Tıbbi Onkoloji

Onkoloji Nedir?

Onkoloji, organ ve dokulardaki kanserin önlenmesi, teşhisi, evrelenmesi ve tedavisinden sorumlu olan tıbbi uzmanlık alanıdır. Onkoloji bölümü, kanserin nedenlerini, oluşum mekanizmalarını, tanı süreçlerini, tedavi yöntemlerini ve korunma stratejilerini kapsayan geniş kapsamlı bir tıbbi disiplin olarak öne çıkar. Kanserin biyolojik ve moleküler yapısını inceleyerek hücrelerin kontrolsüz çoğalma ve yayılma mekanizmalarını derinlemesine analiz eder. Analizler sayesinde kanserin genetik ve çevresel faktörlerle olan ilişkisini belirler, farklı türlerin nasıl geliştiğini açıklar ve her hastanın özgün biyolojik özelliklerine göre en etkili tedavi yöntemlerini geliştirir.

Onkoloji bölümü medikal onkoloji, radyasyon onkolojisi ve cerrahi onkoloji olmak üzere üç temel alt dala ayrılır. Medikal onkoloji, kemoterapi ve immünoterapi gibi ilaç tedavileriyle kanser hücrelerinin çoğalmasını engeller veya yok eder.

Radyasyon onkolojisi, radyoterapi yöntemlerini kullanarak yüksek enerjili ışınlar yardımıyla kanser hücrelerini hedefleyerek öldürür veya büyümelerini engeller. Cerrahi onkoloji ise kanserli dokuların ve tümörlerin cerrahi müdahalelerle çıkarılmasına odaklanarak, hastalığın yayılmasını önlemeyi ve yaşam kalitesini artırmayı hedefler.

Tıbbi Onkoloji Nedir?

Tıbbi onkoloji, kanserin tanısı, evrelenmesi, kemoterapi, immünoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve hormon tedavisi gibi yöntemler sayesinde tedavisi ve takip sürecini yöneten bir uzmanlık alanıdır. Tıbbi onkoloji bölümünde çalışan tıbbi onkologlar, kanser tedavisinde kemoterapi, immünoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve hormon tedavisi gibi yöntemleri kullanır. Ayrıca, hastaların genel sağlık durumunu değerlendirerek tedavi planını hastanın ihtiyaçlarına göre kişiselleştirirler.

Tıbbi onkoloji, cerrahi ve radyasyon onkolojisi gibi diğer uzmanlıklarla iş birliği yaparak multidisipliner bir yaklaşım benimser ve kanser hastalarının yaşam kalitesini artırmayı hedefler.

Kanser (onkoloji) bölümünden farklı olarak kanser tedavisinde ilaçlı yöntemlere odaklanır ve kemoterapi, immünoterapi, hedefe yönelik tedaviler ile hormon tedavisi gibi sistemik yaklaşımlar sunar.

Onkoloji bölümü genellikle cerrahi müdahaleler ve radyoterapi gibi lokalize tedavilere yoğunlaşırken, tıbbi onkoloji, özellikle metastatik veya ileri evre kanserlerde tüm vücuda yayılan kanser hücrelerini hedef alarak hastalığın kontrol altına alınmasında önemli bir rol oynar. Multidisipliner bir tedavi planının ayrılmaz bir parçası olarak, tıbbi onkoloji hastaların yaşam süresini uzatmayı ve yaşam kalitesini artırmayı hedefler.

Onkoloji Bölümünün Alanları

Onkoloji bölümü kendi içinde medikal onkoloji, radyasyon onkolojisi ve cerrahi onkoloji olmak üzere üçe ayrılır. Bu bölümleri şöyle açıklamak mümkündür:

Medikal onkoloji

Medikal onkoloji bölümünde kemoterapi ve immünoterapi gibi ilaç tedavileri kullanılarak kanser hücrelerinin çoğalmasının engellenmesi veya yok edilmesi amaçlanır.

Radyasyon onkolojisi

Radyoterapi yöntemlerini kullanan radyasyon onkolojisi, yüksek enerjili ışınlar yardımıyla kanser hücrelerini hedefleyerek öldürür veya büyümelerini engeller.

Cerrahi onkoloji

Cerrahi onkoloji bölümünde ise kanserli dokuların ve tümörlerin cerrahi müdahalelerle çıkarılmasına odaklanılır, hastalığın yayılmasının önlenmesi ve yaşam kalitesinin artırılması da amaçlanır.

Onkoloji Hangi Hastalıklara Bakar?

Tıbbi onkoloji, kanserin ilaçla tedavisini sağlayan uzmanlık dalıdır. Kemoterapi, immünoterapi, hormon tedavisi ve hedefe yönelik tedaviler gibi yöntemlerle kanser hastalarının tedavi sürecini yönetir. Ayrıca hastaların takip, destekleyici tedavi ve palyatif bakım süreçlerini de planlar.

Onkoloji bölümünde ilgilenilen kanser türleri şöyledir:

• Akciğer kanseri
• Mide kanseri
• Meme kanseri
• Tiroid kanseri
• Prostat kanseri
• Kolon kanseri
• Rahim kanseri
• Mesane kanseri
• Lösemi
• Böbrek kanseri
• Cilt kanseri
• Safra kesesi kanserleri

Onkoloji bölümünde görev yapan tıbbi onkologlar ise şu sorumlulukları yerine getirir:

• Kanser tanısında rol almak
• Tedavi planlaması yapmak
• Hastayı tedaviye hazırlamak
• Tedavi sürecini yönetmek
• Takip ve kontrol yapmak
• Destekleyici bakım sağlamak

Onkoloji Bölümünde Tedavi Seçenekleri

Tıbbi onkoloji bölümünde tedavi seçenekleri, kanser türüne, evresine ve hastanın genel sağlık durumuna göre kişiselleştirilir ve genellikle kemoterapi, immünoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve hormon tedavisi gibi ilaç temelli yöntemleri içerir.

Kemoterapi, kanser hücrelerini yok etmeyi hedeflerken immünoterapi, bağışıklık sistemini güçlendirerek kanserle savaşır. Hedefe yönelik tedaviler, kanser hücrelerindeki belirli molekülleri hedef alır ve daha spesifik bir tedavi sağlar.

Hormon tedavisi ise hormona duyarlı kanserlerde hormonların etkisini bloke ederek kanser hücresinin büyümesini durdurmayı amaçlar. Ayrıca, palyatif bakım ve destekleyici tedavilerle hastaların yaşam kalitesini artırmak ve tedaviye bağlı yan etkileri en aza indirmek de bu bölümün önemli bir parçasıdır.

İlaç tedavisi aktif ve klinik olarak belirlenen kanseri tedavi etmek için kullanılabilir. Erken evre kanserlerde kolayca tespit edilemeyen hastalığı ortadan kaldırmak için tek medikal onkoloji tedavisi olarak veya cerrahi ya da radyasyon terapisine ek olarak bir adjuvan olarak kullanılabilir. Kişiye özel planlama yapılarak, yapay zeka destekli Ethos cihazı tercih edilebilir.

Tıbbi onkoloji bölümünde, ele alınan kanser türlerine yönelik uygulanan tedavi yöntemleri şu şekildedir:

• Kemoterapi
• Hormon tedavisi
• Biyolojik tedavi
• İmmünoterapi
• Hedefe yönelik tedavi

Kemoterapi

Kemoterapi, genel olarak tümörlerin kimyasal preparatlarla tedavisini ifade eder. Kemoterapi, cerrahi ve radyoterapi ile birlikte tümör tedavisinde ana yöntemlerden birini oluşturur. Hastanın bireysel özellikleri dikkate alınarak tümör tipine göre reçete edilir. Tümör içinde hızla bölünen hücreleri hedef alır. DNA yapısına veya hücre bölünmesine müdahale edebilir. Bazı tümör türleri için kemoterapi mümkün olan tek tedavi yöntemidir. Bazı kanser tümörleri radyoterapi ve kemoterapinin eş zamanlı veya ardışık kullanımını gerektirirken bazı kanser türleri ameliyat öncesi ve sonrası kemoterapi seanslarını gerektirebilir.

Kemoterapi, genellikle enjeksiyon veya infüzyon yoluyla verilir ancak bazen tablet veya kapsül şeklinde verilebilir. Ayaktan tedavi olarak düzenli olarak verilebilir ya da hastaların hastaneye yatarak tedavi edilmesi gerekebilir. Tedaviye bağlı olarak kemoterapi sıklığı haftalık ila dört haftalık olabilir. Çoğu tedavinin süresi 4 ila 6 ay arasında değişir.

Hormon tedavisi

Vücut, belirli hücrelerin çalışmasını kontrol etmek için farklı türde hormonlar üretir. Hormonlar arasında östrojen, progesteron, kortizol, insülin ve adrenalin bulunur. Bazı kanserlerin büyümesi için hormonlara ihtiyacı vardır. Hormon tedavisi, hormonları bloke ederek veya ortadan kaldırarak hormona duyarlı kanserlerde kanser hücresinin büyümesini yavaşlatır veya durdurur.

Meme, endometriyal, adrenal ve prostat dahil olmak üzere farklı kanserleri tedavi etmek için hormon tedavisi kullanılır. Hormon tedavisi, ağızdan ilaç olarak veya enjeksiyon yoluyla alınabilir.

Biyolojik tedavi

Biyolojik tedaviler, bağışıklık sistemi aracılığıyla dolaylı olarak veya kanser hücrelerine doğrudan saldırarak kanser hücrelerini yok etmeye çalışır. Tedavi; enjeksiyon, infüzyon veya tablet şeklinde verilebilir. Monoklonal antikorlar, anjiyogenez inhibitörleri ve hücre büyüme inhibitörlerinin tümü biyolojik tedavilerin örnekleridir. İlacın çok spesifik bir alanı hedef alması nedeniyle bağışıklık sisteminin düşmesi gibi geleneksel sistemik etkiler meydana gelmez.

İmmünoterapi

Kanser hücreleri bazen kişinin bağışıklık sisteminden kaçabilir ve fark edilmeden kalabilir. İmmünoterapi; kanser hücrelerini tanımak ve onlarla savaşmak için vücudun doğal savunmasını güçlendirir. Belirli lösemi ve lenfoma türlerini hedef alan tedavileri içerir.

Hedefe yönelik tedavi

Antikorlar, sitokinler ve kinaz inhibitörleri gibi moleküller, vücudun geri kalanıyla karşılaştırıldığında yalnızca kanser hücrelerine özgü olan zayıf noktalara saldırmak üzere tasarlanır. Hedefe yönelik tedavide kullanılan ilaçlar, bağışıklık sistemine kanserin yok edilmesi konusunda yardımcı olabilir.

Onkoloji bölümü ile ilgili bilinmesi gerekenler

• Bakım: Onkoloji hastanesinde tıbbi onkologlar ve diğer uzmanları içeren multidisipliner bir ekip görev alır. Bu ekip, kanser hastalarına kapsamlı bakım sağlamak için iş birliği içinde çalışır.
• Teşhis: Onkoloji bölümünde, kanserin türünün ve evresinin doğru bir şekilde teşhis edilmesi için gelişmiş teşhis araçlarını ve teknolojileri kullanılır. CT, MR, PET taramaları ve biyopsiler gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.
• Tedavi: Tedavi, her hastanın spesifik kanser türüne ve evresine göre planlanır. Bunlar; kemoterapi, radyasyon terapisi, onkoloji cerrahisi, immünoterapi, hedefe yönelik tedavi, hormon tedavisi, kök hücre nakli ve palyatif bakımı içerebilir.
• Klinik Araştırmalar: Onkoloji bölümü, klinik araştırmalar ile hastalara henüz yaygın olarak mevcut olmayan yenilikçi tedavilere ve terapilere erişim olanağı sunabilir. Klinik araştırmalara katılım, hastalara ileri düzeyde bakım fırsatları sunmasının yanı sıra kanser araştırmalarındaki ilerlemelere katkıda bulunabilir.
• Destek: Kanser tedavisi, fiziksel ve psikolojik açıdan hastalar ve aileleri için zor bir süreç olabilir. Onkoloji bölümü, hastaların kanser tedavisinin zorluklarıyla başa çıkmalarına yardımcı olmak için danışmanlık verebilir. Destek grupları, beslenme rehberliği, ağrı yönetimi ve semptom kontrolü dahil olmak üzere çeşitli destek hizmetleri sağlanabilir.
• Takip: Onkoloji bölümü, tedavinin ardından potansiyel nüksetmeyi yönetmek için hastaları izlemeye devam eder. Takip; düzenli kontrolleri, görüntüleme taramalarını, kan testlerini ve diğer izleme prosedürlerini içerebilir.

Onkoloji Hakkında Sık Sorulan Sorular

Onkoloji ne demek?

Onkoloji, kanseri teşhis edip önlemeye çalışan, büyümesini engellemeyi amaçlayan, kemoterapi, immünoterapi, radyoterapi ve akıllı ilaç gibi tedavi yöntemlerini kullanarak, kanserli hücreleri tedavi eden tıbbi bir uzmanlık dalıdır.

Onkoloji muayenesi nasıl yapılır?

Şikayet ve belirtilerin akabinde onkoloji bölümüne gelen kişiden öncelikle şikayet ve yaşadığı belirtileri dinlenir. Daha sonra analiz etmek üzere doktor tarafından yapılan fiziksel muayenenin ardından bazı testler istenebilir. Bu testler arasında kan tahlili, röntgenler, BT taraması, MR, ultrason gibi teşhis yöntemleri bulunur. Ayrıca kanser şüphesi söz konusuysa incelenmek üzere doku örneği alınabilir. Bu da biyopsi olarak ifade edilir.

Onkolojiye neden gidilir?

Onkoloji, kanser hastalığının teşhisi, önlenmesi ve tedavisi ile ilgilenir. Kişiler, kanserle ilgili belirti ve şikayetler yaşadığında onkolojiye başvurur. Onkoloji bölümünde detaylı incelemeler yapılır.

Onkoloji neye bakar?

Onkoloji, kanser bilimini anlamına gelir ve kanserin teşhis ve tedavi süreci ile ilgilenir. Bunun yanında kanserin önlenmesine yönelik de çalışmalar yapılır. Kanserin kesin tanısı konulduysa kemoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik tedavi gibi uygulamalara başvurulur.