Büyüme ve Ergenlik Sorunları ve Tedavi Yöntemleri

Büyüme ve Ergenlik

Acıbadem’de, büyüme ve ergenlik alanında, yenidoğan döneminden 16 yaşına kadar olan bebek, çocuk ve ergenlerde görülen büyüme-gelişmeye ait sorunların yanı sıra, hormonal ve metabolik hastalıkların çözümlerine yönelik hizmetler verilmektedir.

Çocuk Endokrinoloji Uzmanları tarafından, büyüme ve ergenliğin izlemi, bu döneme ait iştahsızlık, obezite , kısa boy, uzun boy, erken ergenlik , geç ergenlik, jinekomasti gibi sorunlar değerlendirilmektedir.

Aynı zamanda, Çocuk Endokrinolojisi uzmanlık alanında yer alan hormonal ve metabolik sorunların tanısı ve tedavisi yapılmaktadır. Bölümün hizmet verdiği endokrin hastalıkları aşağıdaki gibidir.

• Diyabet (Şeker Hastalığı)
• İnsülin Direnci
• Hipoglisemi (Şeker Düşüklüğü)
• Tiroid Hastalıkları
• Guatr
• Tiroid Nodülü
• Hipotiroidi
• Hipertiroidi
• Adet Düzensizlikleri
• Polikistik Over Sendromu
• Aşırı Kıllanma
• Böbreküstü Bezi Hastalıkları
• Adrenal Yetmezlik
• Doğumsal Adrenal Hiperplazi
• Cinsiyet Gelişim Bozuklukları
• Genital Yapı
• İnmemiş Testis
• Mikropenis
• Cushing Hastalığı
• Turner Sendromu
• Hipofiz Hastalıkları
• Prolaktin Yüksekliği
• Kalsiyum ve Fosfor Metabolizması ile İlgili Bozukluklar
• D Vitamini Eksikliğine Bağlı Raşitizm
• Osteoporoz ve Diğer Metabolik Kemik Hastalıkları
• Paratiroid Bezi Hastalıkları
• Endokrin Hipertansiyon

Büyüme ve ergenlik alanında, bu yaş grubundaki hastalarımıza ve ailelerine diyabet ekibi tarafından diyabet eğitimi ve izlemi, diyabet teknolojilerinin kullanımına ilişkin eğitim ve uygulamalar yapılmaktadır. Endokrinolojik sorunların tanısına yönelik kemik yaşı, bazal ve dinamik (hormon uyarı veya baskılama) testleri yapılarak değerlendirilmektedir.

Ergenlik Dönemi Belirtileri

Ergenlik dönemi, bireylerin çocukluktan yetişkinliğe adım attığı önemli bir geçiş sürecidir. Bu dönemde yaşanan değişimler hem fiziksel hem de duygusal ve zihinsel boyutlarda kendini gösterir. Ergenlik sürecinin belirgin özelliklerinden biri, ani ve hızlı bir şekilde gerçekleşen boy uzamasıdır. Aynı zamanda, vücut kıllarının çıkması ve yoğunlaşması da bu dönemin tipik belirtilerindendir.

Ses tellerinin kalınlaşması sonucu sesin değişmesi, ergenlik döneminde sıkça gözlemlenen bir diğer fiziksel değişikliktir. Bu dönemde hormonların aktif hale gelmesiyle birlikte, hormonal dengelerde de belirgin değişiklikler yaşanır.

Ergenlik belirtileri, bireyden bireye ve cinsiyete göre farklılıklar gösterebilir. Kız çocuklarında genellikle meme gelişimi ve adet döngüsünün başlaması gibi belirtiler ön planda iken, erkek çocuklarında kas kütlesinin artması ve sesin kalınlaşması gibi değişimler daha belirgindir.

Bu belirtiler herkes için aynı yaşta başlamayabilir; genetik ve çevresel faktörler ergenlik sürecinin ne zaman ve nasıl başlayacağını etkileyebilir. Kimi ergenler bu değişimleri daha erken yaşarken, kimileri daha geç deneyimleyebilir. Her bireyin ergenlik dönemi, kendine özgü bir gelişim süreci izler ve bu dönemde yaşanan değişimler, gelecekteki fiziksel ve duygusal sağlığı önemli ölçüde etkiler.

Ergenliğe Girdikten Sonra Boy Uzar Mı?

Ergenlik dönemine girildikten sonra boy uzaması önemli ölçüde hızlanır. Bu büyüme, genellikle 18 yaşına kadar devam eder, ancak bazı bireylerde 21 yaşına kadar sürebilir. Ergenlikteki boy uzaması, büyüme hormonu salgısının artmasıyla ilişkilidir. Ayrıca, beslenme ve genetik faktörler de büyüme sürecinde belirleyici rol oynar.

Kemik Yaşı

Ergenlik döneminde kemik yaşı, biyolojik gelişimi ve olgunlaşmayı değerlendirmek için önemli bir göstergedir. Kemik yaşı, bireyin kronolojik yaşından farklı olabilir ve bu fark büyüme potansiyelini belirler. Genellikle el ve bilek röntgeni ile tespit edilen kemik yaşı, büyüme plakalarının kapanma durumunu gösterir.

Kemik yaşı, ergenlikteki büyüme hızını ve kalan büyüme potansiyelini değerlendirmede kullanılır. Bu ölçüm, özellikle gecikmiş veya erken ergenlik vakalarında, büyüme ve gelişim bozukluklarının tanısında büyük önem taşır.

Ergenlik En Fazla Kaç Yaşında Olur?

Ergenlik, çoğunlukla 9-14 yaş aralığında başlar ve 18-21 yaşlarında sona erer. Ergenliğin başlangıç ve bitiş yaşı, bireyin genetik yapısına ve çevresel etkenlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Bu süreçte hormonal değişiklikler, fiziksel ve duygusal gelişimi tetikler.

Ergenliğin Evreleri Nelerdir?

Ergenlik dönemi, çocukluktan yetişkinliğe geçiş sürecinde yaşanan önemli bir evredir. Bu dönemde bedensel, duygusal ve zihinsel değişiklikler yoğun bir şekilde yaşanır. Ergenlik belirtileri arasında hızlı boy uzaması, vücut kıllarının çıkması, ses değişiklikleri ve hormonal dengelerin değişmesi sayılabilir. Bu belirtiler, bireyin cinsiyetine göre farklılık gösterebilir ve kişiden kişiye değişen zaman dilimlerinde ortaya çıkabilir.

Ergenlikte Psikolojik Değişimler

Ergenlik, çocukluktan yetişkinliğe geçiş ve deyim yerindeyse hayatın bir dönemine veda edilen bir yas dönemidir. Bu dönemde çocuklar çeşitli duyguların içinde olabilirken ve birçok aile zor deneyimler yaşayabilir.

Ergenliğin teorik olarak kız çocuklarında 11-13, erkek çocuklarında ise 12-14 yaşları arasında başladığını ancak günümüzde bu dönemin davranışsal olarak 10 yaşına kadar indiği öngörülmektedir. Bu dönemde aileyle olan ilişkide daha mesafeli olunuyor, çocuk bireyselleşmeye başlıyor ve arkadaşlarına daha çok yaklaşıyor. Kapanan kapılar, gizlenen telefon görüşmeleri ile çocuk aslında “ben bir bireyim" sinyalleri veriyor.

Ergenlik deyince ilk akla gelen öfke patlamaları oluyor. Bunlar hormonların değişmeye başlaması ve dürtülerini kontrol etmede sıkıntı yaşanan dönemlerde olabiliyor. Bu dönemdeki çocuklar her türlü yaklaşımı kendi hareketlerine karşı bir kısıtlama olarak algıladıkları için de öfkeleniyor ama aslında hızlı parlayıp hızlı sönüyorlar.

Ergenlerin her söylediğinin sürekliliğine emin olmamak gerekiyor. O an çok net söyleyip, aileyi endişelendirse de bu durum geçici olabiliyor. Çünkü çocuklar bazen sadece ailelerine karşı çıkmak istediklerin için bu tarz bir tavır sergileyebiliyor.

Ergenlik öncesinde şiddet gören çocuklar bu dönemde daha saldırgan olabiliyor. Erkekler ayrıca testosteronun etkisi ile daha sert davranabiliyor. Kız çocuklar ise daha çok anneleri ile tartışıyor. Ergenlik aslında bir yas dönemi olarak kabul ediliyor.

Çocuk hem oyuncaklarıyla oynamak hem sosyal medyada aktif olmak istiyor. Ailelere düşen en büyük görev çocuğun büyüdüğünü sözel olarak değil, içsel olarak da kabullenmekten geçiyor. Bu dönemde ailenin üyeleri vücudun değişimi hakkında konuşurken kendi anılarından komik örnekler verebilir. Ancak kilolar ya da sivilceler gibi değişim yaşanan fiziksel özellikler hakkında sevimli olduğunu sanarak, alaycı yorumlar yapmak ergenleri çok kızdırır ve hatta takıntılara dahi yol açabilir.

Ebeveynlerin çocuğun artık ayrılmaya başlayacağını, odasına kapanacağını, arkadaşlarıyla daha fazla vakit geçireceğini bilmesi gerekiyor. Ergenlik döneminde çocuklara “Gel bizimle otur” diye ısrar etmek yerine onu özlediklerini belirterek, kendilerine de zaman ayırmasını rica etmek gerekiyor.

Cinsel ilişki yaşının iyice düştüğü günümüzde ailenin genel fikrini ergenlik çağındaki çocuğuna söylemesi önem taşıyor. Bu bir film izlerken ya da bir konu üzerinde konuşurken dolaylı olarak yapılabilir yapılabileceği gibi doğrudan “Ben böyle düşünüyorum ve şöyle olursa çok üzülürüm” şeklinde de anlatılabilir. Çocuk bu sınırların nedenini sorarsa açıklamak gerekiyor. Bu konular konuşulurken çocuklar dinlemiyormuş gibi görünseler de aslında tüm bilgiyi alıyor.

Günümüzde ailelerin en çok endişelendiği konulardan biri de ergenlerin bol bol vakit geçirdiği sosyal medyadır. Burada ailelerin son derece kontrollü olması gerekiyor. Ama bu kontroller çocuğunda bir özeli olduğu unutulmadan ve ona çok fazla belli etmeden ve geri planda kalarak yapılmalıdır.