Robotik Cerrahi Nedir? Kullanım Alanları Nelerdir?

Robotik Cerrahi Nedir?

Robotik cerrahi, karmaşık ameliyatların küçük kesilerle yapılmasına olanak tanıyan bir yöntemdir. Cerrah, bilgisayar destekli bir konsol aracılığıyla 3 boyutlu robotik kollar ile işlemi yönetir. Bu sistem, insan elinin erişimini ve hassasiyetini artırır. Bu teknoloji, cerrahi prosedürlerde yüksek doğruluk ve güvenlik sunar. Ameliyat sırasında cerraha net bir görüş alanı sağlar.

Da Vinci Cerrahi Robot Sistemi Nedir?

Da Vinci cerrahi robotu, dünya genelinde en yaygın kullanılan robotik cerrahi sistemidir. Da Vinci robotik cerrahi, dört adet interaktif robotik koldan oluşur. Kollar, cerrahi aletleri ve yüksek çözünürlüklü kamerayı taşır. Konsolda oturan cerrah, üç boyutlu görüntüler eşliğinde bu kolları hassasça kontrol eder. Da Vinci robotu, ameliyatın güvenli ve etkin şekilde tamamlanmasını sağlar.

Robotik Cerrahinin Çalışma Prensibi

Robotik sistem, cerrahın el ve ayak hareketlerini algılayarak robotik kollara aktarır. Sistem, cerrahın doğal el titremelerini filtreler. Böylece çok daha kararlı ve hassas hareketler sağlar.

Üç boyutlu (3D) görüntüleme sayesinde cerrah, ameliyat alanını büyütülmüş ve derinlemesine görür. Bu, özellikle dar ve ulaşılması zor bölgelerde büyük avantaj sağlar.

Robotik Cerrahinin Kullanım Alanları Nelerdir?

Robotik cerrahi, birçok tıbbi uzmanlık alanında başarılıyla kullanılır. Ameliyatların daha güvenli ve etkili olmasını sağlar. Robotik cerrahi, hastalar için daha iyi sonuçlar sunar.

Üroloji ve Prostat Kanseri Cerrahisi

Üroloji cerrahisi, robotik sistemlerin en sık kullanıldığı alandır. Özellikle prostat kanseri ameliyatında bu yöntem tercih edilir. Robotik cerrahi, sinir koruyucu cerrahiye olanak tanır. Bu sayede idrar kaçırma ve iktidarsızlık gibi sorunlar azalabilir. Ayrıca böbrek rahatsızlıkarı durumlarda da kullanılır.

• Prostat kanseri ameliyatları.
• Böbrek kanseri ameliyatları.
• Piyeloplasti (üreteropelvik bileşke darlığı onarımı).
• Mesane kanseri tedavisi.
• Adrenal bez cerrahisi.

Genel Cerrahi ve Sindirim Sistemi Ameliyatları

Genel cerrahi alanında da robotik cerrahi önemli bir yer tutar. Sindirim sistemi cerrahisi ameliyatları robotik sistemle güvenle yapılır. Kolorektal kanserler ve obezite cerrahisi gibi durumlarda tercih edilir. Bu yöntem, hassas doku diseksiyonuna imkan verir.

Jinekolojik Cerrahi (Kadın Hastalıkları ve Doğum)

Kadın hastalıkları cerrahisi (jinekoloji), robotik sistemin yaygın kullanıldığı bir diğer alandır. Rahim ve rahim ağzı kanserlerinde hysterektomi gibi operasyonlar robotla yapılır. Ayrıca, büyük miyomların çıkarılması veya pelvik organ sarkmalarının düzeltilmesinde de tercih edilir. Bu yöntem, cerrahın daha detaylı çalışmasına olanak tanır.

Kalp ve Damar Cerrahisi

Kalp ve damar cerrahisi de robotik cerrahiden faydalanır. Özellikle mitral kapak onarımları ve koroner bypass ameliyatları robotik cerrahi ile yapılabilir. Bu yaklaşım, göğüs kafesinin açılmasını gerektirmeden ameliyat yapılmasına imkan tanır. Hastaların daha hızlı iyileşmesini sağlar.

Göğüs Cerrahi

Göğüs cerrahisinde, akciğer kanseri gibi durumların tedavisinde robotik yöntemler kullanılır. Robotik sistemler, dar göğüs boşluğunda daha iyi görüş ve hareket kabiliyeti sunar ve akciğerin derinindeki lezyonlara ulaşmayı kolaylaştırır. Hastalar için daha az travma ve daha hızlı iyileşme sağlar.

Böbrek ve İdrar Yolları Hastalıkları

Böbrek ve idrar yolları ameliyatlarında da robotik sistemler tercih edilir. Özellikle böbrek tümörlerinin çıkarılması veya üreter darlığın onarılmasında kullanılır. Robotik kolların hassasiyeti, böbrek fonksiyonunu korumaya yardımcı olur. Bu da hasta sağlığı için önemlidir.

KBB'de Robotik Cerrahi

da Vinci’nin, günümüzde kullanıldığı alanlar arasında kulak-burun-boğaz ve baş-boyun cerrahisi de bulunuyor. TORS (Transoral Robotik Cerrahi) olarak tanımlanan yöntem; ağız, larenks (gırtlak), dil ve bademcik ile ilgili iyi veya kötü huylu tümörlerinin çıkarılmasına olanak tanıyor.

Robot yardımlı cerrahi teknikle, ameliyatlar hiçbir kesi yapılmadan doğal giriş yeri olan ağız yoluyla gerçekleştirilebiliyor. Robotik cerrahi tekniği, cerrahlara da, sunduğu büyütülmüş görüntü ile hareket yetenekleri fazla olan enstrümanları sayesinde, pek çok sinirin ve damarın bulunduğu bu hassas ve dar bir alanda çalışma imkanı veriyor.

da Vinci ile gerçekleştirilen KBB ameliyatlarında işlemler, diğer cerrahi dallarında olduğu gibi 4 kolla değil, 2 ince kol ve bir kamera yardımıyla gerçekleştiriliyor. Gerekli bazı durumlarda bu kollara lazer başlıkları da eklenebiliyor.

Tiroit Hastalıklarında Robotik Cerrahi

Soluk borusunun her iki yanında yer alan tiroid bezinin operasyonları boyunda izler açılması bazı kişiler için estetik açıdan rahatsız edici olabiliyor.

Bu ameliyatın yapılabilmesi için tek şartsa hastanın vücut kitle indeksinin (ağırlık/boy uzunluğunun karesi) 30’un altında olması. da Vinci ile, koltuk altından girerek boyundaki tiroide ulaşması ve çok büyük guatrların çıkarılması hariç birçok tiroit ameliyatı yapılabiliyor. Bu hastaların koltuk altında tamamen gizli bir kesi dışında boyunlarında herhangi bir iz bulunmuyor.

Robotik cerrahi ile uygulanan tiroit ameliyatlarında; boyunda hiç kesi olmaması estetik sorunlara dair kaygıları ortadan kaldırıyor ve larenjal sinir hasar riskini önleyebiliyor.

Robotik Akciğer Cerrahisi

Teknolojinin ön planda olduğu günümüzde, cerrahi yaklaşımlar geleneksel büyük açık kesilerden uzaklaşarak kameralı sistemlerin kullanıldığı ve dokuların mümkün olduğunca korunduğu minimal invaziv yöntemlere doğru evrilmektedir. Bu gelişimle birlikte cerrahinin hastalar açısından ağrılı ve uzun süre normal yaşamdan uzak kalmayı gerektiren bir süreç olduğu algısı da giderek değişmektedir. İleri teknolojik cerrahi yöntemler sayesinde hastalar, cerrahinin getirebileceği zorlukları mümkün olan en hafif şekilde atlatabilmektedir.

2000’li yıllara kadar akciğer rezeksiyonlarında altın standart, torakotomi yoluyla yapılan açık cerrahi yöntemlerdi. Video teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, uzun ve uçtan eklemli el aletlerinin üretilmesi, endoskopik stapler ve enerji cihazlarının kullanıma girmesiyle birlikte son 20 yıldır minimal invaziv cerrahinin akciğer rezeksiyonlarındaki yeri giderek artmıştır. Göğüs cerrahisinde kamera yardımlı operasyonlar, başlangıçta uçtan eklemli olmayan konvansiyonel el aletleri ile uygulanmaya başlanmış, zamanla robotik kolların kullanıldığı ileri cerrahi tekniklere dönüşmüştür. Robotik cerrahi sistemler, cerrahın operasyon sahasındaki el hâkimiyetini artırmakta ve üç boyutlu, yüksek çözünürlüklü görüntüleme sayesinde dokuların daha net ve dinamik şekilde değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır. Konvansiyonel videotorakoskopinin (VATS) dezavantajları arasında yer alan alet açılanma kısıtlılığı ve yeterli görüş alanının sağlanamaması gibi sorunlar, robotik teknoloji ile büyük ölçüde ortadan kalkmıştır.

Bu teknik kısıtlamaları aşmak amacıyla geliştirilen Da Vinci robotik cerrahi (RATS) sistemi (Intuitive Surgical, Sunnyvale, CA), 2000 yılında FDA onayı almış ve bugüne kadar beş farklı nesil olarak üretilmiştir. Günümüzde en sık kullanılan versiyon Da Vinci Xi sistemidir. Bu sistem; üç boyutlu cerrahi görüntüleme ile derinlik algısının artırılması, kameranın doğrudan cerrah kontrolünde olması ve sabitleme sorununun bulunmaması, görüntünün 10 kata kadar büyütülebilmesi, EndoWrist eklemli enstrümanlar sayesinde açısal ve hareket kısıtlaması olmaksızın çalışılabilmesi gibi önemli avantajlar sunmaktadır. Ayrıca cerrahın el titremesini filtreleyebilmesi, ayak pedalları ile enerji cihazlarının konforlu şekilde kontrol edilebilmesi ve stapler ile enerji aletlerinin sisteme entegre olarak kullanılabilmesi, robotik cerrahinin VATS’a göre temel üstünlükleri arasında yer almaktadır.

Yeni bir teknoloji olması ve ileri düzey ekip eğitimi gerektirmesi nedeniyle RATS günümüzde ağırlıklı olarak öğrenme eğrisini tamamlamış, deneyimli merkezlerde güvenli olarak uygulanmaktadır.

Öğrenme eğrisinin erken dönemlerinde genellikle erken evre lezyonlar tercih edilirken, deneyimli merkezlerde açık cerrahiyle yapılabilen hemen hemen tüm işlemler robotik cerrahi ile de güvenle gerçekleştirilebilmektedir. Hatta deneyim arttıkça, VATS için zorlayıcı kabul edilen bazı durumlar robotik cerrahi için tercih nedeni hâline gelebilmektedir.

Robotik akciğer rezeksiyonunun en önemli avantajlarından biri, el aletlerinin üstün açılanma kabiliyeti ve gelişmiş kamera özellikleri sayesinde cerrahi ekspojurun yüksek kalitede sağlanabilmesidir. Bu özellikler özellikle segmentektomi gibi teknik olarak karmaşık akciğer cerrahilerinde, segment bronş ve damarlarının güvenli şekilde diseke edilmesinde belirgin üstünlük sağlamaktadır.

Ayrıca segment planlarının doğru belirlenmesi onkolojik prensipler açısından segmentektomi ameliyatında büyük önem taşır. Segment hiler yapılarının divizyonundan sonra intersegmenter planın lob içerisinde ayırt edilmesi, bu operasyonların en zor aşamalarından biridir. Da Vinci Xi sisteminde bulunan Firefly teknolojisi sayesinde, yakın kızılötesi floresans (NIRF) görüntüleme altında vasküler veya endobronşiyal indosiyanin yeşili uygulanarak boyanın dağılımı gerçek zamanlı olarak izlenebilmekte ve intersegmenter planlar net bir şekilde belirlenebilmektedir.

Doğru bir akciğer kanseri ameliyatı için önemli unsurlardan biri de kapsamlı lenf nodu diseksiyonunun yapılmasıdır. Robotik cerrahi, cerrah için daha ergonomik ve kontrollü bir lenf nodu diseksiyonuna imkân tanımaktadır.

Buna ek olarak, robotik sistemin insan elinin doğal veya efora bağlı titremesinden etkilenmemesi, stapler uygulamaları sırasında dokuda istenmeyen germe veya çekme kuvvetlerinin oluşmaması, robotik stapler kullanımını daha güvenli hâle getirmektedir.

Sonuç olarak robotik teknoloji; segmentektomi başta olmak üzere akciğer rezeksiyonları ve diğer torasik cerrahi işlemlerde gerçek bir dönüşüm niteliğindedir. Bu sayede cerrahi sonuçlar iyileşmekte, hastaların yaşam kalitesi artmakta ve ileri teknolojinin sağlık alanındaki potansiyeli bir kez daha ortaya konmaktadır.

Robotik Cerrahinin Avantajları Nelerdir?

Robotik cerrahi, hastalara ve cerrahlara önemli avantajlar sunar. Bu avantajlar, geleneksel cerrahi yöntemlere göre daha iyi sonuçlar elde edilmesini sağlar.

Minimal İnvaziv Yöntem ile Küçük Kesi Avantajı

Küçük kesi avantajı, robotik cerrahinin en önemli faydalarından biridir. Minimal invaziv cerrahi prensipleri sayesinde büyük kesiler yerine birkaç küçük kesiden işlem yapılır. Bu durum, ameliyat sonrası ağrıyı önemli ölçüde azaltır. Ayrıca kozmetik açıdan da daha iyi sonuçlar verir.

Daha Az Ağrı ve Daha Az Kanama

Küçük kesiler, hastaların ameliyat sonrası daha az ağrı hissetmesini sağlar. Daha az kanama da robotik cerrahinin belirgin bir avantajıdır. Bu sayede, kan nakli ihtiyacı azalır ve iyileşme süreci hızlanır.. Cerrahlar, ameliyat alanını detaylı gördükleri için daha kontrollü çalışır.

Hızlı İyileşme ve Daha Kısa Hastanede Kalış Süresi

Robotik cerrahi sonrası hastalar genellikle daha hızlı iyileşme süreci yaşar. Ayrıca hastanede kalış süresi de kısalır. Hastalar normal günlük aktivitelerine daha çabuk dönerken enfeksiyon riski de düşer.

Üç Boyutlu (3D) Görüntüleme ile Artan Cerrahi Hassasiyet

Üç boyutlu (3D) görüntüleme sistemi, cerraha ameliyat alanının büyütülmüş bir görünümünü sunar ve cerrah daha hassas çalışabilir.. Özellikle sinir ve damar gibi kritik yapıların korunmasına yardımcı olur. Hassasiyet ve doğruluk, robotik cerrahinin temel özelliklerindendir.

Cerrahi Komplikasyon Riskinde Azalma

Cerrahi komplikasyon riskinin azalması, robotik cerrahinin en önemli faydalarından biridir. Yüksek hassasiyet ve kontrollü hareketler sayesinde cerrahi hatalar minimize edilir. Bu da ameliyat sonrası enfeksiyon, kanama ve diğer istenmeyen durumların yaşanma olasılığını düşürür. Hasta güvenliği, robotik cerrahide önceliklidir.

Robotik Cerrahi Kimlere Uygulanabilir?

Robotik cerrahi, birçok hasta için uygun bir seçenek olabilir. Ancak her hastanın durumu farklıdır ve değerlendirme gerektirir.

• Robotik cerrahi için uygun olan hasta grupları: Robotik cerrahi, genel olarak açık ameliyatlara göre daha az invaziv bir seçenek arayan hastalara uygundur. Kanser cerrahileri, organ çıkarılması gereken durumlar ve karmaşık onarım ameliyatları için tercih edilir. Uzun süren ameliyatlarda da cerrahın konforunu artırdığı için de tercih edilebilir.
• Robotik cerrahi için uygun olmayan durumlar: Çok ileri evre kanserler, aşırı obezite veya ciddi kalp-akciğer rahatsızlıkları olan kişilerde robotik cerrahi uygun olmayabilir. Cerrah, hastanın genel sağlık durumunu ve hastalığın evresini değerlendirerek karar verir.

Robotik Cerrahi Ameliyat Süreci Nasıl İşler?

Robotik cerrahi ameliyat süreci, geleneksel yöntemlere benzer aşamalardan oluşur. Ancak robotik sistemin entegrasyonu bazı farklılıklar yaratır.

Ameliyat Öncesi Hazırlık ve Hasta Değerlendirmesi

Ameliyat öncesi detaylı fizik muayene ve gerekli tetkikler yapılır. Hastanın tıbbi geçmişi ve kullandığı ilaçlar dikkatle incelenir. Cerrah, hastayı robotik cerrahi nedir konusunda bilgilendirir. Olası riskler ve faydalar hasta ile paylaşılır. Bu süreç, ameliyatın güvenli bir şekilde yapılmasını sağlar.

Robotik Cerrahi İşlem Sırasında Neler Yapılır?

Ameliyat sırasında hasta genel anestezi altındadır. Cerrah, birkaç küçük kesi yaparak robotik kollar ve kamerayı yerleştirir. Cerrah konsolun başına geçerek Da Vinci cerrahi robotunu kontrol eder. Cerrahi robot kullanımı ile ameliyat ekibi hastanın yanında hazır bulunur. Gerekirse müdahale etmeye hazırdırlar.

Ameliyat Sonrası İyileşme ve Takip Süreci

Ameliyat sonrası hastalar genellikle daha hızlı iyileşir ancak hastanın durumuna göre taburculuk süresi değişebilir. Hekim, iyileşme sürecini takip etmek için düzenli kontroller planlar. Bu süreçte hastaların doktor tavsiyelerine uyması önemlidir.

Robotik Cerrahinin Güvenliği ve Riskleri

Robotik cerrahi, genellikle güvenli kabul edilen bir yöntemdir. Ancak her cerrahi işlemde olduğu gibi, bazı riskler taşır.

Robotik Cerrahi Güvenli Bir Yöntem midir?

Robotik cerrahi, ileri teknoloji ve yüksek hassasiyet sayesinde oldukça güvenlidir. Cerrahın kontrolündeki robotik kollar, insan elinin erişemeyeceği alanlarda bile doğru hareket etme yeteneğine sahiptir. Bu da cerrahi hataları ve komplikasyonları minimuma indirir. Hasta güvenliği en üst düzeyde tutulur.

Olası Riskler ve Komplikasyonlar Nelerdir?

Robotik cerrahi ile ilgili olası riskler genellikle geleneksel cerrahi ile benzerdir. Enfeksiyon, kanama, anesteziye bağlı reaksiyonlar gibi durumlar görülebilir.

Robotik Cerrahi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Robotik cerrahi nedir ve nasıl yapılır?

Robotik cerrahi, cerrahın bir konsol aracılığıyla robotik kolları kullanarak ameliyat yapmasını sağlayan ileri bir yöntemdir. Cerrah, küçük kesilerle yerleştirilen aletleri 3 boyutlu görüntüleme altında yönetir.

Robotik cerrahinin avantajları nelerdir?

Robotik cerrahi, küçük kesiler, daha az kanama ve ağrı sunar. Hızlı iyileşme ve daha kısa hastanede kalış süresi sağlar.

Robotik cerrahi hangi hastalıklarda kullanılır?

Üroloji, genel cerrahi, jinekoloji, kalp ve damar cerrahisi gibi birçok alanda kullanılır. Özellikle kanser ameliyatlarında tercih edilir.

Da Vinci robotu nedir ve nasıl çalışır?

Da Vinci robotu, robotik cerrahide kullanılan popüler bir sistemdir. Cerrahın el hareketlerini hassas bir şekilde robot kollarına aktarır ve 3 boyutlu görüş sağlar.

Robotik cerrahi herkes için uygun mudur?

Her hasta için uygun olmayabilir; cerrahın değerlendirmesi gereklidir. Genel sağlık durumu ve hastalığın evresi uygunluğu belirler.

Robotik cerrahi ameliyatının riskleri var mı?

Her ameliyatta olduğu gibi riskleri vardır; ancak robotik sistemin hassasiyeti riskleri azaltır. Enfeksiyon, kanama gibi genel cerrahi riskleri mevcuttur.

Robotik cerrahi sonrası iyileşme süreci nasıldır?

Genellikle hızlı bir iyileşme süreci yaşanır ve hastalar günlük hayatlarına daha çabuk dönerler. Ağrı kontrolü ve doktor takibi önemlidir.

Robotik cerrahi klasik ameliyattan daha mı iyidir?

Birçok durumda daha iyi sonuçlar sunar; özellikle minimal invaziv olması nedeniyle avantajlıdır. Ancak hangi yöntemin daha uygun olduğu duruma göre değişir.

Robotik cerrahi hangi alanlarda daha fazla tercih edilir?

Üroloji ve jinekoloji kanser cerrahileri başta olmak üzere, sindirim sistemi ameliyatlarında sıkça tercih edilir. Yüksek hassasiyet gerektiren operasyonlar için idealdir.

Robotik cerrahi ağrısız bir yöntem midir?

Ameliyat sonrası ağrı daha az hissedilir; ancak tamamen ağrısız değildir. Ağrı yönetimi önemlidir.