Tetanoz Aşısı Nedir? Tetanoz Aşısı Yan Etkileri Nelerdir?

Tetanoz Aşısı Nedir?

Tetanoz; toprakta, tozda ve hayvan dışkısında bulunan Clostridium tetani bakterisinin sebep olduğu ölümcül bir hastalıktır. Bakteri vücuda girerek sinir sistemini etkileyen ve kaslarda şiddetli kasılmalara yol açabilen ciddi bir hastalıktır. Bu hastalıktan korunmak için tetanoz aşısı oldukça etkili bir yöntemdir. 

Tetanoz Aşısı Ne İşe Yarar?

Tetanoz aşısı, vücudun tetanoz bakterilerine karşı savunma geliştirmesini sağlayarak hastalığın önüne geçer. Genellikle difteri ve boğmaca gibi diğer hastalıklara karşı koruma sağlayan kombine aşılar içinde uygulanır.

Tetanoz aşısı, çocukluk çağında başlayan ve düzenli aralıklarla tekrarlanması gereken bir aşılama programının parçasıdır. İlk dozlar, çocukluk döneminde uygulanarak bağışıklık sisteminin tetanoz toksinlerine karşı antikor üretmesi sağlanır. Yetişkinlerin ise bu korumayı sürdürebilmek için yaklaşık her 10 yılda bir yenileme dozu yaptırmaları önerilir. 

Tetanoz Aşısı Hangi Durumlarda Yapılır?

Tetanoz aşısı, özellikle paslı metallerle veya toprakla temas sonucu oluşan derin yaralanmalarda yapılır. Tetanoza sebep olan bakteriler toprakta, tozda ve hayvan dışkısında yaşar. Ciltte oluşan kesik, yanık, çizik veya ısırık gibi yaralanmalar, bu bakterilerin vücudumuza girmesine ve tetanoz enfeksiyonuna yol açmasına neden olabilir. Tetanoz aşısı, bu noktada devreye girer ve vücudumuzun bu bakterilere karşı savunma geliştirmesini sağlar.

Tetanoz Aşısı Yan Etkileri Nelerdir?

Tetanoz aşısı, genellikle güvenli kabul edilir ve ciddi yan etkilere nadir olarak rastlanır. Ancak, her aşıda olduğu gibi, tetanoz aşısı sonrası bazı hafif yan etkiler görülebilir. 

En yaygın yan etkiler arasında enjeksiyon bölgesinde kızarıklık ve şişlik yer alır. Aşı sonrası kol ağrısı da en sık görülen yan etkilerden biridir.Bu yan etkiler genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden geçer.

Tetanoz aşısı yan etkileri şu şekilde sıralanabilir:

• Enjeksiyon bölgesinde ağrı, kızarıklık ve şişlik
• Hafif baş ağrısı
• Halsizlik
• Düşük dereceli ateş
• Alerjik reaksiyonlar (nadir; ciddi kızarıklık, nefes darlığı, şiddetli şişlik)
• Kas güçsüzlüğü (çok nadir)
• Şiddetli baş ağrısı (çok nadir)
• Kas spazmları (çok nadir)

Tetanoz Aşısı Kaç Yıl Korur?

Tetanoz aşısının koruyuculuğu yaklaşık 10 yıldır. Yani, ilk dozdan sonra her 10 yılda bir tetanoz aşısı yenilenmelidir. Ancak, tetanoz riski yüksek bir yaralanma durumunda, eğer son aşınız 5 yıldan daha uzun süre önce yapılmışsa, doktorunuz tetanoz aşısını tekrar yapmayı önerebilir. Bu bağlamda, özellikle açık yaralanmalardan sonra tetanoz aşısının güncel olup olmadığını kontrol etmek önemlidir.

Tetanoz aşısının süresi konusunda net bilgiye sahip olmak, vücut savunmasının güçlü kalmasını sağlar ve olası tetanoz vakalarına karşı korunmanızı artırır. Koruma süresinin uzatılması için aşılarınızı düzenli olarak takip etmeniz önerilir.

Tetanoz Aşısı Ne Zaman Yapılır?

Tetanoz aşısı, bebeklik döneminden itibaren uygulanması gereken önemli bir koruyucu aşıdır. 

Bebeklerde ve Çocuklarda Tetanoz Aşısı Uygulaması

Tetanoz aşısı, beşli karma aşı (DaBT-İPA-Hib) şeklinde uygulanır ve bebeklik döneminde 2, 4 ve 6. aylarda, ardından 18. ayda yapılır.

Bu dozlara ek olarak, 48. ay (4 yaş) ile 72. ay (6 yaş) arasında ise dörtlü karma aşı (DaBT-İPA) olarak pekiştirme dozu uygulanır. 

Tetanoz aşısı uygulama dönemleri bu şekildedir: 

Yetişkinlerde Tetanoz Aşısı Uygulaması

Tetanoz aşısı daha önce hiç yapılmamış erişkinlerin, bu aşıyı yaptırmak için doktora başvurması gerekmektedir. Aşı olmamış bireyler için, birinci dozun ardından iki hafta sonra ikinci doz, sonrasında ise altı ay geçtikten sonra üçüncü doz aşı yapılması gereklidir. Tetanoz aşısının koruyuculuğu, her 10 yılda bir tek doz pekiştirme aşısı ile sürdürülmelidir.

Tetanoz aşısı yan etkileri, özellikle bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde görülebilir. Günümüzde kullanılan tetanoz aşısı, uygulanan kişilerde ateş, baş ağrısı, halsizlik, aşı yapılan bölgede uyuşma, kızarıklık veya şişlik, sindirim sistemi sorunları, idrar ve dışkıda kan görülmesi ya da alerjik reaksiyon gibi yan etkilere yol açabilir.

Bu yan etkiler, tetanoza yol açan bakterinin vücuttaki kuluçka süresi olan 7-21 gün içerisinde ortaya çıkabilecek belirtilere ek olarak da görülebilir. Yan etkilerle karşılaşıldığında doktora başvurulması önemlidir. Ancak tetanoz, acı verici ve potansiyel olarak ölümcül bir hastalık olduğundan, aşı yaptırılması hayati önem taşır.

Tetanoz Aşısı Ne Kadar Korur?

Tetanoz aşısının koruyuculuğu 10 yıldır ve 3 doz şeklinde uygulanır. Özellikle tetanozun yaygın olabileceği bölgelere giden bireylerin aşılarını güncel tutmaları tavsiye edilmektedir. Bunlara ek olarak bütün aşıların düzenli ve güncel bir takviminin tutulması, bireyin sağlığı için oldukça faydalıdır.

1 Doz Tetanoz Aşısı Kaç Yıl Korur?

1 doz tetanoz aşısı tek başına tam koruyuculuk sağlamadığı için koruma süresi kısadır. Tam koruma sağlamak için 3 doz aşının tamamının yapılması gerekir. 3 doz yapıldıktan sonra hatırlatma dozları da yapılabilir. Tam aşılama yapıldıktan 1 doz tetanoz aşısının koruyuculuğu 10 yıl sürmektedir. 

Tetanoz Aşısı Neden Yapılır?

Tetanoz aşısı, hem koruyucu olarak hem de paslı çivi gibi kirli maddelerden kaynaklı yaralanmalar sonucu yapılır. Açık ve derin yaraların oluştuğu durumlarda acilen tetanoz aşısı olunmalıdır. Ayrıca, gebelik sırasında anne ve bebeği korumak ya da toprak, hayvan dışkısı veya pas gibi kirli maddelerle çalışan kişileri korumak için tetanoz aşısı yapılır. 

Tetanoz aşısı gereken durumlar şunlardır: 

• Paslı çivi,bıçak ya da bıçak gibi maddelerin batması ya da açık yara oluşturması
• Hayvan ısırıkları, yanıklar ya da dokuların çok fazla zarar gördüğü durumlar
• Çocukluk çağı rutin aşılama takvimi dahilinde 
• Tetanoz aşısı üzerinden 10 yıl geçmiş olması

Tetanoz Aşısı Kimlere Yapılmalıdır?

Tetanoz aşısı, aslında herkes için önemlidir. Bebekler, çocuklar, yetişkinler ve hamileler; kısacası toplumun her kesiminden insanın tetanoza karşı aşılanması gerekir. Ancak bazı meslek grupları, tetanoz riskine daha fazla maruz kalır. Örneğin; çiftçiler, inşaat işçileri, veterinerler ve sağlık çalışanları gibi toprakla veya hayvanlarla sık temas halinde olan kişilerin düzenli olarak aşı yaptırması ve 10 yılda bir hatırlatma dozlarını ihmal etmemesi çok önemlidir. Aşı takvimi takip edilmeli ve kişi, sağlığını güvence altına almalıdır.

Tetanoz aşısı aşağıdaki kişilere yapılmalıdır:

• Bebekler (2, 4 ve 6. aylarda ve 15-18 aylıkken),
• Çocuklar (Okul çağı öncesi ve okul çağında düzenli olarak),
• Yetişkinler (Her 10 yılda bir),
• Hamileler (Doğum öncesi dönemde),
• Toprakla çalışanlar (Çiftçiler, bahçıvanlar vb.),
• Hayvancılıkla ilgilenenler,
• İnşaat işçileri,
• Sağlık personeli,
• Tetanoza karşı bağışıklığı zayıf olanlar,
• Daha önce hiç aşılanmamış kişiler.

Gebelikte Tetanoz Aşısı

Hamilelikte tetanoz aşısı, hem anne hem de bebeğin sağlığını korumak için kritik bir adımdır. Hamilelikte yapılan tetanoz aşısı, annenin tetanoz enfeksiyonuna karşı korunmasını sağlarken, aynı zamanda doğum sırasında bebeğe de antikor aktarımı sağlar. Genellikle, aşı 27. ila 36. gebelik haftasında önerilmektedir. Bu aşının, bebeğin ilk birkaç aylık yaşamında tetanoz ve boğmaca gibi ciddi enfeksiyonlara karşı korunmasına yardımcı olduğu kanıtlanmıştır. Ayrıca tetanoz aşısı gebelikte güvenli olarak kabul edilmekte ve ciddi yan etkilere neden olmamaktadır.

Çocuklarda Tetanoz Aşısı

Çocuklarda tetanoz aşısı, çocukluk döneminde yapılan temel aşılardan biridir. İlk dozlar genellikle 2. ayda başlar ve DTaP aşısı olarak bilinen bir kombinasyon şeklinde uygulanır. Bu kombinasyon aşısı, difteri, boğmaca ve tetanoza karşı koruma sağlar. Çocuklar 2., 4., 6., ve 15-18. aylar arasında birkaç doz alırlar. 4 ila 6 yaş arasında da bir hatırlatma dozu yapılır. Tetanoz aşısı, çocuğun tetanoz bakterilerinin neden olduğu tehlikeli kas spazmlarına ve diğer ciddi sağlık sorunlarına karşı korunmasına yardımcı olur.

Tetanoz Aşısı Nereye Yapılır?

Tetanoz aşısı yetişkinlerde kas içine enjeksiyon yoluyla yapılır. Bebeklerde ve ergenlik öncesi dönemde ise uyluğun ön-dış kısmındaki vastus lateralis kasına yapılır. Tetanoz aşısı damar içi ya da cilt altına değil kas içinde yapılır, çünkü kas dokuları bağışıklık sistemi tepkilerini en etkili şekilde tetikleyen uygulama alanlarıdır. Uygulama yapılan bölgede iltihap, enfeksiyon ya da yara varsa başka bir bölgeye uygulanır. 

Tetanoz Aşısı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Tetanoz Aşısı Kaç Yılda Bir Yapılır?

Yetişkinlerin tetanoz aşısını her 10 yılda bir tekrarlaması önerilir. Böylece tetanoza karşı bağışıklığınız sürekli olarak güçlü kalır.

Tetanoz Aşısı Olmazsak Ne Olur?

Tetanoz aşısı olmazsanız, tetanoz bakterilerine karşı korumasız kalırsınız. Bu da ciddi kasılmalara, solunum problemlerine ve hatta ölüme yol açabilen tetanoz hastalığına yakalanma riskinizi artırır.

Tetanoz Aşısı Kaç Saat İçinde Yapılmalı?

Tetanoz riski taşıyan bir yaralanma durumunda (örneğin paslı bir çivi batması), mümkün olan en kısa sürede tetanoz aşısı yaptırmalısınız. İdeal olarak, yara temizlendikten hemen sonra aşı yapılmalıdır. 

Tetanoz Aşısı Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Aşı yapılan bölgenin temiz tutulması gerekir. Aşı sonrası hafif ağrı hissedilmesi normaldir ve kendi kendine geçer. 

Tetanoz Aşısı Kaç Yıl Geçerli?

Tetanoz aşısı 3 doz yapılmışsa 10 yıl boyunca koruma sağlar

Tetanoz Aşısı Nerede Yapılır?

Tetanoz aşısı sağlık ocaklarında, hastanelerde ve bazı özel polikliniklerde yaptırılabilir. Tetanoz aşısı koruma süresi 10 yıl olduğu için, 10 yılda bir tekrarlanması gerekir.

Tetanoz Aşısı Acıtır Mı?

Tetanoz aşısı sırasında diğer iğnelerde olduğu gibi hafif bir acı veya kısa süreli ağrı hissedilebilir, ancak genellikle dayanılabilir düzeydedir.

Tetanoz Aşısı Nereye Yapılır?

Tetanoz aşısı genellikle yetişkinlerde kola, çocuklarda ise duruma göre kola veya bacağa yapılır.

Tetanoz Aşısının Zararları Var Mıdır?

Tetanoz aşısının zararları; aşı yerinde ağrı, kızarıklık ve şişlik gibi yan etkiler olabilir ancak bu durum çok nadirdir.

Tetanoz Aşısı Ateş Yapar Mı?

Tetanoz aşısı sonrası hafif ateş görülebilir, ancak bu durum genellikle kısa sürelidir ve kendiliğinden geçer.

Tetanoz Aşısı Sonrası Duş Alınır Mı?

Tetanoz aşısı sonrası duş alınabilir, ancak aşı yapılan bölgeyi aşırı ovalamaktan ve tahriş etmekten kaçınmak gerekir. 

Tetanoz Aşısı Süresi Ne Kadardır?

Tetanoz aşısı süresi 10 yıldır. Yani, aşı 10 yıl boyunca koruma sağlar ve bu süre sonunda tekrarlanması gerekir. 

Tetanoz Aşısı Kaç Yıl Geçerli?

Tetanoz aşısı etkinliğini 10 yıl boyunca korur. Ancak, bu süre içinde paslı çivi veya metal yaralanması, toprakla temas gibi riskli durumlar olursa ve  son aşı üzerinden 5 yıl geçmişse tekrarlanması gerekir.

Hamilelikte Tetanoz Aşısı Ne Zaman Yaptırılır?

Hamilelikte tetanoz aşısı  27. ila 36. gebelik haftasında önerilir. Aşı, bebeğin ilk dönemlerinde tetanoz ve boğmaca gibi enfeksiyonlara karşı koruyucu görev görür.