Et Yiyen Bakteri (Nekrotizan Fasiit) Nedir? Et Yiyen Bakteri Belirtileri Nelerdir?

Et Yiyen Bakteri (Nekrotizan Fasiit) Nedir?

Et yiyen bakteri, derinin altında yer alan yumuşak dokuları ve kasları hızla tahrip eden, hayati riski bulunan ve nadir görülen ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır. Ciltteki bir kesik ya da sıyrıktan deri altına girer. Başlangıçta grip benzeri belirtilerle kendini gösteren nekrotizan fasiit, tedavi edilmediği takdirde şiddetli ağrı, doku nekrozu, ve sistematik şok gibi durumlara neden olabilir. 

Nekrotizan fasiite tek bir bakteri türü değil genellikle birden fazla bakteri türünün neden olduğu bilinir. En sık rastlanan bakteri türleri şunlardır: 

• A Grubu Streptokok (Streptococcus pyogenes): Boğaz enfeksiyonu gibi daha yaygın hastalıklara da neden olan bu bakteri, nadir durumlarda nekrotizan fasiite yol açabilir.
• Vibrio vulnificus: Tuzlu veya acı sularda bulunan bu bakteri, açık yaralardan vücuda girebilir veya kontamine deniz ürünlerinin tüketilmesiyle enfeksiyona yol açabilir.
• Aeromonas hydrophila: Tatlı sularda yaşayan bu bakteri, suyla temas eden açık yaralardan bulaşabilir.
• Clostridium türleri: Gazlı gangren adı verilen, dokularda gaz oluşumuna yol açan spesifik ve ciddi bir enfeksiyona neden olabilen bakterilerdir.

Et yiyen bakterinin erken teşhisi, başarılı bir tedavi ve olumlu bir sonuç elde etmek için hayati önem taşır.Bu nedenle, hastalığın belirti ve bulgularını tanımak, hızlı ve etkili bir tıbbi müdahale başlatmak için oldukça önemlidir.

Et Yiyen Bakteri (Nekrotizan Fasiit) Belirtileri Nelerdir?

Et yiyen bakteri, başlangıçta ciltte kızarıklık, hafif şişlik, şiddetli ağrı gibi belirtiler gösterir ve sıradan cilt enfeksiyonu gibi görülebilir. Ancak, çok hızlı ilerleyen bir enfeksiyondur ve ileri aşamalarda görülen belirtiler çok daha şiddetlidir. 

Et yiyen bakteri belirtileri başlangıçta şunlardır:

• Ciltte kızarıklık
• Şişlik olan bölgede ani başlayan ve hızla artan şiddetli ağrı
• Enfeksiyon bölgesinde ısı artışı
• Hızla büyüyen şişlik
• Ateş ve halsizlik

Bu belirtiler daha çok enfeksiyon vücuda ilk girdiğinde başlar. Ancak, erken müdahale edilmediği durumlarda bakteri büyüyerek dokularda daha fazla zarara neden olur. Dokulardan sonra bakteri kana girmeye başlar ve kanda hızlıca ilerler. Bu aşamda aşağıdaki belirtilerle karşılaşılabilir: 

• Ciltte morarma ve sonrasında siyahlaşma
• Ciltte su toplanması (büller)
• Nekroz nedeniyle ciltte ölü doku oluşumu 
• Ölü dokuda kötü koku 
• Tansiyon düşüklüğü ve sepsis

Et yiyen bakteri, hayati bir durumdur ve belirtiler fark edildiği anda bir sağlık kuruluşunun acil servisine başvurmak gerekir. Çünkü hastalık çok hızlı ilerler ve ilerledikçe tedavilerin başarı şansı düşebilir. 

Et Yiyen Bakteri (Nekrotizan Fasiit) Nasıl Bulaşır?

Et yiyen bakteri, ciltteki bir kesik ya da sıyrıktan girerek bulaşır ve kişiden kişiye geçmesi nadir görülür. Kesik ve yara dışında yanıklar ya da cerrahi operasyon sonrası kalan yaralar da et yiyen bakteri bulaşmasına neden olabilir. 

Nekrotizan fasiitin bulaşma yolları şu şekildedir: 

• Ciltte açık yara veya kesikler: Küçük sıyrıklar, kesikler, böcek ısırıkları veya ameliyat kesileri bakterilerin girmesi için yeterli olabilir.
• Travmalar: Kas veya deri altı dokularını zedeleyen yaralanmalardan sonra gelişebilir.
• Enjeksiyonlar: Steril olmayan iğneler veya damar içi madde kullanımı risk oluşturur.
• Su ile temas: Nadiren, kirli suda bulunan bakterilerin açık yaralardan vücuda girmesiyle bulaşabilir.

Hastalık genellikle kişiden kişiye bulaşmaz. Ancak, aynı bakteriyi taşıyan bir kişiyle temas sonrası açık yara varsa risk oluşabilir. Bu durumda diyabet, böbrek veya karaciğer hastalığı olanlar, bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler, kronik yarası veya dolaşım bozukluğu olanlar risk gruplarındandır.

Et Yiyen Bakteri (Nekrotizan Fasiit) Nasıl Teşhis Edilir?

Et yiyen bakteri tanısı klinik muayene, laboratuvar testleri, görüntüleme yöntemleri ve gerektiğinde cerrahi keşif ile konur. Erken ve doğru teşhis, hastalığın ölümcül seyir göstermesini önlemek açısından hayati öneme sahiptir.

• Klinik muayenede morarma, kabarcık, hızla yayılan şişlik ve görünümle uyuşmayan şiddetli ağrı dikkate alınır.
• Kan testleriyle lökosit ve CRP değerleri, elektrolit dengesi ve böbrek fonksiyonları kontrol edilir, kan kültürü ile bakteri türü araştırılır.
• LRINEC skoru kullanılarak laboratuvar bulgularına dayalı risk değerlendirmesi yapılır.
• BT, MR veya ultrason gibi görüntüleme yöntemleriyle dokularda gaz oluşumu ve enfeksiyonun yayılımı incelenir.
• Cerrahi keşif sırasında nekrotik doku varlığı doğrudan gözlemlenerek kesin tanı konur.

Et Yiyen Bakteri Tedavisi Nasıl Olur?

Et yiyen bakteri tedavisi, hastalığın hızlı ilerlemesi ve hayati risk taşıması nedeniyle zaman kaybetmeden başlatılır ve genellikle yoğun bakım koşullarında çok yönlü bir şekilde yürütülür. Tedavinin amacı enfeksiyonu durdurmak, ölü dokuları (nekroz) temizlemek, organ hasarını önlemek ve hastanın genel durumunu desteklemektir. Bu süreçte cerrahi girişimler, güçlü antibiyotikler ve destekleyici tedaviler birlikte uygulanır. 

• Acil cerrahi müdahale
• Antibiyotik tedavisi
• Yoğun bakım desteği
• Amputasyon

Acil Cerrahi Müdahale

En önemli adım enfekte ve ölü dokuların hızla çıkarılmasıdır. Cerrahlar genellikle geniş kapsamlı temizlik yapar ve nekrotik dokuların tamamen alınabilmesi için birden fazla operasyon gerekebilir. Bu işlem, enfeksiyonun yayılımını durdurmada kritik rol oynar.

Antibiyotik Tedavisi

Hastalara damar yoluyla güçlü ve geniş spektrumlu antibiyotikler verilir. İlk etapta kombinasyon tedavisi tercih edilir, daha sonra kan kültürü sonuçlarına göre antibiyotikler özel olarak seçilir.

Yoğun Bakım Desteği

Hastanın sıvı ve elektrolit dengesi, tansiyonu ve solunumu sürekli kontrol edilir. Şiddetli vakalarda böbrek yetmezliği veya septik şok gelişebileceği için ileri düzey destek tedavileri uygulanır.

Amputasyon

Eğer enfeksiyon çok ilerlemişse ve dokular büyük ölçüde zarar görmüşse, enfeksiyonun vücudun diğer bölgelerine yayılmasını durdurmak için hastanın etkilenen uzvunun kesilmesi yani amputasyon gerekebilir. 

Et Yiyen Bakteri (Nekrotizan Fasiit) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular 

Nekrotizan Fasiit Nedir?

Nekrotizan fasiit, halk arasında et yiyen bakteri olarak bilinen, vücuttaki kesik, sıyrık ya da açık yaradan bakterinin girerek deri altı dokularına sonrasında da kana ulaştığı hayati bir bakteriyel enfeksiyondur. Nekrotizan fasiit, grip ve cilt enfeksiyonu benzeri belirtilerle başlar ancak çok hızlı ilerler ve tedavi edilmediğinde hayati riskler barındırır.

Et Yiyen Bakteriden Nasıl Korunulur?

Et yiyen bakteri açık yaralardan girdiği için yaraları iyi koruyarak korunulabilir. Aynı zamanda yaralar steril ve temiz tutulmalı. Havuz ve deniz gibi toplu alanlara açık yara ile girilmelidir. Bağışıklığı düşük kişiler cilt yaralarına daha dikkatli yaklaşmalıdır.

Nekrotizan Fasiit Belirtileri Nelerdir?

Nekrotizan fasiit belirtileri ciltte kızarıklık, şişlik ve ani başlayan şiddetli ağrıyla kendini gösterir. Bakteri kana karıştıktan sonra dokulara zarar verir ve sepsis, tansiyon düşüklüğü, sistematik şok, ciltte morarma ve daha belirgin şişliklere neden olur.

Et Yiyen Virüs Nelerdir?

Et yiyen virüsler; genellikle boğaz enfeksiyonuna neden olan ancak nadirde olsa nekrotizan fasiite neden olan Streptococcus pyogenes, tuzlu ve acı sularda bulunabilen Vibrio vulnificus ve ciddi komplikasyonlara neden olan Clostridium türleridir.

Nekrotizan Fasiit Bulaşıcı mı?

Nekrotizan fasiit açık yara, kesik ya da sıyrık gibi durumlarda vücuda girer ancak insandan insana bulaşıcılığı nadirdir. Eğer kişilerin açık yaraları enfekte biriyle temas ederse bulaş görülebilir. Vajinada et yiyen bakteri varsa ve partnerin de açık yarası varsa, nadiren cinsel yolla da bulaşabilir.

Nekrotizan Fasiit Nasıl Bulaşır?

Nekrotizan fasiit genellikle ciltteki kesik, yanık, cerrahi yara veya böcek ısırığı gibi açıklıklardan bakterilerin vücuda girmesiyle bulaşır. Sağlıklı kişilerde nadir görülse de bağışıklık sistemi zayıf olanlarda daha kolay gelişebilir. Kişiden kişiye doğrudan bulaşma ise oldukça enderdir.

Et Yiyen Bakteri Nerelerde Bulunur?

Et yiyen bakteri çoğunlukla deniz, göl ve ırmak gibi sularda, ayrıca nemli toprakta bulunabilir. Ayrıca insanın boğazında, cildinde veya dışkısında zararsız şekilde bulunup uygun koşullarda hastalık yapıcı hale gelebilir. Özellikle sıcak ve nemli bölgelerde daha yaygındır.

Et Yiyen Bakteri Neden Bulaşır?

Et yiyen bakteri, ciltteki kesik, çizik, yanık, cerrahi yara ya da böcek ısırığı gibi açıklıklardan vücuda girdiğinde bulaşır. Bu durumun nedeni bakterilerin su, toprak veya insan taşıyıcılardan geçiş yapabilmesidir. Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde enfeksiyon gelişme riski daha yüksektir.