlaşabilir.
Soğuk ayran aşı çorbası nasıl yapılır?
Soğuk ayran aşı çorbası, yoğurt-su karışımına haşlanmış buğday ve nohudun eklenmesiyle hazırlanır. Karışım iyice soğutulduktan sonra nane serpilerek servis edilir.
Erzurum ayran aşı çorbası nasıl yapılır?
Erzurum usulü ayran aşı çorbası, yoğurt, su, dövme buğday ve kuru nane ile hazırlanır, içine bazen dereotu da eklenir. Diğer ayran aşılarından farklı olarak daha kıvamlı ve ekşi bir tat profiline sahiptir.
Ayran aşı çorbası diyette yenir mi?
Evet, ayran aşı çorbası düşük kalorili ve tok tutucu özelliğiyle diyetlerde rahatlıkla tüketilebilir. İçeriğindeki yoğurt, lifli baklagiller ve tahıllar metabolizmayı destekler.
Ayran aşı çorbası kaç kcal?
Bir kase (yaklaşık 200 ml) ayran aşı çorbası ortalama 90-120 kcal arasındadır. Kalori miktarı kullanılan yoğurt ve baklagil oranına göre değişebilir.
Ayran aşı çorbasında neler var?
Ayran aşı çorbası; yoğurt, buğday (genellikle dövme), nohut, su, tuz ve kuru nane ile yapılır. İsteğe göre dereotu veya salatalık da eklenebilir.
Ayran aşısı nerenin yemeğidir?
Ayran aşısı, özellikle Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaygındır. Erzurum, Gaziantep ve çevresinde farklı varyasyonlarıyla bilinir.
Ayran aşı çorbası içinde ne var?
İçeriğinde haşlanmış buğday, nohut, yoğurt, su, tuz ve kuru nane bulunur. Tamamen bitkisel içerikli olmasıyla yaz aylarında serinletici bir seçenektir.
Diyet ayran aşı çorbası nasıl yapılır?
Diyet versiyonu için yağsız yoğurt kullanılır, buğday ve nohut miktarı azaltılır. Tuzu kontrollü eklenip nane ile tatlandırılarak soğuk servis edilir.
Ayran aşısı neyle yapılır?
Ayran aşısı, temel olarak yoğurt, haşlanmış buğday ve nohuttan yapılır. Lezzet vermesi için nane ve tuz eklenir.
Ayrandan çorba nasıl yapılır?
Yoğurt suyla karıştırılarak ayran haline getirilir, içine haşlanmış tahıl ve baklagiller eklenir. Soğutulup nane ile servis edilir.
Ayran aşı çorbası ısıtılır mı?
Hayır, ayran aşı çorbası ısıtılmaz; çünkü yoğurt kesilebilir ve lezzet bozulur. Soğuk tüketilmesi önerilir.
Yayınlanma Tarihi:27 Haziran 2025 Cuma
Güncellenme Tarihi:27 Haziran 2025 Cuma
*Bu içeriğin
geliştirilmesinde Tıbbi Direktörlük katkı sağlamıştır.
*Web sitemizdeki bilgiler
kişi ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm
işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız. İçeriklerde Acıbadem Sağlık Grubu'nun
tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler yer almamaktadır.
Her türlü soru, görüş ve önerileriniz için aşağıdaki formdan bizimle iletişime geçebilirsiniz. Talebiniz doğrultusunda Çağrı Merkezi yetkililerimiz size en kısa sürede dönüş yapacaklardır.