Yazı İçeriği
Yüz felci neden olur? Yüz felci kimlerde daha çok görülür? Yüz felci belirtileri Yüz felci nasıl anlaşılır? Yüz felci tedavisi Yüz felci egzersizleri Yüz felci genellikle tamamen iyileşir

Yüz felci nasıl olur?

Yüz felci; genellikle ani, bazen de birkaç güne yayılan yüzün bir tarafındaki mimik kaslarını kontrol eden sinirin hasarı (şişmesi ve iltihaplanması) sonucunda güçsüzlük gelişmesidir. Çoğu durumda, zayıflık geçicidir ve haftalar içinde önemli ölçüde iyileşir. Zayıflık, etkilenen yüz yarısının sarkık görünmesine neden olur. Gülündüğünde ağız sağlam tarafa kayar ve o taraftaki göz kapatılmakta güçlük çekilir.


Yüz felci neden olur?

Yüz felci denilirken anlaşılan bell paralizisidir. Bell paralizisinin kesin nedeni net olmasa da, genellikle viral bir enfeksiyonların etkili olduğu düşünülür. Bell paralizissi ile bağlantılı virüsler, herpes simplex, herpes zoster, Epstein-Barr, cytomegalovirus infections, adenovirus, kızamık, kabakulak, influenza B ve coxsackivirustur. Bell paralizinde, yüzün mimik kaslarını uyaran sinir, kulak civarından yüzün mimik kaslarına ulaşmadan önce geçtiği dar kanalda sıkışıp iltihaplanır ve şişer. Bunun sonucunda aynı taraf yüzün mimik kaslarında felç gelişir. Diğer yüz felci nedenleri; kafa travması, beyin damar hastalıkları, baş-boyun tümörleri, ani gelişen inflamatuar polinöropatiler, yüz sinirinde travmaya bağlı zedelenme gibi farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.

Yüz felci kimlerde daha çok görülür?

Bell paralizisi her yaşta görülebilir. Hamilelerde, özellikle gebeliğin son 3 ayında olanlar ve lohusalık döneminde, grip veya soğuk algınlığı gibi üst solunum yolu enfeksiyonu olanlarda, diyabet hastalarında daha sık görülür. Tekrarlayan bell paralizisi atakları olan nadir vakalar bilinir. Bu vakalarda yapılan çalışmalarda bell paralizisine genetik yatkınlıkları saptanmıştır.

Yüz felci belirtileri

Bell paralizisi belirtileri şöyle sıralanabilir:

  • Etkilenen tarafta yani tek taraflı yüzün mimik kaslarında güç kaybı (Göz kapatamama, kaş kaldıramama-çatamama, burnunu kırıştıramama, ağızda kayma) buna bağlı yeme-içme güçlüğü, salya akmasını kontrol edememe, konuşma güçlüğü)
  • Etkilenen taraftaki yüz kaslarında seyirme
  • Gözyaşı ve tükürük salgısında azalma, buna bağlı olarak göz ve ağız kuruluğu
  • Tat duyusunda değişiklik
  • Kulak içinde ya da arkasında ağrı
  • Çene eklemi çevresinde ağrı
  • Etkilenen taraftaki kulakta seslere aşırı duyarlılık
  • Baş ağrısı

Diğer yüz felçlerinde bell paralizisinde görülen aynı belirtiler gösterirler. Ancak ek olarak farklı nörolojik bulgular eşlik edebilir. Bunlar şöyle sıralanabilir:

  • Şuur bozukluğu
  • Aynı taraf kol ve bacakta güç kaybı
  • Kollarda ve bacaklarda uyuşma
  • Baş dönmesi
  • Denge bozukluğu
  • Görme sorunları
  • Epileptik nöbetler

Yüz felci nasıl anlaşılır?

Kişi, yüz kaslarında güçsüzlük, asimetri, tat duyusunda ve işitmede değişiklik, etkilenen tarafta kulak ve yüz ağrısı hissederse, yüz felcinin ayırıcı tanısı açısından öncelikle nöroloji doktoruna başvurmalıdır. Doktor tarafından yapılan muayene tanı koymada ne önemli bölümü oluşturur. MR, BT gibi görüntüleme tetkikleri, iyileşme süreci uzayan hastada sinir hasarının boyutunu değerlendirmek amaçlı EMG testi tanıda yardımcı olur.

Yüz felci tedavisi

Tedavi olsun veya olmasın çoğu kişide bell paralizisi tamamen iyileşir. Bell paralizisini tedavi etmek için yaygın olarak kullanılan ilaçlar şunlardır:

  • Metil prednizon etken maddeli kortizonlar (kortikosteroidler): Güçlü antiinflamatuvar (ödem giderici) ajanlardır. Yüz sinirinin şişerek sıkıştığı kemik kanalda ödemi gidererek rahatlamasını sağlar. Kortikosteroidler, semptomların başlamasından sonraki birkaç gün içinde başlanırsa en iyi sonucu verebilir.
  • Antiviral ilaçlar: Antivirallerin rolü kanıtlanmış değildir. Tek başına antiviral ajanların, plaseboya üstünlüğü yoktur. Kortikosteroidlere eklenen antiviral ajanlar, muhtemelen faydalıdır, ancak bu hala kanıtlanmamıştır. Bununla birlikte, buna rağmen, ciddi yüz felci olan kişilerde bazen valasiklovir veya asiklovir, prednizon ile kombinasyon halinde verilir.
  • Felçli kaslar kısalabilir ve kalıcı kontraktürlere (kasın aşırı kısalmasıyla eklemin anormal bir şekle bürünmesi) neden olabilir. Fizik tedavi bu durumlarda sinir iyileşmesinde yardımcı olur.
  • Nadiren kalıcı sinir hasarını düzeltmek için cerrahi gerekebilir.
  • Akupunktur, biofeedback gibi alternatif tedavi yöntemleri de uygulanabilir.

Diğer nedenlere bağlı yüz felci tedavisinde nedene yönelik tedavi yapılır. Damar tıkanıklığı için kan sulandırıcılar, sinir travmatik hasarı için cerrahi, beyin tümörü varsa tümör ameliyatla çıkarılır.

Yüz felci egzersizleri

  • Yüz felci geliştiğinde erken dönemden itibaren başlanabilecek ilk fizik tedavi yöntemi masajdır. Parmaklarınız ile cildinizi ağız köşesinden yukarıya, kulağınıza doğru ve sonrasında çene kemiği boyunca aşağıya daire çizerek gerin. Aynı dairesel germe hareketini, çene ve alın için de uygulayın. Yumuşak diş fırçası masaj için kullanılabilir.
  • Mimik kaslarını çalıştırma egzersizleri, bell paralizisinin 2’nci haftasında başlanabilir. Kısa süreli, günde 10 defaya kadar ayna karşısında; kaş kaldırma, kaş çatma, burun kırıştırma, burun deliklerini genişletme, dudakları büzme, ağzın bir köşesini yukarı çekme gibi egzersizler yapılabilir.
  • Sinir iyileşmesi geciktiğinde, fizik tedavi doktoru tavsiyesi ile fizyoterapi uygulanabilir.

Yüz felci genellikle tamamen iyileşir

Çoğu insan için bell paralizisi geçicidir. Semptomlar genellikle birkaç hafta içinde düzelmeye başlar ve yaklaşık 6 ay içinde tamamen iyileşir. Az sayıda insanda ömür boyu bell paralizisi kalıcı olabilir ve tekrarı oldukça nadirdir.