Kafa Travması Nedir? Kafa Travması Belirtileri Nelerdir?

Kafa Travması Nedir?

Kafa travması; beyin, kafatası ve kafa derisinin herhangi bir şekilde yaralanmasıdır. Bu hasar bazen hafif bir şişlik ve morluk olabilir bazen de travmatik bir beyin hasarına kadar gidebilir. Kafaya gelen çok hafif bir darbe dahi çok ağrılı olabilir. 

Yüz ve kafa derisi vücudun diğer yerlerine göre daha hassastır. Kafa derisinde çok fazla kan damarları bulunduğundan küçük bir kesikten büyük miktarlarda kanama olabilir. Darbe sonucu bir kesik oluşmasa dahi, cilt altına toplanan kan darbe bölgesinde şişliğe neden olabilir. Ancak başka bir belirti yoksa bu tehlikeli bir durum değildir ve bir-iki hafta içinde tamamen kaybolur.

Kafa Travması Nasıl Olur?

Kafa travmasının en yaygın nedenleri beyin hasarı, kafatası kırıkları ve kafa derisi yaralanmalarıdır. Sonuçlar ve tedaviler de kafa travmasına neyin neden olduğuna ve travmanın ne kadar şiddetli olduğuna göre değişir. Kafa travmaları açık ve kapalı şekillerde oluşur. Kapalı kafa travmaları, kafatasının kırılmadığı yaralanmalardır. Açık kafa travmaları ise bir nesnenin deriyi geçerek kafatasını kırması ve beyne girmesi anlamına gelir.

Kafa travmaları başa gelen bir darbe sonucu oluşabildiği gibi daha çok bebek ve çocuklarda şiddetli sarsıntıya bağlı olarak da gelişebilir.

Darbelere bağlı kafa travmaları genellikle şu nedenlere bağlıdır:

• Motorlu araç kazaları
• Düşmeler
• Fiziksel saldırılar
• Spor yaralanmaları
• Patlamalar

Bebeklerde Kafa Travması

Bebeklerde kafa travması genel olarak çarpmaya bağlı olarak gelişir. Bebekler özellikle hareketli olmaya başladıkları dönemlerde bir anlık dikkatsizlikle ya da kafaları bedenlerinden büyük olduğu için düşerek kafalarını çarpabilir.

Bebeklerde kafa travmasının en yaygın oluşma şekilleri şunlardır:

• Küvette/banyoda kayma
• Geri doğru düşme
• Yataktan ve masadan düşme
• Mobilyaya ya da tezgah üzerine tırmandıktan sonra düşme
• Beşikten düşme
• Yerde halı, kilim ya da farklı nesnelere takılıp düşme
• Merdivenlerden ve basamaklardan düşme
• Yürüteçle takılıp düşme
• Salıncaktan düşme
• Motorlu araç kazaları
• Bisiklet kazaları
• Spor yaralanmaları
• Çocuğa yönelik şiddet

Genellikle, düştüğü yüksekliğe bağlı olarak bebekte düşmeye bağlı kafa travmalarında herhangi bir tıbbi müdahaleye gerek kalmaz. Ancak şiddetli kanama, gözle görülür morarma ya da bilinç kaybı gibi anormal durumlar gözlemlenirse acilen bir sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir.

Kafa Travması Belirtileri Nelerdir?

Kafa travmaları hem fiziksel hem psikolojik belirtiler gösterebilir. Hafif travmalarda baş ağrısı, baş dönmesi ve kulak çınlaması gibi belirtiler görülebilir. 

Daha ciddi kafa travması sonrası riskler ise şunlardır: 

• Kaza anını, öncesini ve sonrasını hatırlamakta zorluk, hafıza kaybı
• Bilinç kaybı ve bilinç bulanıklığı
• Uyku hali ve uyandırılamama
• Kötüleşen ve ağrı kesicilere yanıtsız baş ağrısı
• Nöbetler, aniden çökme veya bayılma
• Baş dönmesi
• Bulanık veya çift görme
• Gözlerle odaklanamama ve anormal göz hareketleri
• Tek veya her iki kulakta yeni başlayan duyma kaybı
• Anlama ve konuşmada güçlük
• Kol veya bacaklarda kasılmalar veya güç kaybı
• Denge ve koordinasyon kaybı veya yürüme güçlüğü
• Kusma
• Kulaktan kan gelmesi
• Kulak veya burundan şeffaf sıvı gelmesi
• Ruh hali değişiklikleri

Hafif Kafa Travması Belirtileri

Hafif yaşanmış kafa travmaları genellikle geçicidir ve basit bir darbe aldıktan sonra ortaya çıkar.

Hafif kafa travması belirtileri aşağıdaki gibidir:

• Baş ağrısı
• Baş dönmesi
• Hafif kafa karışıklığı
• Mide bulantısı
• Kulaklarda geçici çınlama

Bebeklerde Kafa Travması Belirtileri

Bebeklerde kafa travması belirtileri bebeğin düşme şiddetine ve düştüğü yüksekliğe göre değişir. Genellikle ciddi durumlara yol açmaz ancak bazı durumlarda acil müdahale gerekebilir.

• Kesiğin kontrolsüz şekilde kanaması
• Kafatasında bir göçük veya şişmiş yumuşak bir bölge olması
• Aşırı morarma ve/veya şişme
• Birden fazla kez kusma
• Olağandışı uyku ya da uyanık kalma zorluğu
• Bilinç kaybı, sese veya dokunuşa yanıt vermeme
• Burun veya kulaktan kan veya sıvı gelmesi
• Nöbet geçirme
• Şüpheli omurilik/boyun yaralanması
• Nefes almada zorluk

Bu belirtilerden herhangi birinin görülmesi halinde vakit kaybetmeden acil yardım istenmelidir.

Çocuklarda Kafa Travması Belirtileri

Çocuklarda kafa travması bazı durumlarda yalnızca küçük bir şişlik veya morarmayla görülürken, bazı vakalarda ciddi beyin hasarları gelişebilir. Bu nedenle, travma sonrasında çocuğun davranışlarını ve fiziksel durumunu dikkatle gözlemlemek çok önemlidir. 

Aşağıdaki belirtiler, ciddi kafa travmasının işareti olabilir:

• Bilinç kaybı
• Fışkırır tarzda kusma
• Vücudun bir tarafında güçsüzlük veya hareket kısıtlılığı
• Aşırı uyku hali veya uyanamama
• Epilepsi (nöbet) geçirme
• Şiddetli veya giderek artan baş ağrısı
• Baş dönmesi, halsizlik veya sersemlik hissi
• Bulanık görme veya geçici görme kaybı
• Kafada şişlik, morarma veya yara oluşumu
• Burun ya da kulaktan kan gelmesi
• Denge kaybı, yürüme güçlüğü veya koordinasyon bozukluğu
• Travma sonrası huzursuzluk, ağlama veya davranış değişiklikleri

Kafa Travması Nasıl Anlaşılır?

Kafa travmasında hekim öncelikle kişiyi muayene eder ve kazanın türü ve şiddeti hakkında bilgi alır. Gerekli görürse görüntüleme yöntemlerine başvurur. 

Kafa travması teşhisinde kullanılan yöntemler aşağıdaki gibidir:

• Kan tahlili
• Röntgen
• Bilgisayarlı Tomografi (BT)
• Elektroensefalografi (EEG)
• Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)

Kafa Travması Nasıl Tedavi Edilir?

Kafa travması tedavisi travmanın türüne, boyutuna ve seyrine göre değişiklik gösterir. Kafada uzun veya derin bir kesi oluşmuşsa yaranın dikilmesi gerekebilir. Aspirin gibi ilaçlar yaranın kanamasını çoğaltacağı için kullanımı önerilmez. Aynı şekilde kuvvetli ağrı kesiciler de uyku hali oluşturup hastayı ve hekimi yanıltabileceği için kullanılmamalıdır.

Ciddi bir kafa travması söz konusu ise kafa içi basıncının izlenmesi önemlidir. Travma beynin şişmesine neden olabilir. Bu da kafa içi basıncı arttırarak beyin hasarı yaratabilir.

Yaralanmanın ciddiyetine göre kafa travması tedavi şunları içerebilir:

• Buz
• İstirahat
• Topikal antibiyotikli merhem ve bandaj
• Müşahede
• Acil tıbbi müdahale
• Kesi alanının dikilmesi
• Solunum durumuna bağlı olarak medikal solunum cihazı kullanımı
• Ameliyat

Tedavi yöntemleri kişinin yaşına, genel sağlık durumuna ve tıbbi geçmişine göre değişiklik gösterebilir. Aynı zamanda kişinin ilaç intoleransları da tedavi şeklini belirler. 

Kafa Travması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Bebeklerde Kafa Travması Kaç Saatte Belli Olur

Bebeklerde kafa travmasının etkileri genellikle ilk 24 saat içinde ortaya çıkar. Bu süreçte kusma, aşırı uyku hali veya huzursuzluk gibi belirtiler gözlemlenebilir.

Kafa Travması Sonrası Uyku​ Gelir mi?

Kafa travması sonrası uyku hali olabilir ancak bu durum bazen beyin sarsıntısının belirtisi olabilir. Uyandırmakta zorluk yaşanıyorsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Kafa Travması Sonrası Nöbet​ Geçirilir mi?

Evet, kafa travması sonrası özellikle beyin dokusu etkilendiyse nöbet geçirilebilir. Bu durumda acil tıbbi müdahale gereklidir.

Künt Kafa Travması​ Nedir?

Künt kafa travması, başa sert bir cismin çarpmasıyla oluşan ve deride kesik olmadan meydana gelen yaralanmadır. Genellikle beyin sarsıntısı veya iç kanama riski taşır.

Kafa Travması Sonrası Beyin Ödemi​ Nasıl Geçer?

Beyin ödemi, doktor kontrolünde ilaç tedavisi veya gerekirse cerrahi müdahaleyle azaltılır. Tedavi sürecinde kafa içi basınç dikkatle izlenir.

Kafa Travmasında İlk Yardım Nasıl Yapılır?

Kişi hareket ettirilmeden bilinci, solunumu ve nabzı kontrol edilmelidir. Kusma veya kanama varsa baş yana çevrilip acil yardım çağrılmalıdır.