Yazı İçeriği

MPV Nedir?

MPV (Mean Platelet Volume), Türkçede "Ortalama Trombosit Hacmi" anlamına gelir. Kanda bulunan trombositlerin (plateletlerin) ortalama büyüklüğünü ifade eder. Tam kan sayımı (hemogram) testinin bir parçası olarak otomatik analiz cihazları tarafından ölçülür ve genellikle femtolitre (fL) birimiyle raporlanır.

MPV değeri, trombositlerin ne kadar genç veya aktif olduğunu gösterebilir. Genç trombositler genellikle daha büyük hacimli olurken, daha yaşlı trombositler küçülme eğilimindedir. Bu nedenle yüksek MPV değeri, kemik iliğinin yeni ve büyük trombositler üretmeye başladığını gösterebilir.

Düşük veya yüksek MPV değerleri çeşitli durumlarla ilişkili olabilir. Yüksek MPV genellikle trombosit yıkımının arttığı veya vücudun daha fazla trombosit üretmeye çalıştığı durumlarda görülür. Düşük MPV ise trombosit üretiminin azaldığı veya olgunlaşma sürecinde sorunlar olduğu durumları gösterebilir.

MPV, tek başına tanı koydurucu değildir ancak diğer trombosit parametreleri ve klinik bulgularla birlikte değerlendirildiğinde enfeksiyonlar, iltihabi hastalıklar, kemik iliği bozuklukları ya da kanama eğilimleri hakkında bilgi verebilir. Özellikle kanama veya pıhtılaşma bozuklukları şüphesinde önemli bir destekleyici veridir.

MPV testi genellikle açlık gerektirmez ve rutin kan tahlilleri sırasında ölçülür. Referans aralığı laboratuvara göre değişmekle birlikte genellikle 7,5–11,5 fL arasında kabul edilir. Değerin normalden sapması durumunda, altta yatan nedenin araştırılması gerekebilir.

MPV Testi için alınmış kan örneği tüpünü tutan mavi eldivenli bir el.

 

MPV Değeri Nasıl Ölçülür?

MPV değeri, tam kan sayımı (hemogram) testi sırasında otomatik hematoloji analizörleri aracılığıyla ölçülür. Ananaliz cihazları, kan örneğindeki trombositleri hacimlerine göre sayar ve ortalama hacmi hesaplar. Ölçüm birimi genellikle femtolitre (fL) olarak ifade edilir.

MPV Değeri Kaç Olmalı?

MPV değerinin yüksek ya da düşük tanımlanması laboratuvarlar arasında farklılık gösterebilir. Bu noktada baz almanız gereken değerler, laboratuvarın size verdiği sonuç belgesinde yer alan referans değer aralıklarıdır. Yaygın olarak kullanılan değerlere göre yetişkinler için normal kabul edilen değer aralığı 7 - 9 fL arasıdır. Kişinin hamilelik durumu varsa bu ölçüm farklı yorumlanabilir.

MPV değerinizin yüksek ya da düşük çıkması her zaman arkasında önemli bir hastalık bulunduğu anlamına gelmez. Bazı nedenlerden dolayı tıbbi bir sorun olmasa da MPV değeri olması gerekenden yüksek veya alçak çıkabilir. MPV ölçümünü etkileyen bu nedenler şöyle sıralanır:

  • Yaşadığınız yerin rakımı,
  • Kadınlarda adet döneminde olmak ya da hamilelik durumu,
  • Fazla spor yapmak,
  • Stres de yüksek MPV sonuçlarının çıkması neden olabilmektedir. Örneğin panik atak yaşayan kişilerde MPV değerinin daha yüksek çıkma ihtimali bulunur,
  • Doğum kontrol ilaçları ya da kullanılan başka ilaçlar,
  • Nadir de görülse bazı genetik sorunlar da MPV değerini etkileyebilir.

Bunların dışında yaş, cinsiyet, ırk, beslenme biçimi, sigara ve alkol kullanımı MPV ölçüm sonuçlarınızı ve trombosit sayınızı etkileyebilir. Otomatize sistemler tarafından yapılan bu ölçümlerde anormallik saptandığında bunun uzman bir göz tarafından kontrolü, alınan kan örneğinin mikroskop altında incelenmesi (Periferik yayma değerlendirmesi gibi) gerekebilir.

MPV Düşüklüğü Nedir?

MPV düşüklüğü, kanınızda bulunan trombositlerinizin ortalama hacminin, normal kabul edilen değerden yani 7 fL’den daha küçük olduğunu gösterir. Düşük MPV, Kemik iliğinizin yeni trombosit yapma yeteneğinin sınırladığını gösterebilir ve kemik iliğinizin yeterince yeni ve iri trombosit üretemediği anlamına gelebilir.

Düşük MPV Neden Olur?

Trombosit sayınız ve diğer kan testi sonuçlarınıza bağlı olarak düşük MPV sonuçlarına neden olabilecek bazı sağlık sorunları arasında şunlar bulunur:

  • Yüksek derecede kansızlık,
  • Bağışıklık sisteminin kişinin kendi vücuduna saldırması sonucu ortaya çıkan bir hastalık olan Lupus hastalığı,
  • Kemik iliğinin az gelişmesi olarak özetlenebilecek kemik iliği hipopilazisi,
  • Trombosit yüksekliği,
  • Wiskott Aldrich Sendromu.

MPV Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

MPV değerinizin yüksek çıkması, yeni üretilen trombositlerin daha önce üretilmiş trombositlerinize oranla daha büyük hacimde olduğunu gösterir. Daha önce de belirttiğimiz gibi elde edilen bu sonucun anlam kazanabilmesi için başka kan değerlerine de bakılarak yükselişin neden olduğu anlaşılmaya çalışılır. Yaşam tarzınıza bağlı olarak, yüksek veya düşük MPV sizin için tamamen normal olabilir. MPV yüksekliği tek başına herhangi bir hastalığınız olduğu anlamına gelmez.

MPV Yüksekliği Neden Olur?

MPV yüksekliği, genellikle kemik iliğinin daha büyük ve genç trombositler üretmesiyle ilişkilidir ve bu durum vücutta artmış trombosit yıkımı, inflamasyon veya pıhtılaşma eğilimi gibi durumların bir sonucu olabilir. Enfeksiyonlar, iltihabi hastalıklar (örneğin romatoid artrit), kardiyovasküler hastalıklar, dalak hastalıkları ve bazı kanser türleri MPV yüksekliğine neden olabilir.

Ayrıca, sigara kullanımı, obezite ve metabolik sendrom gibi durumlar da trombosit aktivitesini artırarak MPV değerini yükseltebilir. Testin geç yapılması veya kanın analiz öncesi uzun süre bekletilmesi de teknik olarak MPV’yi yüksek gösterebilir, bu yüzden ölçüm zamanı da dikkate alınmalıdır.

MPV yüksekliği nedenleri arasında şunlar bulunur:

  • Miyeloproliferatif adı verilen kemik iliği bozukluğu,
  • Gebelik zehirlenmesi olarak da bilinen preeklampsi,
  • B12, D vitamini veya folat eksikliği,
  • Bağışıklık sisteminin yanlışlıkla trombositlere saldırarak onları yok etmesi sonucu oluşan trombositopeni,
  • Tiroid bezinin fazla çalışmasına bağlı olarak yaşanan ve kan dolaşımına çok fazla tiroid hormonu salgılanmasıyla gelişen hipertiroidi,
  • Crohn Hastalığı,
  • Makrotrombositopeni (dev trombosit bozuklukları).
  • Kalp ve damar hastalıkları,
  • Diyabet,

Diğer kan testlerinin sonuçlarına bağlı olarak yüksek MPV kanser açısından bir uyarı işareti olabilir. Yüksek MPV değeri nedeniyle trombositler, kanserin yayılmasına yol açabilir.  

Bu hastalıkların dışında COVID-19 geçiren kişilerde hiç geçirmemiş olanlara göre daha yüksek MPV ölçüm sonuçları elde ettiğine dair bazı çalışmalar bulunmaktadır. MPV-COVID ilişkisinin netleşmesi için daha fazla ve kapsamlı araştırma yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır. 

MPV kan testinin Yapılmasını Gerektirebilecek Durumlar

Bir kişide aşağıdaki belirtilerin görülmesi MPV değeri ile ilgili bir sorundan kaynaklanabilir:

  • Basit kesilmeler de dahil olmak üzere kesilme sonrası uzun süreler boyunca kanamanın durmaması,
  • Ciltte kırmızı veya morumsu ufak lekeler,
  • Basit çarpmalar sonrası kolayca morarma oluşması,
  • Sık sık burun kanaması yaşanması,
  • Diş fırçalama sırasında dişetlerinde kanama,,
  • Aşırı adet kanaması veya cinsel ilişki sonrası kanama,
  • Baş dönmesi,
  • Halsizlik,
  • Baş ağrısı,
  • Ayaklarda ve ellerde ağrı ve yanma hissi.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

MPV Ne Demek?

MPV, "Mean Platelet Volume" ifadesinin kısaltmasıdır ve kan trombositlerinin ortalama hacmini gösteren bir laboratuvar değeridir.

MPV Nedir Kan Tahlili?

Kan tahlilinde MPV, trombositlerin (plateletlerin) boyutunu belirtir. Trombositlerin yapısı ve aktivitesi hakkında bilgi verir ve bazı hastalıkların tanısında yardımcı olabilir.

Kanda MPV Nedir?

Kanda MPV, plateletlerin ortalama büyüklüğünü ifade eder. Bu değer, kemik iliği aktivitesi, pıhtılaşma durumu ve bazı hastalıkların seyri hakkında bilgi sağlayabilir.

MPV Neden Düşük Olur?

MPV değeri, kemik iliği baskılanması, bazı enfeksiyonlar veya kronik hastalıklar gibi durumlarda düşük çıkabilir. Küçük trombositler üretildiğinde MPV düşebilir.

MPV Neden Yüksek Olur?

MPV yüksekliği, vücutta daha büyük ve genç trombositlerin üretildiğini gösterebilir. Bu durum enfeksiyon, iltihap veya bazı kan hastalıklarında görülebilir.