El Yıkama Nedir?
El yıkama, ellerin sabun ve akan suyla temizleme ve ardından kurutma işlemi olarak bilinir. Özellikle yemek hazırlamadan ve yenmeden önce, tuvaleti kullandıktan sonra ve gün boyunca birçok kez elleri yıkamak ve mikroplardan arındırmak önemlidir. Ancak ellerin ne zaman ve nasıl yıkanması gerektiğini bilmek gerekir.
Ellerin düzenli ve iyice yıkanması, kişinin kendisi ve ailesinin sağlığını korumaya yardımcı olabilir. Hasta olunduğunda ise, iyi el yıkama mikropların başkalarına bulaşmasını önlemeye yardımcı olur. Bu nedenle ellerin doğru ve düzenli yıkanması sizin ve sevdikleriniz için büyük faydalar sağlayabilir.
El Yıkamak Neden Önemlidir?
El yıkama, enfeksiyonların yayılmasını önlemenin en iyi yollarının başında gelir. Mikroplar genel olarak temas ettiğimiz her yerde bulunur. Mutfak tezgahlarından benzin istasyonlarındaki pompalara kadar her noktada mikrop vardır. Bağışıklık sistemi birçok mikrobu savuşturabilir veya ciddi zararlar vermelerini engelleyebilir. Ancak bazen mikroplar bağışıklık sisteminin engelini geçerek vücuda girebilir. İşte burada etkili el yıkama işlemi devreye girer.
Yapılan bilimsel araştırmalar, ellerin temiz tutulmasının ishal nedenli hastalıkların 3'te 1'ini ve solunum yolu enfeksiyonlarının 5'te 1'ini önleyebileceğini göstermiştir. Çünkü ellerin mikroplar için uygun bir taşıma sistemi görevi gördüğü kabul edilir.
El yıkamanın faydaları şöyle sıralanabilir:
- Vücudu mikroplardan korur
- Enfeksiyonların yayılmasını önler
- İshal nedenli hastalıklara karşı koruyucudur
- Solunum yolu enfeksiyonlarını önler
Doğru El Yıkama Nasıl Yapılır?
Doğru el yıkama için öncelikle ellerini ıslatın, sabun yardımıyla köpürtün ve en az 20 saniye boyunca detaylı bir şekilde ovalayın. Bilekleri, her iki elin arkasını, parmak aralarını ve tırnakların altını iyice yıkayın. Ellerin birbirine sürtmesiyle ortaya çıkan sürtünme durumu ellerin temizlenmesine ve böylelikle enfeksiyonlardan arınmasına yardımcı olur.
Eller doğru bir şekilde adım adım şöyle yıkanmalıdır:
- Ellerinizi ıslatın
- Ardından, su tasarrufu için musluğu kapatın
- Katı veya sıvı sabunla ellerinizi köpürtün ve ellerinizi en az 20 saniye boyunca birbirine sürün
- Bileklerinizi, her iki elinizin arkasını, parmak aralarınızı ve tırnaklarınızın altını yıkamayı unutmayın
- Musluğu tekrar açın ve ellerinizi akan suyun altında iyice durulayın
- Tüm sabunun gittiğinden emin olun
- Musluğu kapatın
- Ellerinizi temiz bir kağıt havlu veya el havlusuyla iyice kurulayın
El Yıkarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ellerimizi yıkarken en sık yaptığımız hatalardan biri; yıkama süresini kısa tutmak. Bu durumda mikroplar ellerden yeterince temizlenemez, bunun sonucunda da hastalık yayılmaya devam eder. Ellerinizin her yerini (bilekler, avuç içleri, parmaklar, parmak araları, el sırtı ve tırnak içleri) en az 20 saniye kuvvetlice ovalayın. El yıkarken su ve sabunu az kullanmak, elden yeterince uzaklaştırılamaması nedeniyle zararlı mikroorganizmaların yayılmalarına katkıda bulunur.
Mikropların uzaklaştırılmasında tek başına yeterince etkili olamadığı için suyun sabunla beraber kullanılması gerekir. Sıcak suyla elleri yıkamak da çok bir işe yaramaz çünkü mikropların öldüğü ısıya el dayanamaz. Ayrıca sıcak su elleri tahriş eder ve mikroorganizma girişine zemin hazırlar. Bu nedenle el ayalarının, parmak aralarının ve uçlarının, bileği de kapsayacak şekilde su ve sabunla iyice ovalanarak yıkanması önemlidir. Katı sabunun temizlenmeden yerine konması kirlilik sebebi olabilir. Ayrıca mikroorganizmalar sabunun üzerinde kaldığı için ortak kullanıldığında mikropların yayılmasına yol açar. Bu nedenle özellikle toplu yaşanan yerde elleri yıkarken sıvı sabun kullanılması çok önemlidir.
Doğru El Yıkama Hakkında Sık Sorulan Sorular
El nasıl yıkanır?
Doğru ve sağlıklı bir el yıkama işlemi için 20 saniye kuralını uygulamak gerekir. Katı veya sıvı sabun eşliğinde ellerin en ince ayrıntısına kadar 20 saniye boyunca yıkanması gerekir. Böylelikle eller kir ve mikroplardan arındırılır.
Elleri çok sık yıkamak tehlikeli midir?
Elleri çok sık yıkamak elleri sağlıklı yağlardan ve mikroplarla savaşmak için ihtiyaç duyduğu faydalı bakterilerden arındırmasına sebep olabilir. Bu durum aynı zamanda ellerde çatlama, kuruluk veya tahrişe yol açarak mikropların vücuda daha kolay girmesine yol açar. Bu rahatsızlığı olan kişilerde egzama atakları da yaşanabilir. Aynı zamanda tahriş edici kontakt dermatit de meydana gelebilir. Ellerinizi sık sık yıkamanız gerekiyorsa, yatıştırmak için yumuşatıcı içeren bir nemlendirici kullanmak faydalı olabilir.
El yıkamanın faydaları nelerdir?
El yıkamak temel olarak genel sağlığı korumakla birlikte solunum yolu ve ishal enfeksiyonlarının yayılmasını da önler.
