Eisenmenger sendromu, doğumsal kalp hastalığı sonucu gelişen, akciğer damarlarındaki kan basıncının kalıcı olarak artması ile ortaya çıkan ciddi bir kardiyovasküler rahatsızlıktır. Sol kalpten sağ kalbe akan kan, pulmoner basınç sebebiyle tersine döner ve sağdan sola gerçekleşir. Rahatsızlık sonucunda vücuda yeterli oksijen taşınamaz, uzun süreli hipoksi etkileri ile dudaklarda ve tırnaklarda belirgin morarmalar meydana gelir. Eisenmenger sendromu ventriküler septal defekt (VSD), atriyal septal defekt (ASD) ve patent duktus arteriozus (PDA) gibi doğumsal kalp hastalıkları ile ilişkilidir. Şiddetli pulmoner hipertansiyon, kalbin sağ bölümünün aşırı çalışmasına neden olur. Semptomlar zamanla ilerlediğinde nefes darlığı, halsizlik, çabuk yorulma, baş dönmesi ve çarpıntı gibi bulgular gözlemlenir.
Eisenmenger sendromu, kalpte doğuştan bulunan şant (shunt) nedeniyle akciğerlere aşırı miktarda kan akışı gerçekleşmesi sonucu meydana gelir. Artan kan akışı, akciğer damarlarında basıncın yükselmesine ve damar duvarlarının kalınlaşmasına neden olur. Geri dönüşü olmayan komplikasyonlarda pulmoner hipertansiyon gelişir.
Artan basınç, kalbin çalışması işlemini ve akışı tersine döndürürken kandaki oksijen seviyesinin düşmesine neden olur. Oksijen yetersizliği sonucunda ciltte, dudaklarda ve tırnaklarda belirgin morarmalar meydana gelebilir. Nefes darlığı, çabuk yorulma, göğüs ağrısı ve egzersiz kapasitesinde azalma yaşanabilir.
Pulmoner hipertansiyon hastalığının ileri düzeyde belirti göstermesi, Eisenmenger sendromunun varlığına işaret edebilir. Kalbin sağ bölümü aşırı çalıştığı için kalp kası genişleyebilir ve kronik kalp yetmezliği gelişebilir.
Eisenmenger Sendromu Belirtileri Nelerdir?
Eisenmenger sendromunun belirtileri kandaki oksijen yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkar. Doğumsal kalp hastalığı bulgularının ilerlemesi ile gelişen sendrom, hayat kalitesini doğrudan etkiler. Sık görülen belirtiler arasında nefes darlığı, halsizlik, bayılma eğilimi ve ciltte morarma yer alır.
Dudaklar, parmak uçları ve tırnaklarda belirgin bir siyanoz (morarma) meydana gelir.
El ve ayak parmaklarında çomaklaşma, uzun süreli oksijen yetersizliğinin karakteristik bulgularından biridir.
Bireyler egzersiz sırasında veya günlük aktivitelerde nefes darlığı hissedebilir. Nefes darlığına baş dönmesi, göğüs ağrısı ve çarpıntı gibi semptomlar eşlik edebilir.
Kronik hipoksi, vücutta eritrosit üretimini artırarak kanın yoğunlaşmasına (polisitemi) neden olabilir.
Uzun süreli hastalık sonucunda kalpte sağ bölüm genişleyebilir.
Hastalık sürecinde enfeksiyon riski, yorgunluk ve egzersiz kapasitesinde azalma gibi belirtiler meydana gelebilir.
Eisenmenger sendromu yaşla beraber ilerleme gösterir. Erken tanı ve tedavi adımlarının uygulanması, komplikasyonları önleme açısından önem taşır.
Eisenmenger Sendromu Nasıl Gelişir?
Eisenmenger sendromu, doğumsal kalp defekti ile kanın normalden fazla pompalanması sonucunda meydana gelen bir kalp kası hastalığı olarak bilinir. Yüksek basınç sonucu akciğerde bulunan damar duvarları kalınlaşır ve damar elastikiyeti azalır. Hastalık sonucunda gelişen pulmoner hipertansiyon, kan akışının yönünü değiştirerek oksijence fakir kanın vücutta kullanılmasına ve hipoksi gelişimine neden olur.
Eisenmenger Sendromu Tanısı Nasıl Konulur?
Tanı konulurken ilk basamak, hasta öyküsünün dinlenmesi ve fizik muayene adımlarından oluşur. Ciltte morarma, parmak uçlarında çomaklaşma, nabız ve tansiyon ölçümleri dikkatle değerlendirilir. Kalp sesleri ve üfürümler, doğumsal kalp rahatsızlıklarının belirtisi olabilir. Görüntüleme yöntemleri ile hastalığın teşhisi net olarak konulabilir.
Ekokardiyografi (EKO) kalpte delik yerleri, büyüklüğü ve kan akışının yönü hakkında net bilgiler verir. Kalp kateterizasyonu ile pulmoner arter basıncı ölçülerek akciğer damarlarındaki hipertansiyonun derecesi saptanır.
Elektrokardiyografi (EKG) sayesinde kalbin elektrik aktivitesi incelenir. Akciğer grafisi ile damarlar ve kalp boyutu gözlemlenir. Kan gazı analizi ile kandaki oksijen ve karbondioksit seviyeleri değerlendirilir.
Eisenmenger Sendromu Tedavisi Nasıl Yapılır?
Eisenmenger sendromunun tedavisinde semptomları hafifletici yöntemler uygulanır. Tedavi kapsamında hipertansiyon kontrolü, hipoksinin azaltılması ve komplikasyonların önlenmesi için özel adımlar uygulanır. Oksijen desteği, eritrosit artısını dengeleyen ilaçlar, diüretik ilaçlar ve pulmoner hipertansiyon ilaçları kullanılabilir.
Kalp deliğini kapatmak için yapılan cerrahi operasyonlar Eisenmenger sendromunda tercih edilmez. Kan akışının tersine dönmesi iyileştirilemeyen bir noktaya gelmiştir. İleri düzey hastalıkta kalp ve akciğer nakli düşünülebilir.
Eisenmenger Sendromuna Neden Olan Kalp Hastalıkları
Eisenmenger sendromuna yol açan nedenler, doğumsal kalp rahatsızlıklarına bağlı olarak değişir.
Ventriküler septal defekt (VSD)
Atriyal septal defekt (ASD)
Patent duktus arteriozus (PDA)
Kalp rahatsızlıkları, başlangıç aşamasında soldan sağa olacak şekilde şant oluşturur. Pulmoner hipertansiyon geliştiğinde kan akışı yön değiştirerek sağdan sola şant haline gelir.
Eisenmenger Sendromu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Eisenmenger sendromu için hangi bölüme gidilir?
Eisenmenger hastalığının teşhisi için gidilmesi gereken bölüm, kardiyoloji veya pediatrik kardiyoloji uzmanlığıdır.
Bu sendrom önlenebilir mi?
Doğumsal kalp hastalıklarının erken fark edilmesi ve doğru tedavi yöntemleri ile Eisenmenger sendromu önlenebilir.
Eisenmenger sendromu olan hastalar hamile kalabilir mi?
Hamilelik sürecinde yüksek risk meydana gelebilir. Aile planlaması yapılarak önlem alınması gerekir.
“Siyanoz” nedir ve bu sendromda neden görülür?
Siyanoz, kandaki düşük oksijen seviyesine bağlı olarak ciltte morarma gelişmesidir. Eisenmenger sendromunda kalp kaslarının genişlemesi sebebiyle temiz kan pompalanması zorlaşır.
Her doğumsal kalp hastalığı Eisenmenger sendromuna yol açar mı?
Her doğumsal kalp hastalığı Eisenmenger sendromuna sebep olmaz. Tedavi edilmemiş büyük şant defektleri sendrom oluşumuna neden olabilir.
Sendrom geliştikten sonra kalp deliğini kapatmak bir çözüm müdür?
İleri seviye pulmoner hipertansiyon hastalığında kalp deliğini kapatmak riskli olabilir. Tedavi edici yöntemler uygulanarak hastalık kontrol altına alınmalıdır.
Akciğer ve kalp nakli bir tedavi seçeneği midir?
İleri düzey hastalıklarda kalp ve akciğer nakli tek tedavi yöntemi olabilir.
Eisenmenger sendromu olan hastalar nelere dikkat etmelidir?
Eisenmenger sendromunda yüksek yoğunluklu egzersizlerden kaçınmalı, yüksek rakımlı bölgelerde bulunmamalı ve enfeksiyonlardan korunmalıdır.
Bu sendromun tanısı ne kadar erken konulabilir?
Doğumsal kalp rahatsızlıklarının erken fark edilmesi ve tedavi edilmesi ile sendrom gelişmeden önce önlem alınabilir.
Tedavinin temel amacı nedir?
Eisenmenger sendromunun tedavisinde yaşam kalitesini artırmak, hipoksiyi azaltmak ve komplikasyonları önlemek için yöntemler uygulanır.
Pulmoner hipertansiyon ilaçları bu hastalarda kullanılır mı?
Eisenmenger sendromunda doktor önerisiyle hipertansiyon ilaçları kullanılabilir. Alınan ilaçlar, pulmoner damar direncini azaltmak amacı taşır.
Eisenmenger sendromu kalıtsal mıdır?
Hastalık kalıtsal değildir, doğumsal kalp hastalıkları genetik olarak aktarılabilir.
Yayınlanma Tarihi:11 Aralık 2025 Perşembe
Güncellenme Tarihi:11 Aralık 2025 Perşembe
*Bu içeriğin
geliştirilmesinde Tıbbi Direktörlük katkı sağlamıştır.
*Web sitemizdeki bilgiler
kişi ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm
işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız. İçeriklerde Acıbadem Sağlık Grubu'nun
tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler yer almamaktadır.
Her türlü soru, görüş ve önerileriniz için aşağıdaki formdan bizimle iletişime geçebilirsiniz. Talebiniz doğrultusunda Çağrı Merkezi yetkililerimiz size en kısa sürede dönüş yapacaklardır.