Bebek ve Çocuklarda Aşırı Terleme

Bebek ve Çocuklarda Aşırı Terleme Neden Olur?

Aşırı terleme, tıp literatüründe hiperhidroz olarak adlandırılır. Bu durum, vücudun normalden çok daha fazla ter üretmesiyle karakterizedir. Özellikle bebek ve çocuklarda terlemenin arkasında birden çok neden olabilir. Bu nedenler hem fizyolojik hem de patolojik olabilir. 

Bebek ve çocuklarda aşırı terleme şu sebeplerden kaynaklanabilir:

• Enfeksiyon
• Hipertiroidi
• Diyabet
• Yüksek kan basıncı
• Kalp rahatsızlıkları
• Kalp aritmisi

Enfeksiyon

Viral veya bakteriyel enfeksiyonlar bebeğin vücut savunma mekanizmasını çalıştırır. Bu nedenle tüberküloz ve grip gibi enfeksiyonlar gece terlemelerine de yol açabilir .

Hipertiroidi

Tiroid bezinin fazla hormon üretmesi olan hipertiroidi, metabolizmayı hızlandırır. Bu da istemsiz aşırı terlemeyi tetikler. Terleme genellikle eller, ayaklar ve kafa bölgesinde yoğunlaşır.

Diyabet

Diyabetik çocuklarda kan şekeri düzeylerinin ani düşüşleri (hipoglisemi) veya yükseklikleri (hiperglisemi) terlemeye yol açabilir. Ayrıca diyabetin uzun vadeli etkileri, sinir sistemi fonksiyonlarını etkileyerek terleme sorunlarına neden olabilir .

Yüksek Kan Basıncı

Hipertansiyonun ciddi vakalarında, sinir sistemi uyarılarının artmasıyla birlikte terleme görülebilir. Bu durum genellikle birlikte görülen diğer semptomlarla değerlendirilir .

Kalp Rahatsızlıkları

Kalp yetmezliği veya endokardit gibi enfeksiyonlarla birlikte vücut terlemeyle tepki verebilir. Kalbin yeterince pompalayamaması sonucu vücut stres altında kalarak terlemeye yönelir .

Kalp Aritmisi

Kalp ritim bozuklukları aniden ortaya çıkabilir. Bu durumda çocukta terleme, baş dönmesi ve çarpıntı gibi semptomlar eşlik edebilir. Özellikle gece uykusu sırasında olabilir .

Aşırı Terleme Çeşitleri Nelerdir?

Aşırı terleme, temel olarak iki ana tipe ayrılır: primer (birincil) ve sekonder (ikincil) hiperhidroz. Primer hiperhidroz, genetiktir ve genellikle eller, ayaklar, koltuk altları ya da yüzde yoğun, simetrik ve belirli bir bölgede terlemeyle kendini gösterir. Bu tip terleme genellikle çocukluk ya da ergenlik döneminde başlar ve stresli durumlarla artabilir. Gece terlemesi ise bu grupta nadiren görülür.

Sekonder hiperhidroz ise terleme tüm vücutta yaygındır ve genellikle altta yatan bir hastalığın belirtisidir. Diyabet, enfeksiyonlar, tiroid hastalıkları, kalp rahatsızlıkları veya kullanılan bazı ilaçlar bu duruma neden olabilir. Bu tür hiperhidrozda terleme gün boyunca devam edebilir ve gece terlemesi de sıklıkla gözlenir. Tedavi, primer hiperhidrozdan farklı olarak semptomları değil, nedeni ortadan kaldırmayı hedefler.

Bebeklerde Aşırı Terleme

Bebeklerde aşırı terleme çoğu zaman fizyolojik bir durumdur. Özellikle çevresel faktörler, bu yaş grubunda terleme üzerinde doğrudan etkili olabilir. Bebeğin fazla giydirilmesi, oda sıcaklığının yüksek olması ya da nemli ortam koşulları aşırı terlemeye neden olabilir.

Bebeklerde aşırı terleme nedenleri aşağıdaki gibidir:

• Çevre koşulları: Fazla giydirme, ortam sıcaklığı yüksek olması gibi durumlar bebeği aşırı terletir.
• Gece terlemesi: Uyku sırasında terleme yaygındır, özellikle 0-2 yaş aralığında görülür. Hafif giysiler giydirilmeli ve oda serin olmalıdır.
• Döküntü: Terin gözeneklerde tıkanmasıyla oluşur. 

Bebeklerde aşırı terlemeyi önlemek için hafif ve nefes alabilen kıyafetler giydirilmeli ve oda sıcaklığı 19-23 derecede tutulmalıdır. Kızarıklık ve kaşıntı gibi belirtiler görülürse doktor önerisiyle soğuk kompres yapılabilir.

Çocuklarda Aşırı Terleme

Çocuklarda aşırı terleme hem fizyolojik hem de psikolojik etmenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Özellikle okul çağındaki çocuklarda sınavlar, sosyal baskılar, kaygı bozuklukları gibi durumlar primer hiperhidrozu tetikleyebilir. Eller, ayaklar ve koltuk altlarında yoğun şekilde terleme görülebilir. Eğer çocukta terleme belirli bölgelere sınırlıysa ve stresle artıyorsa, bu durum genellikle primer hiperhidrozla ilişkilidir.

Ancak terleme yaygınsa, gece boyunca devam ediyorsa ve başka belirtiler de eşlik ediyorsa, kalp hastalıkları, diyabet ya da tiroid bezi bozuklukları gibi sekonder nedenler araştırılmalıdır. Özellikle ailede benzer öyküler bulunması ya da çocuğun genel sağlık durumunun etkilendiği gözleniyorsa, çocuk bir uzman hekim tarafından değerlendirilmeli ve gerekli testler yapılmalıdır.

Çocuklarda aşırı terleme nedenleri şunları içerir: 

• Stres ve kaygı: Sınav, yeni bir çevre ya da sosyal durumlarda eller, ayaklar ve koltuk altı terleyebilir .
• Genetik faktörler: Ailede aşırı terleme varsa çocukta da görülebilir.
• Kalp, tiroid veya diyabet gibi hastalıklara bağlı: Genel aşırı terleme, gece terlemesi görülüyorsa altta yatan nedenler araştırılır .

Bebek ve Çocuklarda Aşırı Terleme Belirtileri

Bebek ve çocuklarda terleme genellikle doğal olsa da, bazı durumlarda belirgin ve rahatsız edici bir hal alabilir. Belirtiler çoğu zaman bölgesel olarak ellerde, ayaklarda, yüz veya koltuk altında yoğunlaşır. Gün içinde, özellikle fiziksel aktivite sırasında ya da heyecan, stres gibi duygusal durumlarda artış gösterebilir.

• Bölgesel terleme: Eller, ayaklar, yüz, koltuk altı gibi bölgelerde yoğunlaşma.
• Gece terlemesi: Uyurken pijama ve çarşafların ıslanması, sık kıyafet değişimi gereksinimi.Gece terlemesi primer hiperhidrozda daha nadirken sekonder hiperhidrozda daha sık görülür.
• Günlük yaşamda etkiler: Ellerin aşırı terlemesi sonucu okul faaliyetlerinde zorluk , özgüven azalması, sosyal kaygı.

Bebek ve Çocuklarda Aşırı Terleme Tanısı Nasıl Konur?

Bebek ve çocuklarda aşırı terleme tanısı ayrıntılı değerlendirmeyi gerektirir. Terlemenin başladığı yaş, hangi bölgelerde görüldüğü, gece boyunca devam edip etmediği gibi detaylar değerlendirilir. Ayrıca çocuğun aile öyküsü ve genel sağlık durumu hakkında bilgi toplanır.

Fizik Muayene

Cilt ve ter bezleri incelenir. Daha sonra terlemenin simetrik ya da yaygın olup olmadığı değerlendirilir.

Klinik Öykü

Başlangıç yaşı, sıklık ve terlemeyi tetikleyen durumlar sorgulanır. Gece terlemesi olup olmadığına, eşlik eden semptomlara ve aile öyküsüne bakılır.

Laboratuvar Testleri

Kan şekeri, tiroid fonksiyon testi gibi testler istenebilir. Gerekirse altta yatan hastalığa yönelik testler istenir ve hormon düzeyleri değerlendirilir. Gece terlemesi görülüyorsa uyku testi de istenebilir.

Bebek ve Çocuklarda Aşırı Terleme Tedavisi Nasıl Olur?

Terleme sorunu bebek ve çocuklarda farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Eğer ortada ciddi bir sağlık sorunu yoksa ve sadece belirli bölgelerde aşırı terleme varsa, bu durum genellikle “birincil terleme” olarak adlandırılır. Böyle durumlarda tedavi, şikâyeti azaltmaya yöneliktir. Ancak terleme bir hastalığın belirtisi olarak ortaya çıkıyorsa, önce o hastalığın tedavi edilmesi gerekir. Tedavi süreci çocuğun yaşına, terlemenin şiddetine ve hangi bölgede olduğuna göre planlanır.

Bebek ve çocuklarda aşırı terleme tedavisi aşağıdaki yöntemleri içerir: 

• Krem ve losyonlar: Çocuklarda en sık kullanılan yöntemlerden biri terlemeyi azaltan özel kremlerdir. Bu ürünler genellikle koltuk altı, el ve ayak gibi bölgelere uygulanır. Özellikle gece sürülüp sabah yıkanarak kullanılır. Ancak bebeklerde önerilmez; daha büyük çocuklarda doktor kontrolünde kullanılmalıdır.
• Ağızdan alınan ilaçlar: Bazı durumlarda doktor, terlemeyi azaltan ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar, genellikle diğer yöntemler işe yaramadığında tercih edilir. Yan etkileri olabileceği için çocuklara sadece uzman kontrolünde verilmelidir.
• Botoks: Botoks, ter bezlerine giden sinirleri geçici olarak durdurarak terlemeyi azaltır. Koltuk altı ve avuç içi gibi bölgelere uygulanabilir. Etkisi birkaç ay sürer ve işlemin uzman hekim tarafından yapılması gerekir.

Bazı çocuklarda terleme altta yatan bir hastalıktan dolayı oluşur. Bu durumda yapılması gereken en önemli şey, o hastalığı tedavi etmektir. Ateşli hastalıklar varsa, terleme geçicidir ve hastalık geçince düzelir. Tiroid, kalp ya da şeker hastalığı gibi durumlarda terleme daha yaygın ve sürekli olabilir. Bu sorunlar tedavi edildiğinde terleme de azalır.

Bebek ve Çocuklarda Aşırı Terleme Nasıl Önlenir?

Bebek ve çocuklarda aşırı terlemeyi önlemek için pamuklu, hava alan kıyafetler tercih edilmelidir ve bulunulan ortamın sıcaklığı çok yüksek olmamalıdır. Gece terlemesi varsa pijamalar ve yatak çarşafları teri çeken kumaşlardan seçilmelidir.

Bebek ve Çocuklarda Aşırı Terleme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Gece terleyen bebeğin üstü değiştirilmeli mi?

Evet, bebeğin üstü terden ıslanmışsa kuru ve temiz kıyafetle değiştirilmelidir. Bu, hem üşümesini önler hem de cilt tahrişini engeller.

Çocuklarda gece terlemesi neden olur?

Gece terlemesi çoğu zaman ortam ısısının yüksek olması veya fazla giydirilmeden kaynaklanır. Ancak, bazı durumlarda enfeksiyon, tiroid bozukluğu ya da uyku bozuklukları gibi tıbbi nedenlere bağlı olabilir.

Çocuklarda terleme nasıl önlenir?

Çocuğun rahat, ince ve pamuklu giysiler giymesi, odanın serin tutulması terlemeyi azaltır. Gerekirse doktor önerisiyle terlemeyi azaltan tedaviler uygulanabilir.

Bebeklerde terleme nasıl önlenir?

Bebeğin fazla giydirilmemesi, odasının 20–22 °C civarında tutulması ve teri emen giysiler giydirilmesi terlemeyi önler. Aşırı terleme devam ederse doktora başvurulmalıdır.

Uyurken terleyen çocuğa ne yapmalı?

Odanın sıcaklığını düşürün, çocuğun üzerini kontrol edin ve terliyse üstünü değiştirin. Terleme devam ediyorsa altta yatan nedenler için hekime danışın.

Çocuklarda kafa terlemesi neden olur?

Kafa terlemesi genellikle uyku sırasında görülür ve çoğu zaman normaldir. Ancak sık tekrar ediyorsa enfeksiyon, vitamin eksikliği veya tiroid sorunları gibi nedenler araştırılmalıdır.

Bebeklerde ateş düşürücüden sonra terleme normal mi?

Evet, ateşin düşme sürecinde vücut ısıyı terle atar, bu oldukça normaldir. Bu terleme genellikle ateşin kontrol altına alındığını gösterir.

Bebekler neden çok terler?

Bebeklerin metabolizması hızlı çalışır ve ter bezleri daha hassastır. Ayrıca henüz vücut ısılarını iyi ayarlayamadıkları için çabuk terleyebilirler.

Bebeklerde sırt terlemesi neden olur?

Bebekler sırt üstü yattıkları için bu bölgede ısı birikir ve terleme oluşur. Ayrıca kalın giysiler veya sıcak oda ortamı da buna neden olabilir.